• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » De Poortloze Poort voor nitwits, koan 17 – De staatsleraar die drie keer zijn bediende riep

De Poortloze Poort voor nitwits, koan 17 – De staatsleraar die drie keer zijn bediende riep

2 augustus 2026 door Hans van Dam

koan 17 – De staatsleraar die drie keer zijn bediende riep

Driemaal riep de staatsleraar zijn bediende en driemaal gaf deze antwoord. De staatsleraar zei: Ik dacht dat ik jou liet zwemmen maar jij liet mij zwemmen.

Staatsleraar met wandelstok en een papegaai op zijn hand. Beiden hebben een snavel en een gouden rakusu.
‘Lorre!’ ‘Lorre!’

17.1

Driemaal riep de staatsleraar zijn bediende en driemaal gaf deze geen antwoord.

Niet veel later begon de kloosterhond, Wu, te blaffen, wel driehonderd keer, maar niemand reageerde.

Pas toen Wu hartverscheurend begon te janken ging de bediende eens kijken.

De staatsleraar lag op z’n zij met zijn vuisten tegen zijn borst geklemd, zijn hoofd achterover, zijn gezicht paarsblauw en zijn mond en ogen wijd opengesperd.

Driemaal krijste de bediende en driemaal gaf de staatsleraar geen antwoord.

17.2

Driemaal zei de staatsleraar tegen zichzelf: Wel wakker blijven, hè. Tweemaal antwoordde hij gapend: We doen ons best. De derde keer gaf hij geen sjoege meer – waren ze toch in slaap gevallen.

17.3

‘Bediende?’
‘Meester?’
‘Bediende?’
‘Meester?’
‘Bediende?’
‘Meester?’
‘Hoorde jij ook iemand roepen?’
‘Hoorde u ook iemand roepen?’
‘Ik hoopte dat jij het was.’
‘Ik hoopte dat u het was.’
‘Wie zou het anders zijn?’
‘Ik denk dat wij het zijn.’
‘Nu hoor ik het weer.’
‘Dan was ik het inderdaad zelf.’
‘Dan was het toch iemand anders.’

17.4

Zachtjes, zodat niemand hem zou horen, prevelde de monnik: Ik wou dat ik twee zelven was, dan kon ik met mij spelen.

(Vrij naar Friedrich Torberg: Ich möchte gern zwei kleine Hunde sein / und miteinander spielen.)

17.5

Driemaal riep de staatsleraar zijn bediende en driemaal gaf deze antwoord. Wie liet wie zwemmen?

Driemaal riep de staatsleraar zijn bediende en driemaal gaf deze geen antwoord. Wie liet wie zwemmen?

Driemaal riep de staatsleraar zijn bediende niet en driemaal gaf deze antwoord. Wie liet wie zwemmen?

Driemaal riep de staatsleraar zijn bediende niet en driemaal gaf deze geen antwoord. Wie liet wie zwemmen?

Viermaal stelde ik een vraag en viermaal gaf je geen antwoord. Wie laat wie zwammen?

17.6

Bodhisattva: U heeft uw schaapjes tenminste op het droge.

Boeddha: Die is gek.

Bodhisattva: Wat dan?

Boeddha: Ik heb ze leren zwemmen.

17. 7 Soetra’s

Bodhisattva: We laten de mensen niet zwemmen.

Boeddha: Ze laten ons liever zwammen.

17.8 Sangha’s

Bodhisattva: We laten de mensen niet zwammen.

Boeddha: Ze laten ons liever zitten.

17.9 Zazen

Bodhisattva: We laten de mensen niet zwammen.

Boeddha: We laten ze liever zitten.

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie De Poortloze Poort voor nitwits, deel 2 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. De Poortloze Poort voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam, Pakhuis van Verlangen Tags: De Poortloze Poort voor nitwits, Hans van Dam, koans, niet-weten, Wumenguan, zen

Lees ook:

  1. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 16 – Rituele gewaden aantrekken als de klok luidt
  2. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 1 – De hond zonder boeddhanatuur
  3. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 4 – Bij de baard van Bodhidharma
  4. De Poortloze Poort voor nitwits, koan 8 – Wat is een kar zonder onderdelen?

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • 24 juli 2026
    10 daagse Chöd retreat
  • 31 juli 2026
    Dhyana & Insight – Reevaluating Dhyana
  • 9 augustus 2026
    Chanting for World Peace
  • 12 augustus 2026
    Wandering the Way of Perfect Wisdom
  • 17 augustus 2026
    Boeddha- vakantieweek met Tara, de vrouwelijke Boeddha van wijsheid
  • 20 augustus 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 21 augustus 2026
    Sacred Art en Kum Nye retraite
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 17 – De staatsleraar die drie keer zijn bediende riep

    Hans van Dam - 2 augustus 2026

    Pas toen Wu hartverscheurend begon te janken ging de bediende eens kijken. De staatsleraar lag op z’n zij met zijn vuisten tegen zijn borst geklemd, zijn hoofd achterover, zijn gezicht paarsblauw en zijn mond en ogen wijd opengesperd.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • De Poortloze Poort voor nitwits, koan 17 – De staatsleraar die drie keer zijn bediende riep
    • Column van Joop – wat een sprekerd is die man
    • Sodis – de virtuele denkster 591
    • Maitreya – Marja Dijkstra (78) overleden
    • B’eter Romige citroenpasta

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.