• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » De Poortloze Poort voor nitwits, koan 33 – Geen geest, geen Boeddha

De Poortloze Poort voor nitwits, koan 33 – Geen geest, geen Boeddha

22 november 2026 door Hans van Dam

Koan 33 – Geen geest, geen Boeddha

Wat is Boeddha? vroeg een monnik.

Geen geest, geen Boeddha, antwoordde meester Mazu.

Monnik die zijn spiegelbeeld uitwist terwijl een handje zijn lichaam uitwist.

33.1

Monnik: Zen onderscheidt twee soorten ziekten.

Meester: Wat is de eerste ziekte?

Monnik: Denken dat de waarheid buiten jou te vinden is.

Meester: Hoe bedenk je het.

Monnik: Daarom zei meester Mazu, ‘De geest zelf is Boeddha.’

Meester: Wat is de tweede ziekte?

Monnik: Denken dat de geest de waarheid is.

Meester: Had Mazu zijn mond maar moeten houden.

Monnik: Daarom zei hij later, ‘Geen geest, geen Boeddha.’

Meester: De kiem van een reeks nieuwe zenziekten.

Monnik: Hoeveel zenziekten zijn er volgens u?

Meester: Op dit moment eenentwintig.

Monnik: Wat is de derde ziekte?

Meester: Denken dat er maar twee ziekten zijn.

Monnik: En de vierde?

Meester: Denken dat je een geest hebt.

Monnik: En de vijfde?

Meester: Denken dat je geen geest hebt.

Monnik: En de zesde?

Meester: Denken dat je een geest bent.

Monnik: En de zevende?

Meester: Denken dat je geen geest bent.

Monnik: En de achtste?

Meester: Denken dat er maar één geest is.

Monnik: En de negende?

Meester: Denken dat er vele geesten zijn.

Monnik: En de tiende?

Meester: Denken dat je een boeddha bent.

Monnik: En de elfde?

Meester: Denken dat je geen boeddha bent.

Monnik: En de twaalfde?

Meester: Denken dat de waarheid zowel buiten als in jezelf is te vinden.

Monnik: En de dertiende?

Meester: Denken dat de waarheid noch buiten noch in jezelf is te vinden.

Monnik: En de veertiende?

Meester: Denken dat er een buiten en een binnen is.

Monnik: En de vijftiende?

Meester: Denken dat er geen buiten of binnen is.

Monnik: En de zestiende?

Meester: Denken dat er een waarheid is.

Monnik: En de zeventiende?

Meester: Denken dat er geen waarheid is.

Monnik: En de achttiende?

Meester: Denken dat er ziekten zijn.

Monnik: En de negentiende?

Meester: Denken dat er geen ziekten zijn.

Monnik: Ik weet er ook een.

Meester: Ja, het is besmettelijk.

Monnik: De twintigste ziekte is denken.

Meester: Zou je denken?

Monnik: Er zijn net zoveel ziekten als gedachten.

Meester: En dat is eenentwintig.

33.2

Monnik: Wat is Boeddha?
Meester: Dat verschilt per persoon.
Monnik: Wat is Boeddha voor u?
Meester: Loslaten.
Monnik: Wat loslaten?
Meester: Ja, wat niet.
Monnik: Bijvoorbeeld?
Meester: Het boeddhisme.
Monnik: Wat is Boeddha voor mij?
Meester: Vasthouden.
Monnik: Wat vasthouden?
Meester: Ja, wat niet.
Monnik: Bijvoorbeeld?
Meester: Het boeddhisme.

33.3

Monnik: Hoe kunnen we de Boeddha de grootste eer bewijzen?

Meester: Door hem te doden.

Monnik: Ik zou u hierom moeten doden.

Meester: Je kan me geen grotere eer bewijzen.

Monnik: Hoe kunnen we de dharma de grootste eer bewijzen?

Meester: Door haar onophoudelijk te betwijfelen.

Monnik: Ik begin steeds meer aan u te twijfelen.

Meester: Je kan me geen grotere eer bewijzen.

Monnik: Hoe kunnen we de sangha de grootste eer bewijzen?

