Misschien wel het meest aansprekende deel van ’S Jongers boek gaat over zijn ervaring als armoedetunnelkruiper, de niet te vermijden tegenslagen, zijn bereiken van de status van hoogopgeleide en de angst voor terugval. Veel van zijn lotgenoten uit zijn prille jeugd slaagden niet en konden niet uit de cirkel van armoede en ellende breken. Dat er naar hem werd geluisterd gaf hem zelfvertrouwen. Hij, een junior adviseur, bleek dankzij zijn hooploze jaren ideeën te hebben waar hoopvollen niet altijd opkwamen. De actieve inbreng van mensen met ervaringskennis in het beleid hééft invloed en ook dit beschrijft hij. In 2023 wijdde hij hieraan het zeer lezenswaardige artikel Voor goed beleid zijn persoonlijke ervaringen net zo nuttig als diploma’s.
In de strijd tussen feit en leugen moet je kleur bekennen
Journalist en columnist Sander Schimmelpenninck pakt stevig uit in zijn boek De domheid regeert de opzettelijk politieke domheid die onze samenleving ondermijnt.
De domheid regeert gaat niet over mensen met een lage intelligentie, benadrukt de auteur. ‘Het gaat om een cultuur waarin onwetendheid en primitieve reacties worden gevierd als ‘volks’ en kennis en doordachtheid worden verworpen als ‘elitair’.’ ‘Domrechts’ is een ander woord voor deze radicaal-rechtse en anti-rechtstatelijke politieke stroming. Het doel ervan is het opzettelijk verspreiden van onder andere onzin en het bewust belachelijk maken van het publieke debat door persoonlijke aanvallen.
Zwarte bladzijden uit onze geschiedenis – deel 2
Voor de bevrijding hadden de regering in ballingschap en het verzet nagedacht over hoe op te treden tegen ‘foute’ vaderlanders en twee benaderingen werden afgesproken. Er kwam een ‘zuivering’ van mensen die in hun beroep of functie te meegaand waren geweest met de bezetter. Tienduizenden NSB’ers werden ontslagen, maar vele anderen moesten voor ‘ereraden’ verschijnen, die waren ingesteld door hun beroepsgroep, politieke organisatie of vakbond. Wie het nazibewind had bevoordeeld kon een beroepsverbod krijgen voor bepaalde of onbepaalde tijd. Sommige wethouders en vakbondsbestuurders werden bijvoorbeeld geroyeerd en sommige advocaten werden ‘van het tableau geschrapt’. De ene sector nam de zuivering serieuzer dan de andere. Vrijwel alle politieagenten die bij de jodendeportatie hadden geholpen konden in dienst blijven en de zuivering van het bedrijfsleven was helemaal een wassen neus.
Zwarte bladzijden uit onze geschiedenis
Historicus en journalist Rob Hartmans publiceerde in 2017 het boek Zwarte bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis dat bestaat uit 18 hoofdstukken. Een aantal was al bekend zoals de genocide op de Banda-eilanden en de slavenhandel. Dit artikel besteedt aandacht enkele minder bekende zwarte bladzijden.
De grofste misdaden van Nederland overzee
In de Europese koloniën bestond een tekort aan Europese vrouwen. In 1808 viel het de gouverneur-generaal van Nederlands-Indië Daendels op dat alle functionarissen waren getrouwd met niet-Europese vrouwen van gemengd bloed of ongetrouwd samenwoonden met een Aziatische vrouw. J.P. Coen stelde voor christelijke gezinnen te laten emigreren, vergezeld van honderden weeskinderen. Het werd nooit een succes. De overheid besloot de bevolking van Batavia te versterken door in Zuid-India en elders jonge vrouwen te kopen en door te verkopen aan ‘trouwlustige mannen’.
Roofstaat aan de Noordzee
De Nederlandse slavernijgeschiedenis omvat veel meer en is veel omvangrijker dan alleen de trans-Atlantische slavenhandel tussen Afrika en de Amerika’s, betoogt journalist Leendert van der Valk in zijn recente boek Vergeten plekken vergeten mensen. Hij presenteert zijn boek in de vorm van een atlas van vergeten mensen en vergeten plekken van ons slavernijverleden. Dit artikel geeft een indruk van zijn actuele boek.
Wat is een kind waard?
Door het openbaar veilen van wezen, ouderen en gehandicapten tegen het laagste bedrag kreeg men controle over wie zorg kreeg en tegen welke prijs, maar de kans op uitbuiting en slechte behandeling bleef groot. Op veilinglocaties als het dorpsplein of het kerkplein werden de kwetsbaren tentoongesteld, om te worden bekeken en soms zelfs te worden aangeraakt. Dan werd er geboden. De kerk in West-Souburg, nu een dorp in Vlissingen, organiseerde speciale kerkelijke veilingdiensten.
‘En toch waren zij mensen’
In het boek Alles stroomt vertelt de Sovjet-joodse Vasili Semjonovitsj Grossman het verhaal van Ivan Grigorjevitsj die na dertig jaar strafkampen na de dood van Stalin in de jaren 1950 is vrijgelaten. Hij treft een moreel verwoeste wereld aan. Dit artikel belicht een aantal passages uit zijn indrukwekkende en actuele boek.
25 september 1945 Doornroosje ontwaakt op het Binnenhof
Het boek Terug naar het Binnenhof van politiek historicus Carla Hoetink gaat over de problematische terugkeer van de Tweede Kamer van 1937 in de periode 1945-1946. Haar kiezersmandaat was in 1941 verlopen, maar het Tijdelijke en latere Voorlopige Staten-Generaal ‘ontwaakte als Doornroosje’ en heroverde haar grondwettelijke rechten. Dit artikel geeft een schets van de inhoud van dit belangrijke en prachtig uitgegeven jubileumboek.
Na de Nederlands Volksbeweging over tot de orde van de dag
De roep om een nieuwe politiek waarbij het landsbelang voorop moet staan en niet het partijbelang is niet nieuw. De economische crisis van de jaren 1930 en de dreiging van het nationaal-socialisme vroeg destijds volgens velen om vernieuwing van het machteloze en verstarde politieke bestel. De Nederlandse Volksbeweging wilde een doorbraak. Waar kwam dit vandaan en waar leidde het toe? Dit artikel bespreekt de grote lijnen.
Liberale vrijheid, blijheid en de sociale kwestie
De liberalen waren in de 19de eeuw vanaf 1848 dominant in de Nederlandse politiek. Kiesrechtuitbreiding was de directe aanleiding voor de breuk rond 1885 tussen de conservatief-liberalen en de progressief-liberalen. Hierachter gingen echter grote meningsverschillen schuil over de arbeiderskwestie (sociale kwestie). Dr. Ad C.J. De Vrankrijker wijdt zijn boek Een groeiende gedachte aan deze breuk. Dit artikel geeft een indruk van zijn boek, aangevuld met eigentijdse aanvullingen.
Democratie en gelijkheid
De Bataafse Republiek van 1795 maakte een eind aan de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën. De Nederlandse geschiedschrijving heeft de nieuwe republiek altijd als gebagatelliseerd en zag het als een Franse vazalstaat. Na 1980 groeide de aandacht. In Door gelijkheid gegrepen. Democratie, burgerschap en staat in Nederland 1795-1801 onderzoekt historicus Mart Rutjes uitgebreid de Bataafse opvattingen en discussies over de nieuwe politieke orde, waardoor zicht op hun idealen ontstaat. Dit artikel gaat met reuzenstappen door dit belangrijke boek over het ontstaan van onze democratische rechtsstaat.
