Het is een bijzondere reis die ik aan het gaan ben. Er gebeurt van alles in mijn lijf. Afgelopen week zei ik tegen iemand dat ik me beter voel dan vijf jaar geleden voor er kanker werd geconstateerd.
Thich Nhat Hanh
Geen dood, geen vrees (20) – Leve de vergankelijkheid!
Zo bewust te kunnen zijn is iedere keer weer een openbaring. In de dieren, de bomen, de planten, de lucht, mezelf, zie ik de niet-dier, – boom, – planten, – lucht en niet-mens elementen. Water, aarde, lucht, vuur zijn de vier basiselementen waaruit alles is opgebouwd.
Geen dood, geen vrees (19) – Kunst te leven
De kunst te leven is voor mij zo lang mogelijk op een voor mij acceptabele manier door dit leven te gaan. Alles is veranderlijk, dus ongetwijfeld zal ik de normen die ik nu heb voor wat kwaliteit van leven is, aanpassen, zoals ik dat eerder heb gedaan.
Viering van het 60-jarig bestaan van de Orde van Interbeing
Van 1 tot en met 23 juni 2026 kwamen beoefenaars van over de hele wereld bijeen in Plum Village, Frankrijk, om het 60-jarig jubileum van de Orde van Interbeing (OI) en de 100e verjaardag van de geboorte van de geliefde leraar, zenmeester Thich Nhat Hanh, te vieren.
Jan Veenendaal – Geen dood, geen vrees (7) – Een meditatie
Kanker is onderdeel van mijn leven is onderdeel van deze manifestatie die mijn lichaam is. Er zijn een heleboel cellen, heel ziek. Van het begin af aan is mijn instelling geweest dat mijn kanker dus ook niet koste wat het kost zo snel mogelijk mijn lichaam uit moet.
Boeddhistische doeners en denkers – de serie 83
Het boeddhisme heeft mijn leven veranderd. En deels zelfs gered.
BD denkers – daoïst
Denkers en doeners, zo heet een rubriek in deze krant. En dat is wel ongeveer de spagaat waarin ik mijn hele leven al zit. Doen, zei de ene kerk. Denken, zei de andere. Inzicht krijgen, zei het boeddhisme. Doen, zei het Daoïsme. Kijk, en daar word ik nou gek van.
Konijntjes…zijn vrij
Elsbeth Wolf: ‘De eerste keer dat ik als vrijwilliger de gevangenis van Krimpen aan de IJssel binnenkwam tien jaar geleden, zal ik nooit vergeten. Mijn werk bestond eruit om van de stilteruimte een zendo te maken. Ik legde de matten en kussens neer, zette het bronzen boeddhabeeld en de bloemen en takken klaar, maakte thee en heette de mannen welkom bij binnenkomst en na afloop van de meditatie was er ruimte voor een gesprek voor wie dat wilde. De stilteruimte grensde aan de luchtplaats, een grote binnenplaats binnen de muren van de gevangenis. Eén kant van die stilteruimte bestond uit ramen. Een meter of vijf verwijderd van het raam stond een eenzame boom. Welk jaargetijde het ook was, de boom stond er altijd even miezerig als ontredderd bij. Op het grasveld na, was de boom het enige levende wezen op het hele terrein. Hij had het zichtbaar moeilijk, miste soortgenoten!’
Spirituele dimensie als sleutel tot ecologisch herstel
In deze roerige tijden waarin kerken leeglopen is er meer dan ooit behoefte aan plaatsen voor verstilling. Als ecoloog ziet Maarten een duidelijke parallel tussen boeddhistische filosofie en hedendaagse ecologie. Beide beschrijven hoe alles met alles samenhangt. Maar hij merkte dat de wetenschappelijke feiten van de ecologie alleen niet voldoende zijn om ons werkelijk in beweging te krijgen om klimaatverandering en verlies van biodiversiteit te voorkomen. Dit inzicht rijpte tijdens zijn lange voettocht door India en Nepal langs boeddhistische pelgrimsplaatsen.
B’eter – Bun cha: Vietnamese maaltijdsalade met pittige tofublokjes
Een tijd terug schreef ik al over mijn retraite in de Plum Village traditie (Thich Nhat Hanh) en over mijn hunkering naar Vietnamees eten. Toen mijn partner onlangs op reis ging besloot ik daarom om veertien dagen lang thuis te koken en te eten geïnspireerd op de Plum Village traditie. Mijn dochter en ik togen naar de winkel en kochten een grote berg verse groenten en fruit, en in de toko haalde ik typisch Vietnamese ingrediënten als hoisin saus, sriracha saus, sesamolie en citroengras.
Boeddhist en bioloog Jana Verboom: “Ik ben dankbaar dat Thich Nhat Hanh op mijn pad is gekomen.”
Na de Dalai Lama is de in 2022 overleden Vietnamese monnik Thich Nhat Hanh de bekendste boeddhistische leraar ter wereld. Verboom kan het zich nog als de dag van gisteren herinneren, dat ze voor het eerst iets van hem las. “Ik kende hem niet, maar toen ik begon met lezen, dacht ik ‘Wow’. Het voelde als thuiskomen. Het paste helemaal in mijn wereldbeeld.”
Gewoon doorgaan, onversaagd doorgaan!