Meester: Door ons onafhankelijk op te stellen.

Monnik: Ik zou u hierom de rug moeten toekeren.

Meester: Je kan me geen grotere eer bewijzen.

33.4

Monnik: Wat is Boeddha?

Meester: Wedden dat jij me dat nu gaat vertellen?

Monnik: Boeddha is de verlichtingsleer, de verlichting zelf en de verlichte.

Meester: Het kan niet op.

Monnik: Ik verwijs naar de drielichamentheorie, de trikaya.

Meester: En maar tellen.

Monnik: Wou u ontkennen dat Boeddha de verlichtingsleer is?

Meester: Wou jij beweren dat je verlichting kan leren?

Monnik: Is Boeddha verlichting?

Meester: Draagt een pantoffeldier pantoffels?

Monnik: Is Boeddha de verlichte?

Meester: Is de verlichte?

Monnik: Doelt u op de leegte?

Meester: Waarvan?

Monnik: Van de drie lichamen natuurlijk.

Meester: Wat dacht je van je hoofd?

Monnik: Daarom stel ik zoveel vragen.

Meester: Je stelt alleen maar antwoorden.

Monnik: Wat is Boeddha?

33.5

Monnik: Wat is Boeddha?

Meester: Wat een vraag.

Monnik: Geest is Boeddha, las ik ergens.

Meester: Zal best.

Monnik: Geest is niet-Boeddha, las ik ergens anders.

Meester: Welja.

Monnik: Niet-geest is Boeddha, las ik weer ergens anders.

Meester: Wat mensen al niet verzinnen.

Monnik: Niet-geest is niet-Boeddha, las ik nog ergens anders.

Meester: Je bent er maar druk mee.

Monnik: Wat is Boeddha nu echt?

Meester: Dat zou je toch onderhand wel duidelijk moeten zijn.

Monnik: Wat dan?

Meester: Boeddha is een boek.

Monnik: En wat staat erin?

Meester: Soetra’s en shastra’s, talrijker dan de doden in de Ganges.

Monnik: Boeddha is een boek?

Meester: En jij leest het.

Monnik: En u?

Meester: En ik heb het uit.

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie De Poortloze Poort voor nitwits, deel 2 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. De Poortloze Poort voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam, Pakhuis van Verlangen Tags: De Poortloze Poort voor nitwits, Hans van Dam, koans, niet-weten, Wumenguan, zen

Lees ook:

  1. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 32 – Raspaarden rennen al bij de schaduw van de zweep
  2. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 4 – Bij de baard van Bodhidharma
  3. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 8 – Wat is een kar zonder onderdelen?
  4. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 14 – Hoe Nanquan in één klap een kat halveerde en zijn karma verdubbelde

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten (agnose). Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 3 oktober 2026
    Workshops Kum Nye yoga - Leven ademt
  • 6 oktober 2026
    De Hartsoetra: Wijsheid voorbij vorm en leegte
  • 26 oktober 2026
    Zen and the Art of Saving the Planet - winterse oefengroep
  • 26 oktober 2026
    Zen Spirit Basiscursus Zenmeditatie 28 oktober-2 december in Arnhem
  • 27 oktober 2026
    Je Leven Leven
  • 13 november 2026
    10-day silent retreat: Flowing to freedom
  • 20 november 2026
    H.E. Jhado Rinpoche - Weekend teaching & Amitayus Initiation
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 33 – Geen geest, geen Boeddha

    Hans van Dam - 22 november 2026

    Eenentwintig zenziekten.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 32 – Raspaarden rennen al bij de schaduw van de zweep

    Hans van Dam - 15 november 2026

    Een monnik vroeg: ‘Bent u een boeddhist?’ Boeddha antwoordde: ‘Dat hebben anderen verzonnen, het boeddhisme is van na mijn tijd.’

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • De Poortloze Poort voor nitwits, koan 33 – Geen geest, geen Boeddha
    • Column van Joop – zwart janstraat
    • Sodis – de virtuele denkster 607
    • G10 – waar ligt ons geheugen opgeslagen?
    • B’eter: nogmaals witte kool uit de oven

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.