Met de Verlichting dreef West-Europa zijn demonen uit. Demonische bezetenheid werd als bijgeloof verbannen naar de vuilnisbak van de geschiedenis. Maar dat was buiten de duivel gerekend want exorcismen vinden nog steeds plaats en de vraag neemt zelfs toe.
Gezondheid
B’eter parelcouscoussalade
Ik moet bekennen dat ik nauwelijks gekookt heb afgelopen week. Het weekend bracht ik door in retraitecentrum Bosoord waar heerlijk voor ons gekookt werd. Doordeweeks had ik telkens pech met het openbaar vervoer: mijn gebruikelijke bus viel telkens uit, en vaak die van een half uur later ook nog. Of deze was veel te laat, waardoor ik telkens een uur langer onderweg was dan gebruikelijk. Gelukkig was het nog licht, droog, en niet al te koud, en een uitgevallen bus in Nederland is sowieso klein bier vergeleken met het lijden elders in de wereld – maar tijd om te koken was er dus nauwelijks
Hind Rajab Foundation over Gaza – meer dan 1,8 miljoen mensen zijn nog steeds ontheemd
Volgens het Verdrag van 1948 inzake de voorkoming en bestraffing van genocide wordt genocide niet alleen gedefinieerd als het doden van leden van een groep, maar ook als het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel, het opzettelijk opleggen van levensomstandigheden die zijn berekend om de groep geheel of gedeeltelijk fysiek te vernietigen, het opleggen van maatregelen die bedoeld zijn om geboorten te voorkomen, en het onder dwang overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep. De huidige situatie in Gaza voldoet nog steeds aan verschillende van deze elementen.
Ruim 20.000 dak- en thuisloze mensen in regio Amsterdam-Amstelland en Den Haag
Dak- en thuisloosheid komt overal in Nederland voor, maar het aantal dak- en thuisloze mensen in de grote steden ligt aanzienlijk hoger dan in middelgrote en kleine gemeenten. Meer dan 1% van de bevolking in Amsterdam en Den Haag heeft geen volwaardige huisvesting. Ook werden in deze steden kinderen op straat geteld.
Heftige undercoverbeelden en rapport Spaanse octopuskwekerij
Nieuwe undercoverbeelden van de dierenwelzijnsorganisatie Compassion in World Farming (CIWF) laten zien hoe octopussen sterven in een ijsbad, de methode die zal worden gebruikt in een geplande Spaanse octopuskwekerij. Tegelijk publiceert CIWF een nieuw rapport over de wereldwijde schade door de kweek van octopussen en andere carnivore soorten. De organisatie roept politici en beleidsmakers op om een verklaring te tekenen om hier een einde aan te maken.
‘Iets in mij wilde de stilte in’
Zondag 7 september was het tien jaar geleden dat Bieke Vandekerckhove is overleden of overgegaan. Ze was 46 jaar. Bieke was 19 toen ze hoorde dat ze ALS had. Ze kreeg te horen dat ze hooguit nog vijf jaar zou leven, maar tegen alle verwachtingen in leefde ze nog 25 jaar in toenemende afhankelijkheid van de zorg van anderen. Na de diagnose belandde ze in een ernstige depressie; periodes van wanhoop en woede wisselden elkaar af met periodes van diep verdriet. Alles had zijn glans verloren, niets was meer wat het was. Bieke ging lezen, las alles wat los en vast zat, waaronder ‘Het verstoorde leven’ van Etty Hillesum. Een vriend vroeg haar mee naar de abdij van Westvleteren. Ze ontdekte de psalmen en de stilte van de zenmeditatie. “Eigenlijk was ik dood nog voor ik zou sterven. Toen gebeurde er iets dat ik nog altijd niet kan vatten. Iets in mij, wat kan ik niet benoemen, wilde de stilte in, ik begreep niet waarom.”
B’eter: hartige taart met kikkererwtenbodem
Onlangs had ik een teamuitje met collega’s. In de bus terug zat ik naast een nieuwe collega die ik nog niet kende. Ik weet niet meer hoe het gesprek liep, maar, gek he, gesprekken die ik voer monden vaak vroeg of laat uit in het uitwisselen van recepten. Van haar kreeg ik toen het volgende recept, dat ik noteerde achterop de plattegrond van Zutphen – de locatie van ons teamuitje.
