De fascinatie voor het boeddhisme – althans, gezien door de bril van de westerse cultuur – wordt vooral gevoed door het feit dat het boeddhisme wordt beschouwd als een authentieke vorm van religiositeit zonder de problematische noties van God, ziel, schepping, zonde, hiernamaals, enz.; m.a.w. als een soort ‘seculiere spiritualiteit’ waarin de mens misschien niet centraal, maar wel zelf aan het roer staat.
karma
Is karma wel zo’n bitch?
Nog natrillend van frustratie, en met het beeld van mezelf als liefdevol en zo goed op weg naar Verlichting al net zo aan flarden geschoten als het hoofd van de man, wandelde ik ook weer verder. Een paar honderd meter verder voelde ik ineens een scherpe pijn door mijn hoofd gaan, alsof er in mijn hoofd van binnen iets ontplofte.
Een directe lering over karma
Zolang we onwetend blijven van de wet van de ware natuur van het bestaan zullen we handelingen verrichten die op hun beurt weer inprentingen zullen creëren.
Sociale rechtvaardigheid en karma
De Boeddha was duidelijk over karma, maar de praktijk blijkt sterker dan de leer. De precieze werking van karma is onontwarbaar en mogelijk is de leer een vaardig middel.
Karma in Oost-Azië
Bij karma en causaliteit gaat het in de mahayana-traditie eerder om de veelsoortige inzetbaarheid van rituelen om karmische gedachteprocessen te beïnvloeden dan om een worsteling met het concept karma.
Kamma in de theravada
Vreemd om de theravada-leer te scheiden van de karmaleer van de Boeddha, schrijft auteur Paul Boersma: ‘Het is voornamelijk via de theravada dat we de leer van de Boeddha kennen …’
Karma en de dood van God
De Boeddha heeft het idee van karma niet uitgevonden, maar gewoon overgenomen uit teksten die tijdens zijn leven al veel werden geciteerd, omdat het een min of meer vanzelfsprekend onderdeel was geworden van het wereldbeeld. Hij zag het echter als een factor naast de gewone oorzakelijkheid.
Vesak: Geboorte, ontwaken en dood van de Boeddha
Op de volle maan van de maand vesakha (in onze kalender gewoonlijk vallend in april/mei) herdenkt de boeddhistische wereld de geboorte, ontwaken en dood van de Boeddha. In de mahayana traditie gaat dit feest van Vesak dikwijls gepaard met het baden van de Boeddha.
De kleine analyse van karma
Omdat het opgebouwde karma niet enkel tijdens dit leven maar ook levensoverstijgend werkt is het mogelijk dat iemand – ondanks zijn negatief karma – zo een groot heilzaam karma in vorige levens verzameld heeft dat hij toch als mens wederboren wordt.
Euthanasie in het boeddhisme
Tegenwoordig is ‘voltooid leven’ een ingeburgerd begrip en mensen zouden het recht hebben hun eigen leven in die fase te beëindigen. Maar wat is voltooid?
Dieren redden om een goede wedergeboorte te creëren
Lokale monniken erkennen dat de praktijk een te verwaarlozen effect op het aantal voor de slacht bestemde dieren heeft, maar ze zeggen dat de acties dienen om mensen de heiligheid van het leven te laten herinneren en er zelf voordeel aan te behalen.
Het ongelijk van de gelijkheid (deel 2 en slot))
Het is niet verwonderlijk dat het begrip “gelijkheid” in andere culturen geen rol speelt. Blijkbaar heeft men daar wel van de ervaring geleerd. Voor Confucius waren rangen en standen in de maatschappij noodzakelijk voor een harmonische en goed functionerende samenleving. Een referendum zou volgens hem alleen maar tot grote rampen leiden, want ongeletterde en slecht opgevoede mensen kunnen niet weten wat het beste is voor ieder.
De kern van yoga – Karma yoga (deel 1)
Karma. De eerste betekenis die dit woord heeft in combinatie met Karma-yoga is: al jouw doen en laten. Vooral ook dat laatste. Veel mensen veronderstellen dat alleen wat je doet telt, maar dat is slechts de helft van de realiteit. Alles wat je laat – dus niet doet – telt ook. Maar uitsluitend wanneer je je dat bewust bent.
