Hoe kan het dat 1 op de 5 Europeanen geen toegang tot voldoende voedsel heeft, terwijl we in een van de rijkste economieën ter wereld leven en er jaarlijks bijna 60 miljoen ton voedsel in de vuilnisbak verdwijnt? Dat is het gevolg van een voedselsysteem dat niet gebouwd is voor mensen, maar voor winst. Er is genoeg voedsel om iedereen te voeden; wat ontbreekt is toegang. Wie minder geld heeft, heeft onvoldoende toegang tot eten. Hoe overvol de schappen ook zijn. Het resultaat: 42 miljoen Europeanen gaan om de dag met honger naar bed.
Alleen al in Nederland steeg het aantal voedselbankklanten met 7,5% ten opzichte van 2024, dat brengt het totaal nu op 155.600 mensen. Kwetsbare mensen met lage inkomens, vaak ouderen of alleenstaande ouders, zijn afhankelijk van donaties om te kunnen eten. Kiezen wat er die avond op tafel staat zit er voor hen zelden in, ze moeten het doen met wat ze mee naar huis krijgen. En dan zijn er ook nog een hoop mensen die de weg naar de Voedselbank niet weten of kunnen vinden. Die zich schamen, bang zijn voor formele instanties of van het kastje naar de muur worden gestuurd omdat ze bijvoorbeeld dakloos zijn of geen documenten hebben.
Ik vind het schandalig dat 1 op de 5 Europeanen niet genoeg eten heeft. We zijn toch een van de rijkste economieën ter wereld? Te dure boodschappen treffen mensen niet alleen kwetsbare groepen maar alle lagen van de samenleving.
360 organisaties startten nu gezamenlijk een Europees Burgerinitiatief (EBI) dat het recht op voedsel juridisch bindend moet maken in de hele EU. Terwijl voedselbedrijven rechtstreeks toegang hebben tot Brussel via lobbyisten, kunnen wij als burgers alleen via dit instrument wetgeving écht afdwingen. Een EBI is namelijk geen vrijblijvende petitie, maar een officieel democratisch instrument: bij 1 miljoen handtekeningen, verspreid over minstens 7 EU-landen, is de Europese Commissie verplicht het initiatief te behandelen. Voor Nederland geldt een drempel van 19.500 handtekeningen.
Wat willen we veranderen?
De indieners vragen de Europese Commissie om concrete wetgeving op o.a. de volgende thema’s:
- Eerlijke voedselsystemen met echte democratische inspraak
- Steun voor kleinschalige boeren en natuur-inclusieve landbouw
- Duidelijke etikettering, zodat consumenten weten wat ze eten
- Regulering van ultra bewerkt eten
- Een einde aan voedselverspilling
- Bescherming van het recht op voedsel, ook buiten de EU
Hoe zou het werken als het EBI slaagt?
De Europese Commissie is dan verplicht om binnen 6 maanden te reageren en aan te geven of, en hoe, ze met wetgeving komt. Het recht op voedsel zou dan een afdwingbaar recht worden in plaats van een morele oproep, vergelijkbaar met hoe consumentenrechten of arbeidsrechten nu wettelijk verankerd zijn. Dat betekent: geen vrijblijvende beloften meer, maar echte verplichtingen voor beleidsmakers, en echte mogelijkheden voor burgers om hen daarop aan te spreken.
Niemand zou met een lege maag naar bed moeten. Eén handtekening lijkt klein, maar 150.000 geeft een sterk signaal zodat Brussel niet om ons heen kan. Samen zorgen we ervoor dat iedereen toegang heeft tot voedsel.
Met strijdbare groet,
Liz Kunst, campaigner Foodwatch
Geef een reactie