Rond de jaarwisseling zijn er veel mensen die plannen maken om dingen anders of beter te doen. Juist in deze tijd worden er veel goede voornemens gemaakt. Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit en auteur van het boek Je bent wat je doet heeft er onderzoek naar gedaan. Het nieuwe jaar zegt ze: “voelt als een nieuwe start. Je hebt een schoon, fris gevoel en denkt dat alles weer mogelijk is”. Maar in de meeste gevallen zijn die goede voornemens al na een paar weken verdampt. We schijnen slechts 30% van onze goede voornemens echt uit te voeren. Tekst Elsbeth Wolf.
Aspirant klaagt leraar Plum Village Frankrijk aan wegens misbruik
Een Ierse vrouw met de naam Jam die in 2024 aspirant was binnen de Lower Hamlet organisatie (Plum Village) in Frankrijk beschuldigt haar leraar binnen die organisatie ervan haar te hebben misbruikt. Zij stelt dat de beschermingsmaatregelen binnen die organisatie haar meer schade berokkenden dan haar te beschermen. In een open brief en video schrijft en vertelt zij over haar ervaringen in Lower Hamlet en roept anderen op hun ervaringen te delen.
André De Nys, de stilte, boeddhisme en christendom
In het schildersatelier van André zijn vandaag twee spirituele aspecten prominent aanwezig. Twee sterke figuren begeleiden hem tijdens zijn werk. Naast een foto van Thich Nhat Hanh hangt een vergeelde middeleeuwse ets met daarop Franciscus van Assisi.
‘Wat je niet weet is het enige dat je weet’
Sinds mensenheugenis is de eindejaarperiode een tijd van bezinning. De zon is op haar diepste punt gekomen. Bij de volgende equinox[1], bij de midwinter zonnewende begint ze weer in de richting van de evenaar te klimmen. De komende drie weken zitten we in de donkerste tijd van het jaar en we verlangen naar het moment dat de zon weer iedere dag iets langer onze dagen gaat verlichten. Van oudsher werden rond de equinox in alle culturen van Noord Europa lichtfeesten gevierd. Die lichtfeesten markeerden het verlangen naar een nieuwe lente en het nieuwe licht. Het kerstfeest is ook een feest van het licht; de datum correspondeert met de datum van de zonnewende op de antieke Romeinse kalender. De kerstboom is feitelijk een erfenis uit die tijd. Hij groeide uit tot het symbool van het kerstfeest, een overblijfsel uit de voorchristelijke tijd. In onze tijd is de kerststal uit de meeste huizen verdwenen, maar er zijn steeds grotere kerstbomen voor in de plaats gekomen. Tekst Elsbeth Wolf.
Thich Nhat Hanh – Gelukkig voortbestaan…
‘Die dag waaide het en na een tijdje zag ik dat het blad van de tak viel en naar beneden dwarrelde, vrolijk dansend omdat het al zwevend zichzelf in de boom zag. Het was heel gelukkig. Ik boog mijn hoofd en wist dat we veel moeten leren van het blad, omdat het niet bang was –het wist dat niets kan worden geboren en niets kan sterven.’
Geen dood, geen vrees 85 – overpeinzingen
‘Pas wanneer je gemotiveerd wordt door het verlangen om degenen die ten prooi zijn aan onwetendheid te helpen, ben je vrij van je lijden en van je gevoel geschonden te zijn.’
Geen dood, geen vrees (84) – Foute concepten
Vrij van het ik-concept is vrij zijn van angst. Angst loslaten is beginnen te geven. Geluk geven!
Geen dood, geen vrees (83) – Wie ben je?
Als je je kunt overgeven aan de stilte weet je dat je je volledig moet overgeven aan het niet-weten, wat betekent dat je in alle ontspanning beschikbaar bent voor wat het leven van jou vraagt.
Geen dood, geen vrees (82) – Tranen
Wanneer je je beseft dat alles niet meer zo gaat zoals je het kon dan is dat een hard gelag. Dan kun je de mooiste dingen schrijven; dan kun je schrijven dat je niet bang hoeft te zijn voor de dood omdat er geen angst hoeft te zijn. En toch is die er (ook).
Geen dood, geen vrees (81) – op weg gebracht hoe ik kan leven…
‘Leven is door dalen en door/op heuvels staan/ gaan. Het belangrijkste echter is om daar te gaan zoals je denkt dat het goed is voor jou en voor anderen. Leef en ge/ ga met anderen leren leven. Bedankt Jan’
Geen dood geen vrees (80) – Rouw
Het was avond bij het meer en de lucht kleurde alsof zijn leven ervan af hing. Er was overal paars en roze en geel en oranje, in woeste stille vegen. De mier en de vlinder keken ernaar alsof het de eerste keer ooit was. En eigenlijk was dat natuurlijk ook zo.
Geen dood, geen vrees (79) – De oversteek
Wees zo vrij als je kunt. Regelmatig lees ik prachtige stukken tekst en/of gedichten waarvan ik denk dat die voor een column geschikt zijn. Dat gebeurt veelal ‘s avonds of vroeg in de ochtend als het net licht aan het worden is.
Geen dood geen vrees (78) – Als het leven anders wordt
Wie deze columns leest weet dat ik regelmatig als vrijwilliger met gedetineerde mannen en tbs-gestelden heb gewerkt. Dit heeft een prachtige verdieping in mijn leven gebracht. Het betekende ook een confrontatie met mensen en met een wereld die ik voorheen niet kende.
