Shamatha-vipashyana schept een open ruimte van onbevangenheid. In die open ruimte zijn we ons helder bewust van wat we zien en horen, horen we helder wat we horen en zo geldt het ook voor de andere zintuigen. Daarin zien we ook helder onze gedachtestroom. Dit heldere zien is een onderscheidingsvermogen, een vorm van supercognitie of […]
Het weten van het weten
Het woord gnosis betekent op zich genomen gewoon kennis, maar binnen deze alternatieve christelijke stromingen verwijst dit naar een speciale soort verlossende oerwijsheid. Wie gnosis heeft, weet eindelijk hoe de wereld en het leven in elkaar zitten, de anderen zijn arme stumpers. Je weet dan dat de mens afkomstig is uit de goddelijke wereld en zijn goddelijke kern nog in zich heeft. Helaas is deze kern verstrikt geraakt in dit tranendal waar je als gnosticus dus niets te zoeken hebt. Deze wereld is namelijk een gevangenis van de ziel, gemaakt door een kwaadwillige god. De gnosticus keert zich daarom van de wereld af en probeert zijn goddelijke kern te herontdekken. De manieren waarop dit moet gebeuren verschillen binnen deze scholen nogal.
De liefde voor het zelf
Narcisme komt regelmatig voor en wordt niet altijd als zodanig herkend. Ik herinner me dat ik dit jaren geleden meende te herkennen bij de filosoof Kierkegaard en een bevriende psycholoog bevestigde mijn vermoedens. Frans Schalkwijk heeft zich gespecialiseerd in de behandeling van narcisten en van hun naasten. Narcisten kunnen, zo schrijft hij, vaak een leidende rol spelen, in de politiek, in religies (denk aan de Tibetaans boeddhistische leraar Sogyal Rinpoche) en in het bedrijfsleven. Ze veroorzaken bij hun naasten vaak veel frustraties en teleurstellingen. Het moeilijkste om te begrijpen, volgens Schalkwijk is dat een narcist, bijvoorbeeld Trump, zelf geen idee heeft van wat hij doet. Narcisme is een persoonlijkheidstrek waarvan de persoon zichzelf niet bewust is.
Boeken – Filosofie met een glimlach
Er heerste die middag, verneveld in de koele herfstlucht, een overdadige rust die bij alle dieren in het bos tot kalmte en tevredenheid leidde, behalve bij de neushoorn.
Dit is het begin van de eerste filosofische fabel, waarin verschillende dieren allerhande filosofische vragen met elkaar bespreken en hun verbinding uiten over de raadselen van het leven.
Boekbespreking – De verrassende macht van vragen in een wereld die antwoorden wil
Watson onderhoudt haar lezers met veel anekdotes en persoonlijke ervaringen. Het is alsof je met haar aan tafel zit, of op een terras. Bovendien vestigt ze de aandacht op een aantal belangrijke onderwerpen, waarover het laatste woord nog zeker niet is gezegd. Of ze daarbij altijd gelijk heeft kan de lezer zelf beoordelen, want ze doet vaak een beroep op de alledaagse ervaring. Haar voortdurende verwijzing naar neurologisch en psychologisch onderzoek overtuigt me minder, omdat ze daarbij wel erg de krentjes uit de pap vist. Als ze echt van Socrates had geleerd, dan had ze het voor en tegen juist tegen elkaar uitgespeeld en zo de lezer kunnen laten meedenken.
Een kritiek op het digitale kapitalisme
Het bezwaar dat Guardiola heeft tegen protocollen is niet veel anders dan het bezwaar dat velen hebben tegen bureaucratie in het algemeen. De protocollen gaan een eigen leven leiden, los van datgene wat ze moeten regelen (bladzijde 116) en ze hebben de neiging om zich te vermenigvuldigen. Het effect lijkt nog wel het meest schadelijk als ze gecombineerd worden met kapitalisme, waarbij men door middel van vage regels een soort zelfregulering probeert te laten ontstaan, zoals bij de verplichte Europese aanbestedingen. In Nederland kennen we daar inmiddels ook voorbeelden van, zoals de toeslagenaffaire en de schadevergoeding van de aardbevingen die de gaswinning in Groningen heeft veroorzaakt.
