• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » De dementie van alledag, 11. Beperkingen van je andere zintuigen

De dementie van alledag, 11. Beperkingen van je andere zintuigen

11 mei 2026 door Hans van Dam

Van alle geluidsfrequenties hoor je alleen het gedeelte tussen 20 en 20.000 hertz. Lagere tonen (infrasoon geluid) en hogere tonen (suprasoon geluid) bestaan voor jou niet. Frequenties rond de 4000 hertz resoneren in je gehoorgangen en vallen daardoor meer op dan andere frequenties. Naarmate je ouder wordt, vallen er steeds meer frequenties weg.

Geluiden onder je gehoordrempel hoor je niet, geluiden boven de pijndrempel zijn niet om aan te horen. De werkelijke geluidsvolumes ontgaan je door de ingebouwde logaritmische demping. Hoe je het hoort is niet hoe het is.

Sommige blinden leren zich op hun omgeving te oriënteren door klikgeluiden te maken met hun tong of met een klikker en de weerklank daarvan te interpreteren, maar vergeleken met walvissen en vleermuizen is echolocatie bij mensen primitief.

Geluid is trouwens geen eigenschap van geluidsgolven. Net als licht, warmte en koude, smaak, geur, balans, druk, vibratie en proprioceptie is geluid een sensatie in de waarnemer. Er is geen geluid, behalve in jou.

Je reukvermogen is ook niet indrukwekkend. Zelfs al ben je gezegend met een uitstekende neus, dan nog kun je vergeleken met de eerste de beste straathond bar weinig geuren onderscheiden, en alleen als ze sterk en vers zijn.

Je tastzin is een onthutsend grof instrument met een lage resolutie. De kleinste afstand tussen twee scherpe punten die we kunnen waarnemen is 2 tot 4 millimeter op onze lippen, 2 tot 8 millimeter op onze vingertoppen, 30 tot 40 millimeter op onze rug en schenen. Zitten de punten dichter bij elkaar dan voel je ze als één.

Pijn is een van de onduidelijkste zintuigen die we hebben. Soms is er geen enkel verband tussen de plaats waar iets mis is en de plaats waar je de pijn voelt, bijvoorbeeld bij hernia’s, neuropathie en beschadigingen van de hersens en het ruggenmerg. In andere gevallen is het verband slechts vaag, bijvoorbeeld bij dermatoompijn uitgaand van een ontstoken gewricht en bij zwerfpijnen in je kaken.

Heftige pijn zoals migraine kan zich uitstrekken buiten je lichaamsgrenzen, en bij fantoompijn doet een verdwenen lichaamsdeel zeer. Bij chronische pijn is er vaak geen lichamelijke oorzaak te vinden, terwijl heel wat ziekten, zelfs terminale zoals veel kankers, aanvankelijk geen pijn doen. De hersenen bevatten helemaal geen pijnreceptoren, je kunt er zonder verdoving naar hartenlust in prikken en snijden.

De meeste mensen hebben geen gevoel voor magnetische krachtlijnen, waardoor we ons niet of nauwelijks kunnen oriënteren op het magneetveld van de aarde, zoals duiven, trekvogels en sommige andere dieren. (Het is niet bekend of dieren krachtlijnen werkelijk ervaren of zich er onbewust op oriënteren.)

Van de meeste gebeurtenissen in je lichaam weet je niets, je hebt er geen zintuigen voor. Je bloed stroomt rond, je bloeddruk gaat op en neer, je nieren scheiden urine af, je zenuwcellen vuren onophoudelijk, zonder dat je het doorhebt. Je hormoonhuishouding, darmwerking, celdeling, celfysiologie, productie van zaadcellen, rijping van eicellen, de tientallen homeostatische mechanismen – heel die oneindig ingewikkelde machinerie waarop je lichamelijke bestaan berust speelt zich af buiten je bewustzijn.

Voordat de wetenschap zich ermee begon te bemoeien hadden we geen notie van wat er zich zoal in ons inwendige afspeelde, of eigenlijk heel veel noties zonder feitelijke basis. Tegenwoordig hebben we vooral wetenschappelijke noties: nieuwe verhalen van een nieuw slag medicijnmannen en -vrouwen, die we gewoontegetrouw zonder enige verificatie klakkeloos overnemen.

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie Levenskunst voor nitwits, deel 7 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. Levenskunst voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam Tags: dementie, dementie van alledag, Hans van Dam, levenskunst, Levenskunst voor nitwits, niet-weten

Lees ook:

  1. De dementie van alledag, 5. Ik kan maar één ding tegelijk
  2. De dementie van alledag, 7. Ik raak de weg kwijt
  3. De dementie van alledag, 9. Homo inferior
  4. De dementie van alledag, 12 en slot. Geheugenbeperkingen en anosognosie

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 1 juni 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 4 juni 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 4 juni 2026
    Lezing Hoe je een natuurlijk leider wordt
  • 4 juni 2026
    Lezingen Boeddhisme is een levensfilosofie door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 5 juni 2026
    Lezing De kracht van stilte in het hart door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 6 juni 2026
    Vipassana voor ervaren beoefenaars
  • 7 juni 2026
    (zelf)compassie in een woelige wereld. Begeleid door Lex van Heel.
  • 13 juni 2026
    Lezing Een kostbaar mensenleven door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 8 – Wat is een kar zonder onderdelen?

    Hans van Dam - 31 mei 2026

    Over de essentie van een lege wagen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • De Poortloze Poort voor nitwits, koan 8 – Wat is een kar zonder onderdelen?
    • Column van Joop – spirituele lakens
    • Sodis – de virtuele denkster 582
    • The Rights Forum – Booking.com profiteert van bezetting Palestina, krijgt belastingvoordeel
    • B’eter: Orzosalade met linzen

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.