De kern van yoga – Bhakti yoga (deel 1)
Veel van wat je over karma, bhakti, jnana én yoga hoort of leest, is napraterij. Het resultaat is soms zinvol, vaker volstrekt onzinnig. Gekopieerde dwaasheid verandert nooit in wijsheid, zelfs niet wanneer grote groepen mensen een bepaalde dwaasheid voor ‘waar’ aannemen, omdat ‘iedereen het vindt”.
Belangeloze goedheid 2
Waarom vul ik mijn dagen niet met slakken van de weg plukken? Dat lijkt zinvoller en altruïstischer dan bijvoorbeeld columns schrijven.
Karma en continuïteit – de filosofie inclusief wedergeboorte
Je kunt de wedergeboorte zelfs zien als een algemeen ‘overerven’, net zoals de omstandigheden van je geboorte door algemene factoren bepaald worden. Zoals de welvaart in een regio, een sociaal zekerheidsstelsel of juist het gebrek daaraan, gelijke kansen voor alle standen in het leven etc.
Boeddhistische psychologie en westerse psychotherapie
Boeddhistische psychologie is primair gericht op zelfonderzoek, zelfgewaarzijn en zelfkennis en helpt om je eigen ego meer transparant te maken. De cliënt komt daar niet in voor.
Karma, een oproep tot meer behoedzaamheid
Onze toekomst wordt niet noodzakelijkerwijs bepaald door ons verleden. We hebben de vrijheid om te veranderen, omdat ons wezen rust in een eeuwigdurend moment van vrijheid, waarin lichaam en geest wegvallen en wij – en heel de wereld met ons – gelijktijdig nieuw en onbezoedeld zijn.
Karma en continuïteit – de filosofie inclusief wedergeboorte
Je kunt de wedergeboorte zelfs zien als een algemeen ‘overerven’, net zoals de omstandigheden van je geboorte door algemene factoren bepaald worden. Zoals de welvaart in een regio, een sociaal zekerheidsstelsel of juist het gebrek daaraan, gelijke kansen voor alle standen in het leven etc.
Evan Thompson is geen boeddhist, maar wel een vriend
Waar hoogleraar Evan Thompson kritiek op heeft, is het boeddhistisch modernisme. Deze vorm van boeddhisme profileert zich volgens hem als de wezenlijke en originele kern van het boeddhisme. Het ontstond in het 19de eeuwse Azië en reageerde op het Europese kolonialisme en op de vermeende superioriteit van Europa en het christendom. De westerse wetenschap had een enorm prestige in Azië. Het christendom liftte mee en zou het beste overeenkomen met die wetenschap. De boeddhistische hervormers keerden dit om en stelden dat juist het boeddhisme bij uitstek het best overeenkomt met wetenschap, omdat dit het bestaan van een schepper God en het bestaan van een eeuwige ziel ontkent. Zij kleineerden echter de rol van ritueel en devotie in het etnisch boeddhisme, die bijgeloof waren in de ogen van de 19de eeuwse Europeanen.
Ondanks coronapandemie – Thaise monniken gaan nog dagelijks op aalmoesrondes
Veel Thaise boeddhisten geloven dat het maken van verdienste – goed karma – door middel van het geven kan helpen de gevolgen van slechte daden te verzachten. Dit zijn handelingen die gemotiveerd worden door hebzucht, haat of waanideeën. Het geven van voedsel aan monniken is niet de enige manier waarop Thais verdienste maken, maar het is een gemeenschappelijke manier, gebonden aan het dagelijks leven in het hele land.
Leven in Thailand: Moordweekend
Er bleek een grote slang op het dak te glibberen. Het beest had door het gaas heen een van de dwergpapegaaitjes gegrepen. We hadden geen idee wat voor slang of het was, maar wilden uiteraard ook het vogeltje bevrijden, dus begonnen we het beest maar stevig met een bezem te meppen.
Kamma in de theravada
Vreemd om de theravada-leer te scheiden van de karmaleer van de Boeddha, schrijft auteur Paul Boersma: ‘Het is voornamelijk via de theravada dat we de leer van de Boeddha kennen …’
De grote schoonmaak van Buddhagosha
Pas in de moderne tijd ontstond de boeddhistische moraalfilosofie als aparte tak van de filosofie. Buddhaghosa en Santideva zijn twee prominente boeddhistische (moraal)filosofen.