AI – Amerikaans kapitalisme en techniek – De volmaakte misdaad: moord op de werkelijkheid
Er wordt een geheel nieuwe wereld gemaakt door de zogenaamde “sociale media” of maatschappelijke doorgeefkanalen zoals Facebook, Twitter, Tiktok en Instagram. Daar uiten mensen hun angsten, frustraties en dromen alsof het onomstotelijke feiten zijn, waardoor andere deelnemers zich dan weer laten meeslepen en weer nieuwe uitingen van angsten, frustraties en dromen terugsturen. Vooral veel jonge gebruikers worden hierdoor beïnvloed en dit maakt hen ongelukkig.
De kunst van het helder denken
De computer is zover doorontwikkeld dat hij in vele opzichten de taken van kantoormedewerkers beter en sneller uitvoert dan de mens: efficiënter, nauwkeuriger en zonder fouten. Kunnen wij mensen, met ons gebrekkige geheugen en onze neiging tot vergeten, werkelijk opboksen tegen zulke concurrentie? Omdat de computer onze eigen uitvinding is, voelen we er soms een zekere sympathie voor. We bewonderen zijn precisie en betrouwbaarheid. Waarmee het op informatieverwerking aankomt, is de computer simpelweg een tegenstander. Een vijand. Hoe we die vijand kunnen verslaan, is een vraag die we serieus onder ogen moeten zien. Want wat feitenkennis en zijn geheugen betreft, is de computer ons al lang voorbijgestreefd
Emergentie en leegte
Veel mensen denken dat een computer kan denken. Ze denken zelfs dat een computer dit beter kan dan een mens. Een computer kan immers toch ook beter schaken en bridgen? Toch knaagt er iets. Is een voorwaarde voor denken niet dat je leeft? Een computer stopt als je de stekker uit het stopcontact haalt. Hij is dus een ding dat niet denkt, net zoals een lamp of een bloempot. Als je de stekker er weer in doet, doet hij na een tijdje weer. Je kunt hem ook openmaken en onderdelen vervangen. Bij een mens lukt dat niet. Een mens kan uit zichzelf van gedachten veranderen, een computer kan niets uit zichzelf. Waar zit de geest in de computer? Een korte beschouwing over de hedendaagse Deus ex machina.
De verduistering van de politiek
Het boek beschrijft de groei van dit netwerk van reactionaire en antidemocratische stromingen, dat in het begin van de 21e eeuw in de Verenigde Staten is ontstaan uit libertijnen, conservatieven en revivalisten. De eersten willen de regering afschaffen, de tweede willen de veranderingen in de maatschappij ongedaan maken en de laatsten willen terug naar oude tijden. De beide laatste groeperingen worden vaak gemotiveerd door zeer fanatieke christelijke geloofsopvattingen.
Het leven versus het kapitaal
In dit boek gaat het om het leven. Het gaat, tussen de bedrijven door althans, om het leven als dansen, vertellen, oogsten, nadenken en handelen. Het gaat om natuurlijke verbanden die het fundament van ons leven vormen: zeeën, bossen, wolken, bodems en de lucht die we inademen. Maar het gaat voornamelijk om het leven in een specifiek opzicht: de bevrijding van kapitalistische heerschappij. Deze bevrijding is geen overdreven pretentie, maar een dringende opgave. Want het kapitalisme vernietigt het leven.
De dao van het vertalen
In de Noordzee is er een vis die Kun heet en een omvang heeft van ik weet niet hoeveel duizend li. Hij verandert in een vogel die Peng heet. Peng heeft een rug van ik weet niet hoeveel duizend li. Wanneer hij zich opheft en wegvliegt, lijken zijn vleugels op wolken die de hemel bedekken. Bij woelige zee en hevige storm trekt deze vogel naar de Zuidzee. De Zuidzee is een natuurlijke vijver.
