Verreweg het meeste van wat er in de wereld gebeurt ontgaat je omdat het zich buiten je waarnemingshorizon afspeelt.
Verreweg het meeste van wat er om je heen gebeurt mis je omdat je zintuigen te beperkt zijn.
Van datgene wat je zintuigen wel oppikken wordt het meeste weggefilterd voor het je bewustzijn bereikt.
Van datgene waarvan je je bewust wordt, komt slechts een fractie in je kortetermijngeheugen terecht.
Van alles wat in je kortetermijngeheugen wordt opgeslagen, bereikt slechts een fractie je langetermijngeheugen.
Van alles wat in je langetermijngeheugen terechtkomt, is op ieder moment slechts een fractie toegankelijk.
Wat niet voortijdig uit je langetermijngeheugen valt ondergaat mettertijd veranderingen, vervormingen, verfraaiingen, vereenvoudigingen, waardoor de herinnering steeds verder afwijkt van de oorspronkelijke ervaring.
Het overgrote deel van de informatie over de wereld en over jezelf gaat dus verloren. Dat geldt ook voor je gedachten en gevoelens. Ikzelf weet vaak binnen een minuut al niet meer wat er in me omging, wat ik erover gezegd heb, welke woorden ik daarbij precies heb gebruikt, laat staan na een dag of een jaar.
(Bij mensen met een fotografisch geheugen blijft een visuele afdruk in het geheugen beschikbaar voor latere inspectie. Slechts weinigen beschikken over zo’n geheugen en bij degenen die er wel over beschikken wordt lang niet alles fotografisch opgeslagen.)
Na een halve eeuw duurt de bewustzijnsstroom van je leven al een half miljoen uur. Het zou je moeite kosten om er een boek van vijfhonderd pagina’s over te schrijven. Dat lees je in een uurtje of vijftig uit. De meeste mensen die ik ken, en vooral de ouderen onder hen, zijn na vijftig anekdotes al uitgepraat.
Ontelbare keren heb je ondervonden, of had je kunnen ondervinden, hoe weinig je verstand voorstelt vergeleken met het volkomen verstand van homo superior, de supermens. Zo weinig dat je verstand zich niet eens kan voorstellen hoe weinig het voorstelt. Liever slaat het zichzelf op de borst vanwege de rafelige draadjes informatie waarvan het zijn rommelige nest bouwt en die het aanziet voor het weefsel van de wereld.
Gebrek aan ziekte-inzicht heet anosognosie, van het Griekse a- (zonder) + nosos (ziekte) + gnosis (kennis). Anosognosie is een veel voorkomend symptoom van klinische dementie in een gevorderd stadium. De patiënt weet niet dat hij dement is. Hij kan er met zijn verstand niet bij.
Anosognosie is een vrijwel universeel symptoom van de dementie van alledag. Mensen hebben geen idee hoe weinig ze weten en kunnen. Ze zien het niet of willen het niet weten. Jij?
