doodlachen, lag dood
Gezondheid
BUN – behoefte aan leiders die in staat zijn compassie in te brengen
De wereld waarin we leven wordt bepaald door geweld en verdeeldheid, door inhaligheid en misleiding. Oorlog woedt in allerlei brandhaarden als nooit tevoren. De beelden uit Gaza en Oekraïne verbijsteren ons en ze raken ons diep. Maar er zijn ook veel brandhaarden, zoals Sudan, waarvan de beelden ons niet of nauwelijks bereiken en waar de dagelijkse verschrikkingen er niet minder om zijn.
Myanmar – Oud-leider Suu Kyi kampt met verslechterende gezondheid in militaire hechtenis
Suu Kyi zit sinds de staatsgreep van februari 2021, waarbij het democratisch gekozen parlement van Myanmar werd ontbonden en een regering onder leiding van generaal Min Aung Hlaing werd geïnstalleerd, in militaire hechtenis. Ze werd veroordeeld voor 19 aanklachten, waaronder corruptie, en kreeg een gevangenisstraf van 33 jaar. Haar straf werd later teruggebracht tot 27 jaar.
De ziel en de chip (8) – Spiritualiteit en de binnenkant van de mens
De Britse denker Iain McGilchrist waarschuwt dat AI deze reductie tot cijfers en controle nog verder kan doordrijven. Volgens hem dreigt een ongekende ramp: de mens wordt gereduceerd tot object — een radertje in een machine — terwijl ziel en vrijheid verdwijnen. Hij spreekt zelfs van een “machinale dood”. Zijn waarschuwing is radicaal, maar juist daarom belangrijk: ze maakt duidelijk dat het hier niet gaat om technische details, maar om de essentie van ons mens-zijn.
Rechtstreeks vanaf de straat en uit het hart
Michelle van Tongerlo werkt als huisarts in Rotterdam-Zuid en als straatarts in de Rotterdamse Pauluskerk. De schrijnende gevallen op haar spreekuur tonen aan dat bestaanszekerheid in ons land steeds vaker een fictie blijkt te zijn en dat de zorg is verworden tot een verdienmodel.
B’eter Bublanina: Tsjechische bubbelcake
Dit verhaal begon in juli, toen een vriendin een bakje zelf in het bos geplukte bramen kwam brengen. Ik bedacht dat ik er een Tsjechische lekkernij mee zou maken, bublanina of bubbelcake. Eigenlijk gewoon een soort vruchtencake waar het fruit tijdens het bakken in zakt – of waar het beslag boven het fruit uit bubbelt. Ik zocht even naar recepten voor een plantaardige versie, want traditioneel gaan hier roomboter, melk en eieren in. Ik vond niet meteen wat ik zocht, en besloot toen mijn kruidkoekrecept als basis te nemen. Het kruidkoekrecept van mijn oudtante Mářa dat ik uit mijn hoofd ken en talloze keren heb gemaakt, maar nu zonder cacao en kruiden. Het recept is supersimpel en het resultaat was lekker.
‘Nederland tekent doodvonnissen door medische evacués uit Gaza te weigeren’
De laatste stemming in de Tweede Kamer over medische evacuaties uit Gaza dateert van 27 augustus. Een motie van Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) en Jimmy Dijk (SP) om kinderen uit Gaza met de hoogste medische nood naar Nederland te halen, haalde het net niet: 73 Kamerleden stemden voor – drie te weinig voor een meerderheid.
Twee dagen later stierf Jud Awad, vijftien maanden jong, in Gaza aan leukemie. Een huisarts uit Leerdam had zich ingezet om het meisje naar Nederland te krijgen, waar ze te behandelen was geweest. Maar de grens bleef gesloten.
Het jaar 2025 – dag 248 – kapper
AI en de hond van de kapper.
Somewhere over the rainbow skies are blue.
Take care out-there.
