Vorig weekend was de laatste F1 Grand Prix op Zandvoort en heeft Max Verstappen zijn contract bij Red Bull Racing verlengd tot 2030. Het is dit jaar ook precies tien jaar geleden dat Verstappen als achttienjarige zijn eerste Formule 1 race won namens de door Red Bull gesponsorde renstal. Verstappen groeide uit tot viervoudig wereldkampioen en werd het gezicht van een merk dat inmiddels veel meer is dan een energiedrankje. De omzet van Red Bull verdubbelde in diezelfde tien jaar naar 12,2 miljard euro. Bijna 14 miljard blikjes gingen er in 2025 wereldwijd over de toonbank.
Van drankje naar lifestyle
Die groei is geen toeval. Red Bull verkoopt geen drankje, het verkoopt een identiteit. Het bedrijf gaf vorig jaar meer dan 1 miljard euro uit aan sportsponsoring, van Formule 1 tot voetbalclubs en wielrennen. Daarbovenop wordt die identiteit aangewakkerd door influencers en gamers. Red Bull is synoniem geworden voor erbij horen en presteren.
We hebben dit eerder gezien. Marlboro en de Formule 1 waren onlosmakelijk met elkaar verbonden, totdat we als samenleving besloten dat het onacceptabel is om sigaretten als lifestyle te verkopen. Bij tabak duurde dat proces tientallen jaren en is nog steeds gaande. De vraag is of we bij energiedrank net zo lang willen wachten.
Red Bull in het klaslokaal
Jeugdwerkers, sporttrainers en kinderartsen trekken al langer aan de bel. Nu klinkt de noodkreet ook uit de klas. Docenten zien het dagelijks: steeds meer leerlingen komen met een blikje energiedrank het klaslokaal in. Het patroon is telkens hetzelfde: een korte oppepper, gevolgd door vermoeidheid en concentratieverlies. Kinderen van twaalf, dertien jaar drinken dagelijks een of meerdere blikjes. Niet omdat ze dorst hebben, maar omdat het erbij hoort. Omdat hun favoriete sportheld of gamer het drinkt. Omdat het blikje op hun bureau een statussymbool is.
De gezondheidsrisico’s zijn breed gedocumenteerd. Hoge doses cafeïne, taurine en suiker kunnen bij jongeren leiden tot hartkloppingen, slaapproblemen, verhoogde bloeddruk en mentale klachten.
Dodelijke gevolgen van energiedrankjes
Dat dit geen theoretisch gevaar is, bewijzen meerdere sterfgevallen. In 2017 overleed de zestienjarige Davis Allen Cripe nadat hij binnen twee uur meerdere cafeïnehoudende drankjes had gedronken. Hij was kerngezond. In 2024 stierf de vijftienjarige Zachary Miron uit Quebec tijdens een schoolreis aan een hartritmestoornis na Red Bull in combinatie met ADHD-medicatie. In het najaar van 2025 overleed de zeventienjarige Larissa Rodriguez uit Texas aan een vergroot hart door dagelijks energiedrankgebruik. Op geen van de blikjes stond een adequate waarschuwing.
Acht jaar stilstand
Het is ruim acht jaar geleden dat de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde opriep tot een verbod op de verkoop van energiedrankjes aan minderjarigen. Alle grote supermarkten staan hiervoor open, maar willen het alleen invoeren als het voor alle winkels geldt. De overheid is dus aan zet.
De situatie doet denken aan het alcoholbeleid een aantal decennia terug. Tieners konden probleemloos haast overal alcohol bestellen, met schade voor de gezondheid als gevolg bij langdurig en veelvuldige inname. Niet omdat jongeren en tieners dom zijn, maar omdat hun brein nog niet volledig is ontwikkeld waardoor langetermijngevaren en risico’s niet goed ingeschat kunnen worden. De prefrontale cortex, verantwoordelijk voor impulscontrole, is pas rond je vijfentwintigste volledig ontwikkeld. Daarom hebben we uiteindelijk een leeftijdsgrens ingevoerd voor alcohol.
Bij energiedrank staan we op hetzelfde kruispunt. De schade ís er al. Landen als Letland en Litouwen hebben al jaren een wettelijke leeftijdsgrens van achttien. Tachtig procent van de Nederlandse consumenten wil een leeftijdsgrens. Nederland, dat zichzelf graag profileert als voorloper op het gebied van preventie, loopt hopeloos achter.
Drinkt Verstappen zijn eigen promo?
Max Verstappen is een van de best gemonitorde atleten ter wereld. Elke calorie wordt geteld, elke stof gecontroleerd, elke nacht slaap geoptimaliseerd. Red Bull zou het niet in zijn hoofd halen om zijn eigen coureur voor een race vol te gieten met energiedrank. Maar de twaalfjarige die hem aanbidt? Die mag er zoveel drinken als hij wil.
Het is tien jaar na Verstappens eerste zege. Tien jaar exponentiële groei, steeds agressievere marketing en stilte vanuit Den Haag. Laat dit jaar niet alleen het jubileum van die eerste overwinning zijn, maar ook het moment waarop Nederland eindelijk vol gas geeft op de gezondheid van haar kinderen. We hoeven daarvoor niet te wachten tot het contract tussen Verstappen en Red Bull in 2030 afloopt…
Met strijdbare groet,
Liz Kunst, campaigner
Geef een reactie