Nieuwe Vredesbeweging – Actie: Word geen kanonnenvoer!
Deze maand ontvingen alle 17-jarige een tweede dienstplichtbrief, met een enquête over werken bij Defensie. Het leger wil zo nieuwe soldaten werven en een bestand met informatie over jongeren en hun interesses en talenten aanleggen. De Nieuwe Vredesbeweging roept op: stuur die brief terug!
Jongeren zoeken houvast – en lopen in dezelfde val
Een groep jongeren schildert leuzen op het partijkantoor van D66. Elders blokkeren leeftijdsgenoten de snelweg om aandacht te vragen voor het klimaat. Twee totaal verschillende werelden – en toch gedreven door hetzelfde verlangen: ergens bij horen.
Amsterdam stadsdebat – eet mij niet
Klimaatdestructie, dierenliefde, onze gezondheid én culinair enthousiasme: volop redenen om van dierlijk naar plantaardig eten over te gaan. Hoe maken we als Amsterdammers gezamenlijk die cultuuromslag?
Burgerflotilla Gaza met onder meer Nederlanders aangevallen in internationale wateren
In de nacht van 23 op 24 september is de Global Sumud Flotilla, een vreedzame burgervloot bestaande uit circa veertig schepen met hulpgoederen voor Gaza, aangevallen in internationale wateren. Minstens twaalf granaten zijn tot ontploffing gebracht op en rondom de schepen. Op een van de boten kwam een onbekende substantie terecht. Ook is de communicatie met de vloot ernstig verstoord.
B’eter: Koreaanse rijstschotel met gierst en paddenstoelen
Toen ik van de week een artikel aan het lezen was in het online boeddhistische tijdschrift Lion’s Roar (When We Look at Our Food, We Should Feel Joy) vond ik zowaar een recept aan het eind van het artikel. Het gerecht heet ‘Modum beoseot gijang jobap’ wat wordt vertaald als rijst met gierst en paddenstoelen. Het recept sprak me niet direct aan, maar omdat het zich op een onverwachte plek aan mij openbaarde, in een boeddhistisch tijdschrift, besloot ik het toch te maken.
Consumenten maken zich zorgen over situatie in de biologische retailsector
Het gaat om de Belgische onderneming ‘The Nest’. Volgens de verontruste consumenten is The Nest aan het investeren in een heleboel biotechbedrijven. Een van de consumenten: ‘Ik vrees dat het doel van deze organisatie een forse knauw krijgt omdat sommige van die bedrijven niet of onvoldoende aan de norm biologische landbouw voldoen.’
Bezoekers leveren telefoon in bij première voorstelling over social media
Bij de première van de jongerenvoorstelling Double Tap Trap op vrijdag 19 september in het Maaspodium Rotterdam mogen bezoekers de zaal alleen in als zij hun telefoon tijdelijk inleveren. Maker Rajiv Bhagwanbali wil zo direct voelbaar maken hoe sociale media het leven en het brein van jongeren beïnvloeden.
Global Sumud Flotilla – Nederlandse boot Bhar vertrokken naar Gaza
De Global Sumud Flotilla is een initiatief van onder andere Global March to Gaza, Sumud Convoy en Sumud Nusantara. Het is een wereldwijd gedragen, geweldloos antwoord op decennia van bezetting, blokkade en humanitaire crisis. Gecoördineerd door grassrootsbewegingen, niet gebonden aan overheden of politieke partijen, staat deze missie symbool voor een wereldwijd groeiende roep om rechtvaardigheid.
B’eter: Bloemkoolsoep, verbeterd recept
Bloemkool voldoet aan het betovergrootmoeder criterium: Wikipedia meldt dat “De eerste betrouwbare vermelding van de plant voorkomt in het ‘Boek over de landbouw’ van de in Sevilla werkzame Arabische landbouwkundige Ibn al-‘Awwam (12e eeuw). Ook de in Málaga geboren, en in Syrië werkzame farmacoloog, plantkundige en arts Ibn al-Baitar (1197-1248) beschreef de bloemkool. Zijn Duitse beroepsgenoot Joachim Camerarius de Jonge (1534-1598) nam een afbeelding op in zijn kruidboek. Sinds de zestiende eeuw wordt de groente in heel Europa verbouwd.”
