Voedselwaakhond Foodwatch start een campagne tegen D’n Dorstlesser, het onbeperkte frisdrankconcept van de Efteling. De organisatie heeft de afgelopen tijd meerdere meldingen en klachten van bezoekers ontvangen en roept het park op om te stoppen met onbeperkte frisdrank.
De oproep komt niet uit de lucht vallen. De Efteling heeft in 2020 als een van de eerste tien dagattracties de Ambitie Gezond Uit ondertekend. Algemeen directeur Fons Jurgens zei destijds: “Een gezonde toekomst begint bij de jeugd. We vinden het daarom belangrijk om de nadruk wat meer op gezonde voeding te leggen, vooral als het om kinderen gaat.” Van die belofte is in het beleid van de Efteling en speciaal D’n Dorstlesser volgens Foodwatch weinig terug te zien.
Via D’n Dorstlesser, een samenwerking met Coca-Cola, kunnen bezoekers de hele dag drankjes tappen. Wat in 2022 nog een beker met twee vulbeurten was, werd eind 2024 omgebouwd tot een onbeperkt concept.
“Het is te gek voor woorden dat een plek als de Efteling onbeperkt suikerrijke frisdranken aanbiedt. Het klinkt misschien als een goede deal voor je portemonnee, maar in feite is het vooral een hele slechte deal voor je gezondheid. Als Gezonde Generatie vinden we het erg zorgelijk dat kinderen worden aangemoedigd om extra suiker te consumeren. Zoveel suiker schaadt de gezondheid van kinderen, nu en later in hun leven. Kinderen verdienen een omgeving waarin hun gezondheid juist centraal staat”, aldus Diena Halbertsma, woordvoerder van de Gezonde Generatie, een initiatief van 23 gezondheidsfondsen.
Voor €17 kopen bezoekers een herbruikbare beker waarmee ze de hele dag, elke 45 minuten opnieuw, mogen bijvullen bij een van de vier taplocaties in het park. Consumenten kunnen kiezen uit heel veel verschillende smaken en die ook zelf mixen en matchen. Wie de beker bewaart, kan hem bij een volgend bezoek voor €11,50 opnieuw activeren. Er is bij de tappunten ook water te krijgen, plat en met bubbels, en er zijn suikervrije frisdrankvarianten. Maar daar draait het concept niet om: D’n Dorstlesser wordt gepresenteerd en ervaren als attractie op zich, met de smaakcombinaties en het eindeloos kunnen proeven als kern. Bovendien wennen kinderen ook via suikervrije varianten aan een zoete smaak, wat net zo goed een voorkeur voor zoet eten en drinken aanleert.
Foodwatch wijst daarnaast op merkbinding op jonge leeftijd. Kinderen die de hele dag intensief met één merk bezig zijn, tappen, proeven, mixen, raken al vroeg vertrouwd met dat merk. Merkvoorkeuren die op jonge leeftijd ontstaan, blijven vaak hun leven lang bestaan.
Tot 130 suikerklontjes op een dag
Eén beker cola van een halve liter bevat al 13 suikerklontjes. De Efteling is in het reguliere seizoen open van 10.00 tot 18.00 uur (in de zomermaanden vaak tot 22.00 uur). Bij realistisch gebruik, vijf tapbeurten cola op een dag, kom je al op 65 suikerklontjes: ruim tien keer de strengste treefwaarde van 25 gram (ongeveer 6 klontjes) vrije suikers per dag van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Wie de beker elke 45 minuten benut en steeds op tijd terug is bij de tap, komt tot 10 bekers en dus 130 suikerklontjes op een dag, uit frisdrank alleen. In de zomer, met langere openingstijden, ligt dit maximum nog hoger.
“Op een dagje uit kan je heus wel iets met suiker eten of drinken,” zegt Liz Kunst, campaigner bij Foodwatch. “Maar met dit systeem kun je op een dag meer calorieën uit frisdrank binnenkrijgen dan je hele dagelijkse energiebehoefte, zonder dat je ook maar een hap hebt gegeten. De Efteling heeft zelf beloofd voorop te lopen in een gezondere omgeving voor de jeugd. Wij eisen van het park om die belofte nu ook waar te maken, en te stoppen met onbeperkt frisdrank te schenken.”
De Efteling noemt Coca-Cola een “partner in kwaliteit”, een titel die het park al sinds begin jaren negentig geeft aan een klein aantal grote merken waarmee het een vaste samenwerking heeft. Naast Coca-Cola zijn dat ijsmerk Ola en chocolademelkmerk Chocomel. Deze merken zijn verspreid aanwezig door het hele park, hebben automaten en reclame, waardoor ze gezien worden door miljoenen bezoekers per jaar. Opvallend genoeg zijn alle drie de partners fabrikanten van suikerhoudende producten. Ook hier is dus weinig terug te zien van de Ambitie Gezond Uit.
Foodwatch is zeer kritisch op deze constructie. Een pretpark dat zich publiekelijk verbindt aan een gezondere jeugd, moet zich wat de organisatie betreft niet laten sponsoren door fabrikanten van ongezonde producten en junkfood. Foodwatch ontraadt de Efteling dan ook met klem om deze partnerschappen in hun huidige vorm voort te zetten.
Dat actie effect heeft, heeft Foodwatch eerder bewezen. In 2018 voerde de organisatie actie vanuit de Coca-Cola-hotelkamer in het Efteling Hotel en diende een klacht in bij de EU Pledge. Dit Europese reclame-orgaan oordeelde in 2019 dat de frisdrankautomaten voor de ingang van het park moesten worden aangepast, omdat ze te aantrekkelijk waren voor kinderen onder de 12 jaar. Daarop paste de Efteling de automaten aan. En sinds november 2025 is de Coca-Cola-suite uit het Efteling Hotel verdwenen, na jarenlange druk van Foodwatch.
Ook bij onder meer Attractiepark Drouwenerzand, De Waarbeek, Duinoord en Duinen Zathe kunnen bezoekers tegen een vast bedrag de hele dag onbeperkt frisdrank, ijs en friet krijgen. Foodwatch roept ook deze parken op hun aanbod tegen het licht te houden. Ook andere ondertekenaars van de Ambitie Gezond Uit, zoals Toverland, Walibi Holland en Burgers’ Zoo, hebben zich verbonden aan een gezonder aanbod voor kinderen. De Efteling is als marktleider het logische beginpunt, maar Foodwatch wil het gesprek breder voeren.
Geef een reactie