VS – Ouders klagen OpenAI aan voor zelfmoord zoon na contact met ChatGPT
De advocaat van de ouders, Sarah Kay Wiley zegt dat Adam ChatGPT eerst gebruikte bij zijn huiswerk. “Maar in een relatief korte tijd, we hebben het over maanden, trok ChatGPT hem de duisternis in en gaf hem uiteindelijk specifieke instructies die tot zijn dood leidden. ChatGPT ging zelfs zo ver dat hij Adam instrueerde hoe hij met alcohol van zijn ouders zijn overlevingsmechanisme kon onderdrukken.”
Boeken – Liever moe dan lui
Artificiële Intelligentie (AI) is een wereldwijde hype. Maar is het goed voor je hersenen? En voor je lijf? Nee! Erik Scherder noemt AI daarom Afnemende Intelligentie. We zitten massaal voor een scherm, worden mentaal en fysiek steeds minder uitgedaagd – en we genieten ervan! We zijn liever lui dan moe. Moet dat niet andersom? Moeten we niet juist moeite blijven doen? Het antwoord is volmondig ja! Is het tij nog te keren?
Gesprekjes: Schop onder de kont
En dan begint hij te vertellen. Volgens zijn artsen had hij nog maar een paar maanden te leven. Dat ze dat zeiden, was inmiddels zeven jaar geleden. Er was een of andere kanker vastgesteld in zijn darmen. Ze haalden daarom een stuk darm uit zijn lijf, maakten een kunstmatige darmuitgang en plakten een zakje op zijn buik. Hij verkocht zijn huis, en gaf vervolgens een groot feest voor zijn familie, vrienden en kennissen. Een afscheidsfeest. Sindsdien woont hij in een appartementje.
Herdenking in universitaire ziekenhuizen in Nederland voor zorgverleners in Gaza
Ook in het nieuwe academische jaar komen zorgmedewerkers in universitaire ziekenhuizen bij elkaar om hun omgebrachte collega’s in Gaza te herdenken. Deze herdenkingsbijeenkomsten zijn een initiatief van Artsen voor Gaza, een netwerk van zorgprofessionals dat zich inzet voor de bescherming van de zorg in Palestina.
KRO-NCRV docuserie: App me als je thuis bent
In de driedelige documentaireserie komen zedenzaken uit heden én verleden naar voren, waaronder die van de Utrechtse serieverkrachter. De serie laat zien hoe langdurig en complex de opsporing van een dader kan zijn, vanuit het perspectief van rechercheurs en andere professioneel betrokkenen. Maar bovenal wordt de ontwrichtende impact van deze misdrijven duidelijk. Vrouwen vertellen openhartig – vaak voor het eerst – over angst en woede, schaamte en schuld, zelfverwijt en victim blaming, recht en onrecht, macht en onmacht. Ze spreken zich uit: krachtig, kwetsbaar en pijnlijk eerlijk.
Nacht Tegen Seksueel Geweld
Met de Nacht Tegen Seksueel Geweld wordt geld opgehaald om steden wereldwijd veilig te maken voor meisjes en jonge vrouwen. Zodat zij zich niet langer onveilig voelen, bepaalde plekken hoeven te mijden en minder risico lopen om slachtoffer te worden van straatintimidatie en seksueel geweld.
Het jaar 2025 – dag 244 – gewichtheffer
De vuurhond met de slechte knieën.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
De ziel en de chip 7 – Weten dat leeft
Onze samenleving lijkt zich steeds meer te verliezen in cijfers en modellen. Alles moet meetbaar zijn, en dat voedt de groei van steeds meer bestuurders, managers en toezichthouders. Zij plaatsen zichzelf daarmee boven de werkelijke ervaring en bepalen van bovenaf wat telt en wat niet, waardoor het geleefde weten naar de marge wordt geduwd. Maar wie in cijfers en modellen leeft, ziet vaak het wezenlijke niet meer: de ervaring, het contact, het geleefde weten.
