Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de omvang van de visserijactiviteiten op zee radicaal: in minder dan een eeuw tijd veranderde de visserij van een ambachtelijke activiteit in een productiegerichte industriële activiteit, gebaseerd op de exploitatie van zeedieren, niet langer ten behoeve van de menselijke voeding, maar ten behoeve van een handvol ondernemers en investeerders. Vanaf 1974 daalt de vangst door de sterke groei van de Europese visserijvloot sterk. De Europese visserij onttrekt de visbestanden sneller dan ze zich kunnen herstellen.
Voedsel
GeenGemischeGroei – Landelijke stickeractie voor verplichte labeling van niet-biologische landbouw
Actiegroep GeenGemischeGroei startte afgelopen weekeinde een landelijke stickeractie: op ruim 17 locaties plakten activisten stickers met de tekst ‘Niet biologisch’ op reguliere landbouwproducten in supermarkten. De actie is onderdeel van een bredere campagne voor een landbouw zonder chemische middelen.
B’eter: pasta met spinazie, avocado en paddenstoelen
Vorige week zag ik op televisie een aflevering van Arjen Lubach’s Avondshow over voedselzekerheid. Hebben we genoeg te eten als er een oorlog uiitbreekt? Korte samenvatting: de BBB heeft ‘voedselzekerheid’ op de kaart gezet, we hebben zelfs een ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Boeren protesteren met borden als “wie de boer niet eert heeft van het verleden niets geleerd” en diverse politici verwijzen naar de 2e Wereldoorlog en de Hongerwinter als ze willen opkomen voor de veehouders en protesteren tegen het stikstofbeleid en een krimp van de veestapel. Het beeld van Nederland voedsel-exportland was al aan herziening toe, nu heeft Lubach het hele verhaal, gebaseerd op harde feiten, gevisualiseerd en op de voor hem kenmerkende humoristische toon uiteengezet. Het terugkijken waard!
Boeken – Het Camino Kookboek
Van een hele dag wandelen krijg je goede trek. Anna Visser weet dat als geen ander: in haar herberg Aves de Paso kookt zij iedere avond voor een tafel vol hongerige pelgrims. Schuif gezellig aan bij het diner en neem een kijkje in de keuken om te zien hoe zij haar smakelijke maaltijden bereidt.
B’eter: Maaltijdsoep van restjes, nieuw recept
De stapel kookboeken waaruit ik voor deze rubriek wil koken wordt groter en groter, de werkelijkheid is dat ik meestal op vrijdagavond na een drukke werkweek pas stilsta bij wat ik afgelopen week gekookt heb, en dat zijn vaak variaties op recepten die al in het BD hebben gestaan. Ik ben gelukkig wel zo snugger dat ik af en toe een foto maak van mijn bord. Zo staat er ook een boek over de zen keuken op mijn kookboekenplank, “Zen en de kunst van modern oosters koken”; ik ben niet verder gekomen dan de inleiding – waarin staat dat één van de principes van een zen keuken is dat deze brandschoon, opgeruimd en overzichtelijk is. Oei. Niets is minder waar als het gaat om mijn eigen keuken. Er is een uitdrukking: ‘zo schoon dat je van de grond kunt eten’. Dat zou ik bij mij thuis afraden.
Eet mij niet. Hoe stapt Amsterdam over op een diervriendelijk menu?
Dierenliefde, gezondheid, klimaatcrisis en culinair enthousiasme: we hebben veel redenen om steeds minder vlees en zuivel te eten. Aan de vooravond van Werelddierendag staan we stil bij onze relatie met dieren en gaan we in gesprek over een nieuw plantaardig menu voor de stad. Hoe maken we gezamenlijk die cultuuromslag?
B’eter: noedelsalade met sesamdressing
Misschien was dit wel de moeder aller noedelsaladerecepten. Ik weet het niet meer. Ik weet wel dat ik het toen een echte lekkernij vond en dat vind ik nog steeds. Het is kleurrijk en bevat een scala aan verschillende ingrediënten met elk hun eigen karakteristieke smaak en mondbeleving.
