• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Geen dood geen vrees (80) – Rouw

Geen dood geen vrees (80) – Rouw

27 september 2026 door Jan Veenendaal Reageer

In een serie columns schrijft Jan Veenendaal aan de hand van boeken van Thich Nhat Hanh over zijn ongeneeslijke ziekte en de bijzondere, spirituele reis die hij hierdoor maakt. Jan is lid van de ‘Orde van Interzijn’. Zijn dharmanaam is: ‘True ripening gratitude’.
Jan was een mensenmens op wie je kon rekenen. Hij bezocht onder meer gedetineerden in gevangenissen en tbs-inrichtingen. Jan overleed op 27 november 2023. We herhalen zijn serie. Deze aflevering werd eerder, op 2 september 2023 in het BD geplaatst.

Het is zover. Dit is mijn 80ste column voor het Boeddhistisch Dagblad.

Een hele ervaring ben ik daarmee rijker. Wat bijzonder dit te hebben mogen en kunnen doen. Ik ben er intens dankbaar voor.

Ben vast besloten door te blijven schrijven, hoe lastig dat soms ook is en hoe lastig dat misschien ook nog gaat worden. In hoeverre durf ik me te laten blijven zien met alle sores en al het gedoe van langzaam maar zeker steeds zieker worden helaas. Met name het vinden van de juiste woorden is regelmatig erg lastig. Daarnaast natuurlijk de vraag, in hoeverre is een tekst boeddhistisch genoeg, en/of zit er wel genoeg een bijdrage van Thich Nhat Hanh (Thay) in.

Een klein stukje wil ik wijden aan rouw  uit een boekje van Toon Tellegen. Het kunnen loslaten van wat er is, van wat er was.

Je kunt het jezelf voorlezen als je wilt of naar iemand luisteren die het je graag voorleest.

Het was avond bij het meer en de lucht kleurde alsof zijn leven ervan af hing. Er was overal paars en roze en geel en oranje, in woeste stille vegen. De mier en de vlinder keken ernaar alsof het de eerste keer ooit was. En eigenlijk was dat natuurlijk ook zo.

“Wat is rouw?” vroeg de mier. De vlinder keek naar de lucht. Hij schraapte zijn keel.

“Rouw is stilstaan bij de pijn die je voelt om iets dat er niet meer is” zei de vlinder. “Rouw is het vieren van verdriet, aandacht voor iets dat je eigenlijk het liefst voor altijd zou vergeten, maar dat gewoon te erg en te groot en te belangrijk is om zomaar te verstoppen.”

Hij stond op en vouwde zijn vleugels wijd open. De zon keek toe en hield zijn adem in. De lucht keek mee.

“Rouw is een periode waarin je jezelf helpt over iets heen te komen, door er helemaal in te gaan zitten. Op jouw manier.”

De mier dacht na.

“Kun je rouw fout doen?” Hij keek ongemakkelijk. De mier wist niet zeker of hij er geschikt voor was want hij had het nooit gedaan, en zo ja, of er dan iets zou gebeuren. Het leek hem eng.

“Oh nee” zei de vlinder, “oh nee zeg, ónmogelijk! Jouw rouw is jouw rouw. Er zijn geen regels voor iets dat zó persoonlijk is. Het is jóuw verwerking van jóuw gevoel van verlies, en dat moet je dus ook op jouw manier doen. Rouw is niet als een dansje met bepaalde passen die voor iedereen hetzelfde zijn. Rouw, is van jou.”

Hij ging weer zitten en keek de mier aan.

“Rouw is van niemand anders dan degene die het voelt.”

De mier keek naar de grond. Hij had ineens behoefte aan rouw. Zomaar. Voor alles wat hij ooit had weggestopt en toch altijd stiekem met hem meeliep, waarheen hij ook ging. Het moment was daar.

Hij keek naar de lucht, die op zijn manier rouwde. Het was misschien wel de mooiste rouw ooit. Uitbundig, kleurrijk, prachtig. En heel, heel persoonlijk.

Terwijl het voorzichtig donker werd, had de mier voor het eerst in zijn leven tijd voor rouw. Hij sloot zijn ogen en zuchtte diep.

En was volkomen stil.

Note van de BD-redactie. De tekst over de mier en de vlinder wordt toegeschreven aan Toon Tellegen, maar dat is onjuist. De auteur is Marnix Pauwels.

Categorie: Boeddhisme, Columns, Geluk, Gezondheid, Jan Veenendaal, Zorg Tags: 80, geen dood, geen vrees, mier, rouw, Thich Nhat Hanh, Toon Tellegen, vlinder

Lees ook:

  1. Geen dood, geen vrees (39) – Over leven
  2. Geen dood, geen vrees (42) Dood. Straf?
  3. Geen dood, geen vrees (64) – Lijden en doodgaan
  4. Geen dood, geen vrees (74) – Gaten

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Lees Interacties

Geef een reactie Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Door:

Jan Veenendaal

Jan Veenendaal (1951) is lid van de Leven in Aandacht sangha in de traditie van Thich Nhat Hanh waarbinnen hij lid is van de internationale Orde van Interzijn’. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Basiscursus Zenmeditatie 2 september t/m 14 oktober 2026 in Arnhem
  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 14 september 2026
    zen introductie cursus
  • 14 september 2026
    Actieve Hoop: hoe ontwikkel je veerkracht in tijden van crisis?
  • 15 september 2026
    Introductie Zenmeditatie
  • 24 september 2026
    Geen Lotus zonder Modder
  • 27 september 2026
    Zenweekeinde: Bodhicitta
  • 30 september 2026
    Online lezingenserie: Universele Wijsheid voor het dagelijks leven (2)
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 25 – Dromen van de derde zetel

    Hans van Dam - 27 september 2026

    Iedere nacht droomde de meester dat hij een toespraak hield waar iedereen doorheen sliep.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Geen dood geen vrees (80) – Rouw
    • De Poortloze Poort voor nitwits, koan 25 – Dromen van de derde zetel
    • Column van Joop – silence
    • Sodis – De virtuele denkster 599
    • The Rights Forum – ‘Naza: opzettelijke Israëlische slachting van Palestijnse burgers’

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.