“Hoezo stom?” bromt de man links van mij. “Wil je beweren dat octopussen intelligenter zijn dan wij?” De anderen vallen hem bij. Het is nu ineens één tegen vier. Ik haal diep adem en zeg dan: ”Dat heb je mij niet horen zeggen. Ik zei dat octopussen zeker niet zo stom zullen zijn als wij en ik hoop van ganser harte dat ik daarin gelijk heb. Vergeet niet dat er geen tijdsbestek is genoemd! Wij mensen komen eigenlijk pas een paar honderdduizend jaar als soort voor en verkloten in no-time de hele wereld met onze geweldig vernietigende intelligentie. Dinosaurussen hebben miljoenen jaren geleefd, en hebben de aarde ongeschonden voor ons achtergelaten. Met hun mini breintjes waren ze intelligent genoeg om geen schade aan te richten. En aan die meteoor die alles op zijn kop zette konden zij niks doen. Na ons kunnen octopussen er – wie weet – weer miljoenen jaren over doen om over de aarde te heersen, zonder haar kapot te maken. Of dolfijnen …”
Columns
Henk – Liefde en zo
Liefde is een gevoel! Zingt de popzanger. Dat is ook zo. Een mooi gevoel zelfs. Liefde is lijden… zingt een bluesartiest. Andere musici, een dichter, een literair romanschrijver, auteurs van chicklit en wat dies meer zij, roepen met variaties allemaal iets zoals: ‘Liefde geeft vleugels!’ en meer van dit soort romantische kretologie. Niks hoor, gewoon een hormonaal aangestuurd proces in het lichaam, maar dat klinkt natuurlijk veel te prozaïsch. Een postzegelverzamelaar heeft liefde voor zijn collectie – en daarmee voor zichzelf. Elk nieuw stukje bedrukt papier geeft hem een euforisch gevoel en zijn ego wentelt zich daar knorrend van de pret in rond en beloont het gevoel van eigenliefde. ‘Een psychofysieke response op een primair externe stimulus,’ zei een bevriende psycholoog ooit tegen mij.
Het jaar 2026 – dag 79 – randdebielen
De uitbuiting van de ouderen.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
De helse ervaring van een asielkind
Elk kind dat verloren gaat en gebroken wordt is er één te veel. Een kind met trauma’s wordt gemakkelijk onmenselijk en zelfs misdadig.
Vrijdag Zindag – Identiteit en de chaos van nu
Oorlogen, autocraten, migratie, klimaatcrisis, absurde rijkdom… Hoe meer de wereld in chaos verkeert, des te nijpender wordt de vraag naar je eigen identiteit. Wie ben ik en wie blijf ik, in zoveel verwarring? Functioneert mijn identiteit nog steeds als mijn kompas? Of schudt de chaos mijn eigen identiteit zo hevig door elkaar, dat ik tamelijk stuurloos ben? Of, positiever, daagt de chaos mij uit tot een bewust resetten van mijn identiteit, waardoor het me bij alle verwarring toch lukt oost en west uit elkaar te houden?
Het jaar 2026 – dag 78 – praatjepot
De schilder die een klok wit verfde: hij leeft nu alleen.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Taigu – Satori
Hisamatsu over zen en ontwaken: het leest zo glashelder in een tijd waarin zen onderhevig is aan vertroebeling, aan commercialisering en een noodlottige verstrengeling met een ontspannings- en wellnessoefening genaamd mindfulness.
Hier en nu
Ik beschouw het NU als een onmetelijk, eeuwigdurend, ondeelbaar, onbereikbaar iets dat alles en iedereen insluit. Het IS. Het NU is minder groot dan een hartenklop, minder dan een knippering met de oogleden, minder, minder, korter, korter … en tegelijk is het meer, langer, eeuwiger dan de levensduur van ons zonnestelsel.
Henk – Postnatale verkiezingsstemming.
Ik kon weer de natuur van de boom zien, de ware aard, van dingen die verschijnen, komend en gaand in een onbegrepen ritme, niet verschillend van alle andere verschijnselen. De natuur van de boom, die hetzelfde is van de natuur in mij, de kerktoren, de gouden bol, de windwijzer, de verkiezingsuitslag en de uitbarsting van groene bladeren aan de beuk. En ik begreep weer dat het allemaal goed was zoals het was, is en altijd zal zijn.
Het jaar 2026 – dag 77 – ambulance pastoor
Leven en sterven tussen vier wielen.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Guy – Dhammazaadjes – De khandha’s
Indien de dhammanuvatti over zijn lichaam echt zeggenschap zou bezitten, zou hij geen pijn, ziekte, ouderdom en dood toelaten.
Wanneer bescherming de leiding neemt (2)
De overlever ontstaat niet zomaar.
Hij groeit vaak uit ervaringen waarin het leven even te groot werd voor wie we toen waren.
Misschien was er spanning thuis.
Misschien voelde je je niet echt gezien.
Misschien moest je al vroeg sterk zijn.