BUN – behoefte aan leiders die in staat zijn compassie in te brengen
De wereld waarin we leven wordt bepaald door geweld en verdeeldheid, door inhaligheid en misleiding. Oorlog woedt in allerlei brandhaarden als nooit tevoren. De beelden uit Gaza en Oekraïne verbijsteren ons en ze raken ons diep. Maar er zijn ook veel brandhaarden, zoals Sudan, waarvan de beelden ons niet of nauwelijks bereiken en waar de dagelijkse verschrikkingen er niet minder om zijn.
Myanmar – Oud-leider Suu Kyi kampt met verslechterende gezondheid in militaire hechtenis
Suu Kyi zit sinds de staatsgreep van februari 2021, waarbij het democratisch gekozen parlement van Myanmar werd ontbonden en een regering onder leiding van generaal Min Aung Hlaing werd geïnstalleerd, in militaire hechtenis. Ze werd veroordeeld voor 19 aanklachten, waaronder corruptie, en kreeg een gevangenisstraf van 33 jaar. Haar straf werd later teruggebracht tot 27 jaar.
De ziel en de chip (8) – Spiritualiteit en de binnenkant van de mens
De Britse denker Iain McGilchrist waarschuwt dat AI deze reductie tot cijfers en controle nog verder kan doordrijven. Volgens hem dreigt een ongekende ramp: de mens wordt gereduceerd tot object — een radertje in een machine — terwijl ziel en vrijheid verdwijnen. Hij spreekt zelfs van een “machinale dood”. Zijn waarschuwing is radicaal, maar juist daarom belangrijk: ze maakt duidelijk dat het hier niet gaat om technische details, maar om de essentie van ons mens-zijn.
Rechtstreeks vanaf de straat en uit het hart
Michelle van Tongerlo werkt als huisarts in Rotterdam-Zuid en als straatarts in de Rotterdamse Pauluskerk. De schrijnende gevallen op haar spreekuur tonen aan dat bestaanszekerheid in ons land steeds vaker een fictie blijkt te zijn en dat de zorg is verworden tot een verdienmodel.
B’eter Bublanina: Tsjechische bubbelcake
Dit verhaal begon in juli, toen een vriendin een bakje zelf in het bos geplukte bramen kwam brengen. Ik bedacht dat ik er een Tsjechische lekkernij mee zou maken, bublanina of bubbelcake. Eigenlijk gewoon een soort vruchtencake waar het fruit tijdens het bakken in zakt – of waar het beslag boven het fruit uit bubbelt. Ik zocht even naar recepten voor een plantaardige versie, want traditioneel gaan hier roomboter, melk en eieren in. Ik vond niet meteen wat ik zocht, en besloot toen mijn kruidkoekrecept als basis te nemen. Het kruidkoekrecept van mijn oudtante Mářa dat ik uit mijn hoofd ken en talloze keren heb gemaakt, maar nu zonder cacao en kruiden. Het recept is supersimpel en het resultaat was lekker.
‘Nederland tekent doodvonnissen door medische evacués uit Gaza te weigeren’
De laatste stemming in de Tweede Kamer over medische evacuaties uit Gaza dateert van 27 augustus. Een motie van Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) en Jimmy Dijk (SP) om kinderen uit Gaza met de hoogste medische nood naar Nederland te halen, haalde het net niet: 73 Kamerleden stemden voor – drie te weinig voor een meerderheid.
Twee dagen later stierf Jud Awad, vijftien maanden jong, in Gaza aan leukemie. Een huisarts uit Leerdam had zich ingezet om het meisje naar Nederland te krijgen, waar ze te behandelen was geweest. Maar de grens bleef gesloten.
Het jaar 2025 – dag 248 – kapper
AI en de hond van de kapper.
Somewhere over the rainbow skies are blue.
Take care out-there.
VS – Ouders klagen OpenAI aan voor zelfmoord zoon na contact met ChatGPT
De advocaat van de ouders, Sarah Kay Wiley zegt dat Adam ChatGPT eerst gebruikte bij zijn huiswerk. “Maar in een relatief korte tijd, we hebben het over maanden, trok ChatGPT hem de duisternis in en gaf hem uiteindelijk specifieke instructies die tot zijn dood leidden. ChatGPT ging zelfs zo ver dat hij Adam instrueerde hoe hij met alcohol van zijn ouders zijn overlevingsmechanisme kon onderdrukken.”
