Veel mensen denken dat een computer kan denken. Ze denken zelfs dat een computer dit beter kan dan een mens. Een computer kan immers toch ook beter schaken en bridgen? Toch knaagt er iets. Is een voorwaarde voor denken niet dat je leeft? Een computer stopt als je de stekker uit het stopcontact haalt. Hij is dus een ding dat niet denkt, net zoals een lamp of een bloempot. Als je de stekker er weer in doet, doet hij na een tijdje weer. Je kunt hem ook openmaken en onderdelen vervangen. Bij een mens lukt dat niet. Een mens kan uit zichzelf van gedachten veranderen, een computer kan niets uit zichzelf. Waar zit de geest in de computer? Een korte beschouwing over de hedendaagse Deus ex machina.
leegte
Geen maatstaf, geen verdienste
Vandaag de dag is het gemakkelijk zichzelf superieur te wanen aan een hele hoop mensen. Zij die haten. Zij die iedereen die anders is afwijzen. Zij die zich snel bedreigd voelen door iemand die anders denkt en anders doet. Zij die immigranten, moslims, Joden, Palestijnen, latino’s, homoseksuelen of welke bevolkingsgroep dan ook de schuld geven van alles. Zij die racistisch, misogyn en egoïstisch handelen.
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 13 – Alle wijsheid in een schaaltje
Meester Deshan liep met zijn kommetjes naar de eetzaal toen de dienstdoende monnik, Xuefeng, hem aansprak: De klok voor het eten moet nog luiden, waar gaat u met uw kommetjes naartoe?
Tweedaagse teaching over leegte met Geshe Pema Dorjee & monnik Lobsang
De ware betekenis van leegte is een centrale leer in het boeddhisme. In het Westen denken we dat een meditatieve toestand zonder gedachten of activiteit de verwezenlijking is van leegte. De Dalai Lama zegt simpelweg ‘leegte is de ware aard van dingen en gebeurtenissen. Dit geldt ook voor de geest. Of de geest nu vol gedachten is of er juist leeg van is, de ware aard van de geest blijft bestaan.
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 12 – Hoe meester Ruiyan zichzelf bij de les hield
Iedere ochtend zei Ruiyan tegen zichzelf: ‘Meester’, en gaf dan zelf antwoord: ‘Wat is er?’ ‘Wakker blijven hoor.’ ‘Ja meester.’ ‘En laat je door niemand iets wijsmaken.’ ‘Nee meester.’
Ksaf – Schrijven op een fractie van een millimeter van de leegte
De anticonceptie die mij vaak hindert om een inzicht te verwoorden, is over-enthousiasme op het moment van geboorte en kritiek achteraf op het verfrommelde, roodgevlekte kind. Eerst lijkt wat ik schreef geweldig, dan banaal, een overrijpe peer die op de grond is gevallen.
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 11 – De monnik die twee keer zijn vuist opstak
Meester Zhaozhou ging bij een kluizenaar langs en vroeg: Lukt het een beetje?
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 10 – Drie bekers patriarchenwijn
‘Ik heb niets meer en ik ben helemaal alleen,’ zei Qingshui klaaglijk, ‘help me alstublieft’.
Boeddhisme behoeft een sociale dimensie
Een van de grootste problemen van boeddhisme vind ik dat het voor onze tijd geen of een tekortschietende verklarende kracht heeft voor het gebeuren in de wereld.
Boeddhistische doeners en denkers (49) – leeg van vervulling
Peter de Laat: ‘Ik heb de tijd, ik ben de tijd. En pas zonder die tijd zal het openbaren.
Tot die tijd probeer ik onze fysieke wereld met mijn hart te beleven.’
Welkom in het Niemendal
Waar geen weg is te gaan.
Taigu – Het lege graf
De mens is pas werkelijk mens in het zicht van het transcendente. Het antwoord op de vraag of de Boeddha vrijwillige levensbeëindiging had kunnen billijken, is vrij voorhanden.
Taigu – De taalopdracht van het westerse boeddhisme
Taigu is er onlangs spontaan mee begonnen door in plaats van ‘leegte’ te schrijven ‘het leeg’. Het is hetzelfde wanneer wij spreken over het rood van een roos. Van ‘rood’ maken we geen ‘roodte’, dus waarom maken we van ‘leeg’ wel ‘leegte’?
