Saṃvega verwijst in de vroeg-boeddhistische sutta’s naar de ontreddering die ontstaat wanneer werkelijk wordt gezien hoe fundamenteel vergankelijk (anicca; anitya), onbevredigend (dukkha; duḥkha) en ongrijpbaar (anattā; anātman) het bestaan is. Het is geen depressieve reactie, maar een helder inzicht dat de vanzelfsprekendheid van het bestaan ondergraaft.
Pali-Canon
Guy – dhammazaadjes – Dogma versus inzicht
Wanneer de leer van de Boeddha evolueert naar een institutionele religie wordt alles wollig en warrig.
Guy – dhammazaadjes – De smaak van bevrijding
Dhamma laat zich niet opdelen in verscheidenheid. Er is slechts één natuurwet. Eén Dhamma. Er valt geen essentieel verschil te onderkennen tussen de veelheid aan denkbeelden, aan interpretaties, aan stromingen.
Guy – dhammazaadjes – De Boeddha was geen dromer
De Boeddha was geen dromer. Hij baseerde zich op de realiteit zoals ze wérkelijk was. Op de natuurwet. Op Dhamma. Niet op tradities; niet op geruchten; niet op vermoedens; niet op gissingen; niet op axioma’s; niet op het aanvaarden van zienswijzen na overpeinzing; niet op waarschijnlijkheid; niet op wat anderen gezegd hadden…
Guy – dhammazaadjes – Méér hoeft er niet gezegd te worden…
Geef alle aandacht aan de realiteit van dit moment: observeer hoe je op dít moment sterft—hoe je in élk moment sterft. Hoe je op élk moment geboren wordt. Registreer dat, voel dat, begrijp dat.
Ik keur alles af…
Een wijs man overweegt: “Als ik aan deze visie koppig zou vasthouden, de uitspraak zou doen: “Dit alleen is de waarheid, iets anders is onzin”, dan zou er onenigheid ontstaan met degene die zegt dat hij alles goedkeurt en met degene die zegt dat hij het ene goedkeurt en het andere afkeurt. Deze onenigheid leidt dan tot twistgesprekken; twistgesprekken tot ruzie en ruzie tot geweld. Dit voor zichzelf voorziend geeft en wijs man deze visie op.”
Guy – dhammazaadjes – De vijf overdenkingen
De Boeddha reikt ons vijf overdenkingen aan om angst voor lijden (P. dukkha) te leren herkennen, erkennen en gelijkmoedig te omarmen.
Guy – dhammazaadjes – Samadhi
Samadhi is die ‘speciale’ geestestoestand die voorbij onze verlangens en afkeer gaat, voorbij dualiteit, voorbij identificatie.
Guy – dhammazaadjes – De rol van de leraar
De vroeg-boeddhistische teksten zijn erg duidelijk over de rol van de leraar. Het is de rol van de leraar om de leerling te ‘veredelen’, d.i. om een ‘edel persoon’ (P. ariya-puggala) van hem of haar te maken. Om van een ‘wereldling’ (P. puthujjana) een ‘edel mens’ te maken. Een stroombetreder. Een sotapanna.
Het negende deel van de Dhamma-Zaadjes is uit.
Dit boek van Guy Eugène Dubois is een bloemlezing van korte teksten over Dhamma—de Leer van de Boeddha—die dagelijks naar de leden van Boeddha in de Stad, de onafhankelijke boeddhistische vereniging van Antwerpen worden toegestuurd.
Guy – dhammazaadjes – Je pense, donc je suis…
Anicca. Alles verandert. Alles vergaat. Je lichaam. Je perceptie. Je gewaarwordingen. Je reacties. Je bewustzijn.
Guy – dhammazaadjes – Wakker worden
De beoefenaar vóór en ná het wakker worden blijft niet dezelfde mens. Het verschil zit hem in de realisatie van het inzicht: het ‘zien’ van de illusie, de begoocheling. Maya.
Stroombetreding is géén inwijding. Géén esoterie. Het is het ogenblik dat plóts, spontaan, onverwachts, maar zeer manifest (als alle voorwaarden ertoe vervuld zijn) alles duidelijk wordt over de ware aard van de dingen.
