Dierenliefde, gezondheid, klimaatcrisis en culinair enthousiasme: we hebben veel redenen om steeds minder vlees en zuivel te eten. Aan de vooravond van Werelddierendag staan we stil bij onze relatie met dieren en gaan we in gesprek over een nieuw plantaardig menu voor de stad. Hoe maken we gezamenlijk die cultuuromslag?
Voedsel
B’eter: noedelsalade met sesamdressing
Misschien was dit wel de moeder aller noedelsaladerecepten. Ik weet het niet meer. Ik weet wel dat ik het toen een echte lekkernij vond en dat vind ik nog steeds. Het is kleurrijk en bevat een scala aan verschillende ingrediënten met elk hun eigen karakteristieke smaak en mondbeleving.
Foodwatch – Red Bull geeft Verstappen vleugels: kinderen hartkloppingen
Jeugdwerkers, sporttrainers en kinderartsen trekken al langer aan de bel. Nu klinkt de noodkreet ook uit de klas. Docenten zien het dagelijks: steeds meer leerlingen komen met een blikje energiedrank het klaslokaal in. Het patroon is telkens hetzelfde: een korte oppepper, gevolgd door vermoeidheid en concentratieverlies. Kinderen van twaalf, dertien jaar drinken dagelijks een of meerdere blikjes. Niet omdat ze dorst hebben, maar omdat het erbij hoort. Omdat hun favoriete sportheld of gamer het drinkt. Omdat het blikje op hun bureau een statussymbool is.
B’eter: Quinoa-bonenschotel
Afgelopen week las ik in de Volkskrant: “De toename van CO2 maakt gewassen minder voedzaam: ‘Klimaatverandering ligt al op ons bord’” Wat blijkt? Planten groeien harder als gevolg van de klimaatverandering door extra CO₂. Maar de hoge CO2 concentratie in de lucht zorgt vooral voor meer zetmeel, want zetmeel bestaat uit C (koolstof), O (zuurstof) en H (waterstof) moleculen en wordt gemaakt uit CO2 (koolstofdioxide) en H2O (water). Maar daarnaast bevatten gewassen ook steeds minder eiwitten, ijzer en andere voedingsstoffen – en worden ze calorierijker. De voedingswaarde van vrijwel alle gewassen daalt. Hier in het rijke Westen hoeven we ons weinig zorgen te maken over onze eigen gezondheid – maar dus wel over die van miljarden mensen voor wie voedzaam voedsel minder vanzelfsprekend is.
B’eter Palestijnse/Arabische griesmeelpudding: Layali Lubnan
Als ik denk aan de Palestijnen dan denk ik aan Gaza, de Westelijke Jordaanoever, genocide, humanitaire ramp, honger, ellende, en groot lijden. Tijdens mijn ochtendritueel sta ik altijd even stil bij het lijden in de wereld en de laatste jaren speciaal bij de mensen in Gaza. Maar onlangs ging ik op een andere manier met de ‘Palestijnen’ aan de slag: onze eetclub kwam weer bij elkaar, en dit keer, na de O van Okinawa, was de P van Palestina aan de beurt. Het was mijn beurt om het toetje te maken: een Palestijns toetje dus.
B’eter: No farmers no food?
No farmers no food? Ik zag vanavond nog hoe landbouwgrond in het buitengebied uitgebreid beregend wordt wat weer leidt tot nog meer droogte en nog lagere grondwaterstanden. Geen landbouwgrond met gewassen voor ons, nee, gras voor de koeien. Zou het niet beter zijn voor de wereld als veehouders zouden omschakelen, en peulvruchten of quinoa gingen verbouwen voor ons mensen? Er kan wel meer dan we vaak denken en als we de intensieve veehouderij een stuk zouden verkleinen (zeg de helft) – of zelfs helemaal afschaffen – dan zouden we ook al die velden met Engels Raaigras en snijmais niet nodig hebben (veevoer), we zouden dan veel meer ruimte hebben voor plantaardige, biologische land- en tuinbouw en bossen met eetbare soorten (kastanjes, noten, bessen e.d.). Hoe mooi zou dat zijn.