Taigu – Hoe menselijk is de bodhisattva?
Leeg betekent zonder eigen bestaan. Maar wat betekent leegte? Wie heeft het bijvoeglijk naamwoord ‘sunya’ (leeg) vervangen door het zelfstandig naamwoord ‘sunyata’ (leegte)? Er zijn mensen die voorstellen voor leeg te lezen: open.
Vorm is leegte — en het samenvallen van tegenstellingen
De woorden vorm is leegte, afkomstig uit de Hartsoetra, lijken op het eerste gezicht paradoxaal. Hoe kan vorm – dat wat zichtbaar en tastbaar is – leegte zijn? En hoe kan leegte – dat wat geen vorm heeft – zelf vorm zijn? Toch wijst deze uitspraak niet op een tegenstelling, maar juist op het doorzien ervan. Vorm en leegte blijken geen twee afzonderlijke werkelijkheden te zijn, maar twee manieren om naar dezelfde werkelijkheid te kijken.
Taigu – Wedergeboren in lege ervaring
Je kunt ervaringen benoemen, zoals grote twijfel, maar pas wanneer het licht bij jou opgaat, het leeg zich onthult voor wat het is, zul je verstaan dat woorden en teksten op zichzelf slechts een betrekkelijk onderscheidend vermogen hebben, dat ze in zekere zin als hordes tussen levende wezens en de ervaring van het inzicht in staan.
Het BD en leegte en doorgaan, altijd maar weer doorgaan
Streven we niet allemaal naar leegte?
Guy – Dhammazaadjes – Uit niet-zelf vloeit wijsheid en mededogen voort
Op boosheid kan je geen beoefening bouwen. Wanneer je, zoals Avalokiteshvara, bereid bent om te kijken met je hart, wordt het lijden in al zijn facetten duidelijk zichtbaar. En bereidheid om te kijken met liefdevolle vriendelijkheid (P. metta) is bereidheid om die pijn ook onder ogen te zien en te trachten ze te lenigen. Net zoals Avalokiteshvara zijn elf gezichten en zijn duizend armen mededogend ontvouwt.
Ludo
wijsheid, thuiskomen.
Eeuwige ziel of ontwikkelend karma: wat kunnen we ermee?
Udo Teunis: ‘Ik probeer me vooral vast te houden aan het boeddhistisch-stoïcijns beginsel: laten waar je geen invloed op hebt, je doelbewust inzetten op waar je wel invloed hebt en waar je keuzes een verschil maken, en daarbij een duidelijk beeld van deugden en plichten als richtsnoer nemen. We zijn eigenaar en erfgenaam van onze daden. Hoe die gevolgen van daden overgaan naar een volgend leven, of er ‘iets’, een soort ziel, overblijft en overgaat of dat dit een onbenoembaar proces in de geestelijke dimensie is: we weten het denk ik niet, en vraag is hoeveel steun het ons biedt het te willen weten. Basaal gaat het erom het goede te doen en er dan maar op te vertrouwen dat dat gevolgen zal hebben, zonder daarin te willen sturen of beheersen, dus zonder hechting. Het leven is al moeilijk genoeg.’
Vorm is leeg, leegte is vorm
Alle ceremonies en plichtplegingen zijn bedoeld als container, een vorm waarin spiritualiteit zich kan ontwikkelen. Ceremonies ontstaan wanneer twee mensen bij elkaar zijn, er ontstaat een vorm van omgang met elkaar en zo leer je elkaar beter kennen.
Ardan – Prachtig, mooi, goh wat goed, niet te evenaren
….. ….. …..
Ronald – Versleten vreugde
…
De leegte die leeft – Nishida en McGilchrist in dialoog
De Japanse filosoof Kitarō Nishida (1870–1945) en de Britse neuropsychiater Iain McGilchrist (geb. 1953) hebben elkaar nooit ontmoet. Toch lijken hun denkbeelden elkaar te spiegelen, alsof ze vanaf tegenoverliggende oevers van dezelfde rivier spreken. Beiden wijzen op een fundamentele verschuiving in bewustzijn: van een gefragmenteerde, controlerende manier van waarnemen naar een ervarende, relationele manier van zijn.