‘Droog je tranen, ik ben slechts aan de andere kant van de weg’
Ween niet. De dood is niets, ik ben slechts aan de andere kant.
Ik ben mezelf, jij bent jezelf.
Wat we voor elkaar waren, zijn we nog altijd.
Noem me zoals je me steeds genoemd hebt.
Spreek tegen me zoals weleer, op dezelfde toon, niet plechtig, niet triest.
Lach om wat ons samen heeft doen lachen.
Boeken – tegen de stroom in
Merijn Tinga is bioloog, surfer en activist. Met zijn acties vraagt hij aandacht voor de problemen die veroorzaakt worden door plasticvervuiling in Nederland en daarbuiten. Door zijn inspanningen werd statiegeld op kleine plastic flesjes en blikjes in Nederland ingevoerd. Middels publiekscampagnes, lobbywerk en surfexpedities blijft hij zich onvermoeibaar inzetten voor een betere wereld.
B’eter – Japanse maaltijdsoep
Dit gerecht schijnt in boeddhistische tempels geserveerd te worden, en een typisch voorbeeld van shojin ryori (“buddhist temple food”) te zijn.
Gesprekjes: Hersenbeschadiging
Annelies legt het uit. Voor ze ziek werd, werkte ze als afgestudeerd klinisch psycholoog in een ziekenhuis. Na de operatie kon ze dat werk niet meer aan en kwam ze met een uitkering thuis te zitten. Ze kreeg van alle kanten hulp aangeboden, maar daar kreeg ze het benauwd van. Het leek wel alsof iedereen haar ineens als een klein kind begon te behandelen dat afhankelijk was van geboden hulp, waar ze vervolgens dankbaar voor moest zijn.
Kunt u zich voorstellen hoe het is om dood te zijn?
Kunt u zich voorstellen hoe het is om dood te zijn?
Ik doel nu niet zozeer op die kant en klare voorstellingen—voorgesneden, gedroogd en in zakjes verpakt—die we via deze of gene cultuur hebben meekregen: al die mozaïekjes van hoop en vrees, inzicht en verbeelding, en zo meer, die we als een soort van hebbedingetjes verwachtingsvol in ons kleine koffertje voor het lange reisje gestopt hebben (want … je weet maar nooit …).
Nee, de vraag is directer, is ‘dood-zijn’ iets dat ervaarbaar is, en, ‘Hoe is dat dan’? Het punt is dus niet, welke voorstellingen heeft u hier al over, maar hoe zou u zich dit nu, vers van het mes zogezeid, als een ervaringsfeit voorstellen.
Compassie in actie – Mindfulness Center op de Westbank in Israël
Dit centrum is volledig gesponsord door boeddhisten en ligt in het dorp Neve Shalom (letterlijk ‘Oase van Vrede’), ook bekend als Wahat as-Salal. Het is een coöperatief dorp in Israël, gezamenlijk opgericht door Israëlische joden en Arabieren in een poging om te laten zien dat de twee volkeren vreedzaam naast elkaar kunnen leven, en om educatief werk te verrichten voor vrede, gelijkheid en begrip tussen de twee volkeren.
Wakker Dier – Onderzoek UU en WUR: 28 procent van de melkkoeien is kreupel
Het onderzoek wijst ook de belangrijkste oorzaken van kreupelheid aan. Die liggen veelal in de dagelijkse leefomgeving van de dieren: geen of weinig weidegang, harde betonnen vloeren en een gebrek aan goede ligplekken. Ook de lichamelijke staat van koeien speelt een rol: kreupelheid komt vaker voor bij magere dieren en dieren die al meerdere kalveren hebben gebaard.
Geef Tegengas – Rotterdamse haven harder aanpakken
Naar aanleiding van eerdere acties van Geef Tegengas heeft de gemeente Rotterdam aangekondigd onderzoek te laten uitvoeren naar de rol van haven Rotterdam in de genocide in Palestina en andere mensenrechtenschendingen.