B’eter Vegan brownies
Ergens heb ik gelezen dat een gemiddeld mens maar een bepaald aantal verstandige beslissingen op een dag kan nemen. Zijn die eenmaal genomen, dan is het saldo op. Dan heb je een kort lontje, of bezwijk je voor de verlokkingen van fast food. Nu zijn mensen met bijvoorbeeld financiële problemen sneller door hun saldo heen: ze moeten immers bij alles wat ze doen nadenken over de financiële consequenties. Ze moeten elk dubbeltje omdraaien, als het ware. Veel mensen aan de onderkant van de samenleving hebben bovendien nare dingen meegemaakt in hun jeugd: verslaving, geestesziekte, werkloosheid, armoede, huiselijk geweld. Er kan veel zijn dat ze wegtrekt uit het huidige moment naar het verleden, of juist naar zorgen of angst voor de toekomst. Er is veel lijden, er zijn oorzaken van lijden, maar er is geen pad.
B’eter Romige citroenpasta
Pasta is er in allerlei soorten en maten en je kunt er vele kanten mee op. Op vakantie eten we vaak pasta met (plantaardige) pesto: klaar in een handomdraai en je hebt maar één pan en één gaspit nodig. De luxe versie is met een blikje (plantaardige) tonijn – maar plantaardige tonijn kan ik niet aanraden, ik vond de smaak tegenvallen. Het deed me denken aan goedkoop hondenvoer – qua geur, niet dat ik dat ooit geproefd heb. Maar ik juich het uiteraard toe dat er naast blikjes tonijn tegenwoordig ook plantaardige tonijn in de schappen staat.
B’eter Okinawa trilogie (slot): bijgerechten met wortel en tofu
Ik schreef het al: eetclub, thema Okinawa, aan mij de taak om voor een hoofdgerecht te zorgen. Ik maakte ‘Nasu dengaku’, aubergines met miso, ‘Mazesoba’, noedelsalade , ‘Chanpuru’ tofu-groente roerbak (ik heb daar helaas geen foto’s van) en nog twee bijgerechten: ‘Shiraae’, een salade van sperziebonen met tofu en ‘Ninjin Shirishiri’, worteltjes met ei, ik weet niet meer welk recept ik heb gebruikt. Het was niet heel veel werk, het zijn allemaal makkelijke recepten.
Plannen ‘s werelds eerste octopuskwekerij van de baan
De plannen van het Spaanse bedrijf Nueva Pescanova om de eerste octopuskwekerij ter wereld te bouwen in de haven van Las Palmas op Gran Canaria zijn van de baan. Na vijf jaar actievoeren tegen de kwekerij, die een nachtmerrie zou betekenen voor het welzijn van de hyperintelligente, gevoelige octopus, boekt dierenbeschermingsorganisatie Compassion in World Farming succes.
B’eter: Lauwwarme salade met noedels en tofu uit Okinawa (Mazesoba)
Vorige week scheef ik al over de belevenissen met onze eetclub, en deelde een eerste recept uit de keuken van Okinawa: aubergines met misoglazuur. Vandaag ga ik verder met Mazesoba, een lauwwarme salade met noedels en tofu, ook uit Okinawa. Ik maakte zelf de fout door “1 pak ramen noedels” letterlijk te nemen, met als gevolg dat de salade naar verhouding wel erg veel noedels bevatte. Ook ben ik vergeten ze koud na te spoelen, waardoor ze wat plakkerig waren. Zijn op Okinawa de pakjes noedels kleiner? Geheel in lijn met hun “hara hachi bu” filosofie?
B’eter: Auberginerecept uit Okinawa (Nasu Dengaku)
Vorige week beschreef ik hoe ik de laatste tijd vaak laat en moe uit mijn werk kom, en aan koken nauwelijks nog toe kom, laat staan om iets nieuws te proberen. Maar nu moest ik wel aan de slag, goed voorbereid en na een bezoek aan een grote Aziatische supermarkt, want onze eetclub kwam bij elkaar. De eetclub bestond vroeger uit drie gezinnen, en nu wat er van over is nu alle kinderen op één na het huis uit zijn. We kiezen telkens een thema, vaak een land of streek, op alfabet, en elk huishouden maakt één gang