Of leerde je dat het veiliger was om je gevoelens in te houden.
Peter – De eeuwige jonkojongen
Jaren geleden maakte ik in het Venrayse Mgr. Goumanspark een foto waar ik maanden in geïnvesteerd had. Te zien was een bankje, de onderbenen van een getinte landgenoot en wat blikjes en peuken. De jonkojongen, zoals ik hem noemde, wou per se niet herkenbaar op de foto.
Durven kiezen voor vrede
Oorlog kent vele verliezers: burgers die hun huizen verliezen, jongeren die hun toekomst verliezen, samenlevingen die vertrouwen verliezen.
De enige structurele winnaar van oorlog is de wapenindustrie.
Terwijl steden in puin liggen en gezinnen rouwen, stijgen aandelenkoersen van defensiebedrijven. Productielijnen draaien op volle toeren. Nieuwe contracten worden ondertekend. Elke escalatie betekent nieuwe bestellingen.
Henk – (De illusie van) vrijheid
Naarmate mijn leeftijd vordert, vraag ik mij steeds vaker af wat vrijheid nou eigenlijk is, of het wel echt bestaat, en zo ja, waar in -vredesnaam- het te vinden is?
Het jaar 2026 – dag 76 – ‘s morgens een man, ’s avonds een man
De lege dop en zijn oorlogen.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
“Geef toorn op, laat eigendunk varen,”
In dit samyutta [‘boek’] bezoeken de goden de Boeddha meestal in de nacht. Hun verschijning wordt aangekondigd door een groot licht dat de hele omgeving overstraalt.
Taigu – Boeddhistisch universalisme
De geschiedenis is een grillige optelsom van wegen en afslagen. Tiantai baarde het Japanse Tendai dat eeuwen later uit de gratie raakte en grote hervormers als Honen en Shinran, Eisai en Dogen, en Nichiren voortbracht.
Goff – fabels voor fabeldieren (46) vlinder
In elk verhaaltje spreekt een bepaald dier (das, orka, vlo etc.) zijn soortgenoten toe. Daarbij blijft het in het midden wat precies de rol van de spreker is ten opzichte van zijn gehoor.
Henk – (Boeddhistisch) beledigd
In de jaren zestig was er een bevlogen christelijke meneer (in die tijd waren dat nog altijd meneren) die het volk opriep om toch vooral ‘rododendron!’ te roepen als je vinger tussen de deur of onder een hamer kwam. Je bedoelde precies hetzelfde als de godslastering, maar het klonk véél beschaafder. Of je nou ‘chips’ of ‘crisis’ roept, de intentie blijft hetzelfde: een krachtterm pakweg richting het universum lanceren om uiting aan pijn en frustratie te geven.
Het jaar 2026 – dag 75 – ijsbeer
De knop en de hond.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Stiltespinster – De toon
Vaak genoeg heb ik op mijn kussentje gezeten en bleef het maar malen in mijn hoofd. Muziek is voor mij zeker een manier om stil te worden, te zijn in het moment, om daarna verlicht verder te gaan. De toon raakt me in mijn ziel, de toon beroert mijn hart, de toon werkt bevrijdend, de toon is helend.
Over Antropologie 20 – Machtuitoefening
Achterliggende waarden spelen vrijwel altijd een rol bij de keuze om wel of geen macht uit te oefenen. Wanneer wel, wanneer niet? Hoeveel machtuitoefening is te weinig of te veel? Welke middelen om macht uit te oefenen zijn geschikt, ongeschikt, te verantwoorden, onverantwoord, …en ga zo maar door. Iedereen kent het gezegde dat je niet met een kanon op een mug moet schieten, maar het is ook onzinnig om een tijger met een wattenstaafje aan te vallen. Macht zonder mogelijkheden om haar uit te oefenen is geen macht. En iets met overmacht proberen voor elkaar te krijgen of af te dwingen, is dat eigenlijk ook niet omdat het relaties kapot maakt of voor langere tijd onmogelijk. Dat geldt zowel in het klein (bijvoorbeeld in gezinsverband) als in het groot (tussen landen).
Henk – Boekenwijsheid
Rondom de Eerste Wereldoorlog was er een Engelsman uit een gegoede familie, die op zoek was naar de zin van het bestaan nadat hij op de slagvelden van België en Frankrijk gediend had. Hij overleefde de verschrikkingen van de oorlog, maar de structuur van zijn denken en voelen was uiteengereten door de granaatinslagen en het gedonder van het geschut. Thuis, in de beschutte omgeving met zijn aristocratische ouders, kon hij die structuur ook niet zelf herstellen, met of zonder whisky. Hij herbeleefde in menig nachtmerrie de hel van verscheurde lichamen in loopgraven vol modder. Hij vond zijn draai ook niet meer in zijn voormalig veilige familiebestaan. En trok op een regenachtige novemberochtend het hek van het voorvaderlijk landgoed achter zich dicht en ging, met vrijwel geen bagage, doch slechts een een rugzakje en weinig geld op zak op zoek.
