• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Poëzie » haiku's » Gedachten over een haiku 76 – Issa-Ryokan

Gedachten over een haiku 76 – Issa-Ryokan

22 november 2026 door Renske de Graaf Reageer

Geen licht ding is het,

als mens te zijn geboren,

als de herfst eindigt.

Voor alle mensen

sta ik hier in de regen,

biddend tot Boeddha.

Beide: Issa (1763-1827)

Wanneer het regent,

heeft deze monnik Ryōkan

meelij met zichzelf.

Ryōkan Taigu (1758-1831)

Herfst is het seizoen dat volgt op de lange, hete zomer. De lucht en de maan zijn helder, avonden worden langer en de nachten zijn kil. Plotselinge plensbuien kunnen ons verrassen. In Japan wordt de rijstoogst binnengehaald. Men bereidt zich langzaam voor op de winter.

Dit zijn allemaal seizoenswoorden (kigo) in haiku’s.

Bij ons in Nederland zijn de lange avonden aanloop tot de feestmaand december. Dat begint met Halloween, dan Sint Maarten. Oké, voor de liefhebbers Black Friday, daarna Sinterklaas en tenslotte Kerstmis en Oud en Nieuw.

Ondanks al die festiviteiten is de sfeer in november en december ook melancholiek. Bij de verwarming en de kaarsjes kunnen we reflecteren op het bijna voorbije jaar.

Zo niet in deze drie herfstgedichten uit de bundel “Haiku Een jonge maan” van J. van Tooren. Geen melancholie, reflectie of knus bij de kachel. Wel kou, regen en het einde van de herfst. De winter nadert.

Issa probeert het nog wel. Hij bidt tot Boeddha, voor alle mensen. Maar hij vindt het moeilijk als het regent en de herfst langzaam overgaat in de winter. Ryōkan heeft vooral medelijden met zichzelf.

Behalve dat ze tijdgenoten waren, zijn er ook andere overeenkomsten. Issa had een moeilijk leven. Hij is gestorven in armoede. Ryōkan was een boeddhistische monnik en leefde als kluizenaar in de bergen. Ook niet comfortabel dus.

Beide mannen hadden een grote eerbied voor de natuur en ze hielden van kinderen. Issa schreef in zijn haiku’s over (eenzame) kinderen. Ryōkan had als kloosternaam Taigu (Grote Dwaas), onder andere omdat hij liever met de dorpskinderen speelde dan dat hij preekte in de tempel.

Ze hadden het moeilijk met de herfst, de regen en met zichzelf. Vervelend voor hen, maar het leverde wel mooie haiku’s op.

Categorie: haiku's, Renske de Graaf Tags: Grote Dwaas, herfst, regen, Ryokan Taigu

Lees ook:

  1. Renske – haiku – pepernoten
  2. Gedachten over een haiku, 47 – Dakotsu.
  3. Gedachten over een haiku 71 – Shiki

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Lees Interacties

Geef een reactie Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Door:

Renske de Graaf

Renske de Graaf is geïnteresseerd in de wereld om haar heen en hoe mensen zich daarin staande houden. Ze probeert zelf te leven volgens het achtvoudige pad en verwerkt haar ervaringen in (gedachten over) haiku’s. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 3 oktober 2026
    Workshops Kum Nye yoga - Leven ademt
  • 6 oktober 2026
    De Hartsoetra: Wijsheid voorbij vorm en leegte
  • 26 oktober 2026
    Zen and the Art of Saving the Planet - winterse oefengroep
  • 26 oktober 2026
    Zen Spirit Basiscursus Zenmeditatie 28 oktober-2 december in Arnhem
  • 27 oktober 2026
    Je Leven Leven
  • 13 november 2026
    10-day silent retreat: Flowing to freedom
  • 20 november 2026
    H.E. Jhado Rinpoche - Weekend teaching & Amitayus Initiation
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 33 – Geen geest, geen Boeddha

    Hans van Dam - 22 november 2026

    Eenentwintig zenziekten.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Gedachten over een haiku 76 – Issa-Ryokan
    • Ardan – hi hi, ha ha, ha ha ha
    • Sogenji desu: SAKURA
    • De Poortloze Poort voor nitwits, koan 33 – Geen geest, geen Boeddha
    • Column van Joop – zwart janstraat

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.