Meester Deshan liep met zijn kommetjes naar de eetzaal toen de dienstdoende monnik, Xuefeng, hem aansprak: De klok voor het eten moet nog luiden, waar gaat u met uw kommetjes naartoe?
koans
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 12 – Hoe meester Ruiyan zichzelf bij de les hield
Iedere ochtend zei Ruiyan tegen zichzelf: ‘Meester’, en gaf dan zelf antwoord: ‘Wat is er?’ ‘Wakker blijven hoor.’ ‘Ja meester.’ ‘En laat je door niemand iets wijsmaken.’ ‘Nee meester.’
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 11 – De monnik die twee keer zijn vuist opstak
Meester Zhaozhou ging bij een kluizenaar langs en vroeg: Lukt het een beetje?
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 10 – Drie bekers patriarchenwijn
‘Ik heb niets meer en ik ben helemaal alleen,’ zei Qingshui klaaglijk, ‘help me alstublieft’.
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 9 – De boeddha die vergeefs mediteerde
Een monnik vroeg: De Boeddha van de alles doordringende wijsheid voorbij alle wijsheid mediteerde als geen ander, maar slaagde er niet in een boeddha te worden. Hoe kan dat?
Koan: waar ga je heen als je overal heen kunt?
Je eigen voetsporen volgen.
Koan: waar stond Hisamatsu toen hij geen plek meer had om te staan?
Oplossingen voor een koan van niets, en een gratis koan van alles.
Elf variaties op de fundamentele koan van Hisamatsu
Waarom zitten met een koan als het hele leven een raadsel is.
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 8 – Wat is een kar zonder onderdelen?
‘Xizongh, de wielmeester, maakte een kar waarvan de wielen wel honderd spaken hadden’, zei meester Yuean. ‘Wat blijft er over als je alle onderdelen verwijdert?’
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 7 – Na het eten je schaaltjes afwassen
Een monnik zei tegen meester Zhaozhou: ‘Ik ben nieuw hier, kunt u mij onderricht geven?’
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 6 – Hoe Boeddha met een bloem een opvolger koos
Tijdens een bijeenkomst op de Gierberg rolde Boeddha een bloem heen en weer tussen duim en wijsvinger. Mahakashyapa glimlachte. Boeddha verklaarde: Dit is het wijsheidsoog, de geest van nirwana, de vorm zonder vorm, de poortloze poort van de leer. Niet over te dragen door woorden, alleen van hart tot hart. Mahakashyapa is mijn opvolger.
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 5 – Aan je tanden in een boom hangen
Meester Xiangyan zei: Zen is als een man die met zijn tanden aan een tak hangt terwijl zijn handen en voeten nergens houvast vinden. Een generaal van de keizer vraagt hem waarom Bodhidharma naar China kwam. Geeft hij antwoord dan valt hij, zwijgt hij dan faalt hij. Wat nu?
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 4 – Bij de baard van Bodhidharma
Toen hij een portret zag van Bodhidharma met baard zei meester Huoan: Waarom heeft die vent geen baard?
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 3 – Hoe de bediende zijn vinger verloor
Toen Juzhi ervan hoorde, liet hij de bediende halen en sneed hem zomaar een vinger af. Schreeuwend van pijn en schrik rende de jongen weg.
Dick – De zin van zen
Een monnik zei tegen zijn meester Sozan: Ik ben totaal radeloos, kunt u me helpen? De meester riep zijn naam: ‘Seizei!’ ‘Ja meester’ antwoordde de monnik. ‘Je hebt al drie glazen van de beste wijn uit China achter je kiezen en je blijft volhouden dat je nog niet eens natte lippen hebt!’
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 2 – De zenleraar die een vos werd
Steeds als meester Baizhang een toespraak gaf, kwam er een oude man bij zitten die er na afloop stilletjes vandoor ging. Op een dag bleef de grijsaard achter. Meester Baizhang zei: Wie bent u?
De Poortloze Poort voor nitwits, koan 1 – De hond zonder boeddhanatuur
Heeft een hond ook de boeddhanatuur? vroeg een monnik. Wu, zei meester Zhaozhou.
De Poortloze Poort voor nitwits: inleiding
Inleiding tot de serie ‘De Poortloze Poort voor nitwits’ van Hans van Dam, tweede, herziene editie.
De Poortloze Poort voor nitwits – alle links
Inhoudsopgave van de serie ‘De Poortloze Poort voor nitwits’ van Hans van Dam, tweede, herziene editie.
Zitten in verbondenheid – Ademhalingsoefeningen
Er is een schat zegt Martin Buber: “Er is iets dat op één enkele plaats ter wereld te vinden is, het is een grote schat en de plaats waar deze schat te vinden is, is de plaats waar jij nu staat”
De wijsheid van de strontvlieg
Hoeveel facetten heeft jouw derde oog?
Koan: kan een zeeleeuw mediteren?
Zendo in de zoo.
Taigu – Oude en nieuwe zenideologie ontleed
Beoefenaren in westerse zensangha’s zijn niet in staat tot de belastende geestelijke capriolen die voor zenmonniken in een kloosteromgeving met continu verblijf mogelijk waren. In een vereenvoudigde zenbeoefening is er geen plaats voor een flirt met een overtrokken vorm van contemplatie. Hooguit kan er hier worden geëxperimenteerd met een zenervaring op een wijze die past bij een tijd waarin onthaasting even belangrijk is als ons functioneren als goed geïntegreerde, individuele leden van de maatschappij. De tijd is verdergegaan en wij staan dichter bij andere bronnen van verlichting uit onze eigen cultuur dan bij de cultuur waarin het zenboeddhisme is ontstaan. Zou dit niet een beter uitgangspunt zijn dan proberen geforceerd de wijsheid van een vreemd verleden te repliceren?
Waarom we veel kunnen leren van koans in dit #metoo tijdperk
We leven momenteel in het #metoo tijdperk. Er wordt eindelijk naar de stem van mijn ‘sisters’ geluisterd die een vuist maken tegen mijn ‘broers’ in verwarring. Als samenleving krijgen we steeds meer de moed om verwarde mannen verantwoordelijk te houden voor hun vrouwonvriendelijk gedrag: Billenknijpen, machtsmisbruik, aanranding, ‘catcalling’, verkrachting, onderdrukking en geestelijke en emotionele manipulatie. Gelukkig doen we niet langer alsof dit gedrag niemand schaadt en onze samenleving niet ontwricht.