Foodwatch – Red Bull geeft Verstappen vleugels: kinderen hartkloppingen
Jeugdwerkers, sporttrainers en kinderartsen trekken al langer aan de bel. Nu klinkt de noodkreet ook uit de klas. Docenten zien het dagelijks: steeds meer leerlingen komen met een blikje energiedrank het klaslokaal in. Het patroon is telkens hetzelfde: een korte oppepper, gevolgd door vermoeidheid en concentratieverlies. Kinderen van twaalf, dertien jaar drinken dagelijks een of meerdere blikjes. Niet omdat ze dorst hebben, maar omdat het erbij hoort. Omdat hun favoriete sportheld of gamer het drinkt. Omdat het blikje op hun bureau een statussymbool is.
B’eter: Quinoa-bonenschotel
Afgelopen week las ik in de Volkskrant: “De toename van CO2 maakt gewassen minder voedzaam: ‘Klimaatverandering ligt al op ons bord’” Wat blijkt? Planten groeien harder als gevolg van de klimaatverandering door extra CO₂. Maar de hoge CO2 concentratie in de lucht zorgt vooral voor meer zetmeel, want zetmeel bestaat uit C (koolstof), O (zuurstof) en H (waterstof) moleculen en wordt gemaakt uit CO2 (koolstofdioxide) en H2O (water). Maar daarnaast bevatten gewassen ook steeds minder eiwitten, ijzer en andere voedingsstoffen – en worden ze calorierijker. De voedingswaarde van vrijwel alle gewassen daalt. Hier in het rijke Westen hoeven we ons weinig zorgen te maken over onze eigen gezondheid – maar dus wel over die van miljarden mensen voor wie voedzaam voedsel minder vanzelfsprekend is.
B’eter Palestijnse/Arabische griesmeelpudding: Layali Lubnan
Als ik denk aan de Palestijnen dan denk ik aan Gaza, de Westelijke Jordaanoever, genocide, humanitaire ramp, honger, ellende, en groot lijden. Tijdens mijn ochtendritueel sta ik altijd even stil bij het lijden in de wereld en de laatste jaren speciaal bij de mensen in Gaza. Maar onlangs ging ik op een andere manier met de ‘Palestijnen’ aan de slag: onze eetclub kwam weer bij elkaar, en dit keer, na de O van Okinawa, was de P van Palestina aan de beurt. Het was mijn beurt om het toetje te maken: een Palestijns toetje dus.
B’eter: No farmers no food?
No farmers no food? Ik zag vanavond nog hoe landbouwgrond in het buitengebied uitgebreid beregend wordt wat weer leidt tot nog meer droogte en nog lagere grondwaterstanden. Geen landbouwgrond met gewassen voor ons, nee, gras voor de koeien. Zou het niet beter zijn voor de wereld als veehouders zouden omschakelen, en peulvruchten of quinoa gingen verbouwen voor ons mensen? Er kan wel meer dan we vaak denken en als we de intensieve veehouderij een stuk zouden verkleinen (zeg de helft) – of zelfs helemaal afschaffen – dan zouden we ook al die velden met Engels Raaigras en snijmais niet nodig hebben (veevoer), we zouden dan veel meer ruimte hebben voor plantaardige, biologische land- en tuinbouw en bossen met eetbare soorten (kastanjes, noten, bessen e.d.). Hoe mooi zou dat zijn.
B’eter Vegan brownies
Ergens heb ik gelezen dat een gemiddeld mens maar een bepaald aantal verstandige beslissingen op een dag kan nemen. Zijn die eenmaal genomen, dan is het saldo op. Dan heb je een kort lontje, of bezwijk je voor de verlokkingen van fast food. Nu zijn mensen met bijvoorbeeld financiële problemen sneller door hun saldo heen: ze moeten immers bij alles wat ze doen nadenken over de financiële consequenties. Ze moeten elk dubbeltje omdraaien, als het ware. Veel mensen aan de onderkant van de samenleving hebben bovendien nare dingen meegemaakt in hun jeugd: verslaving, geestesziekte, werkloosheid, armoede, huiselijk geweld. Er kan veel zijn dat ze wegtrekt uit het huidige moment naar het verleden, of juist naar zorgen of angst voor de toekomst. Er is veel lijden, er zijn oorzaken van lijden, maar er is geen pad.
