Na de Dalai Lama is de in 2022 overleden Vietnamese monnik Thich Nhat Hanh de bekendste boeddhistische leraar ter wereld. Verboom kan het zich nog als de dag van gisteren herinneren, dat ze voor het eerst iets van hem las. “Ik kende hem niet, maar toen ik begon met lezen, dacht ik ‘Wow’. Het voelde als thuiskomen. Het paste helemaal in mijn wereldbeeld.”
Boeddhisme
Henk – Boeddha
Een goede vriendin van mij, ex-boeddhistische non, heeft twee zoontjes, op het moment dat dit speelde respectievelijk 5 en 7 jaar. De oudste, Durk, reed op een goede dag met mij mee naar mijn huis, een woonboerderij in het noorden van Friesland. Ik logeerde met mijn vriendin in een tijdelijke functie als oppas in het huis van die boeddhistische vriendin; we hadden haar zoontjes omdat ze zo lief waren geweest pannenkoeken beloofd.
Henk – willebeest
‘Wij zijn ons brein,’ filosofeert Dick Swaab, terwijl daar geen enkele wetenschappelijke bewijsvoering voor bestaat, volgens criticasters. ‘We are our thoughts, but we are not our brain,’ zei een Tibetaanse lama tijdens een bijeenkomst die ik in het voorjaar bezocht, en daar houd ik mij aan, zoals Olivier B. Bommel placht te zeggen.
Guy – dhammazaadjes – Pure Dhamma
Pure Dhamma laat zich niet inperken door rituelen, door religieuze praktijken, door hiërarchie, door structuren.
Henk – Dzogchen, een staat van zijn
Dzogchen is de werkelijke, natuurlijke staat van zijn, die iedereen al bezit en die alleen nog maar ontdekt hoeft te worden, een staat voorbij alle concepten.
HUM – expo The Symbol of Enlightenment
De titel HUM verwijst naar de Sanskriet zaadlettergreep हूं, een kernbegrip binnen de Tibetaans boeddhistische traditie. HUM staat voor de eenheid van lichaam, geest en wijsheid en voor innerlijke afstemming. Verlichting wordt hier niet benaderd als een eindpunt, maar als een voortdurende kwaliteit van bewustzijn. Een steeds opnieuw terugkeren naar aanwezigheid.
Henk – Vergankelijkheid
Adriaen Valerius schreef een lied, genaamd ‘Die winter is verganghen,’ Adriaen zelf is trouwens ook al lang verganghen.
Maar de symboliek wordt wel heel mooi neergezet in regel twee: ‘Ic sie des meienschijn.’
Het éne gaat, het andere komt.
Ballingen op top in Genève – China beschuldigd van toenemende onderdrukking
Vanuit de Tibetaanse gemeenschap hernieuwde Pasang Dolma, voorzitter van de Tibetaanse Vrouwenvereniging in Zwitserland, haar oproep om informatie te verstrekken over Gedhun Choekyi Nyima. Nyima, die in 1995 door de 14e Dalai Lama werd erkend als de 11e Panchen Lama, verdween kort daarna en is sindsdien niet meer in het openbaar gezien. Dolma beschreef hem als de ‘jongste politieke gevangene ter wereld’ en drong er bij de Verenigde Naties op aan om China onder druk te zetten om bewijs te leveren van zijn verblijfplaats en hem vrij te laten.
Ngari rinpoche, jongste broer van Dalai Lama overleden
Choegyal heeft zich veel ingezet voor het behoud van de Tibetaanse religie en cultuur en ook voor de politieke aspiraties van het Tibetaanse volk. Hij werd in 1946 in Lhasa, Tibet geboren en na de Chinese invasie in Tibet in 1959 vergezelde hij de Dalai Lama in ballingschap in India.
Henk – Houvast
Dat geeft een paradoxaal gevoel van zekerheid, een soort spirituele houvast. De zekerheid dat we ons druk om niks maken. Zoiets als de herkenning wat in elke bevrijdingsleer geldt: dat de identiteit niet inherent bestaat. Dat alle verschijnselen niet zelfstandig kunnen bestaan en derhalve leeg zijn. Dit alles waargenomen door een waarnemer die niet werkelijk bestaat. Mensen zoeken daarnaast in het normale leven houvasten in concepten die even onbereikbaar zijn als onrealistisch. Oorlog als conflictoplossing. Vrede is er ook zo een.
“Juist handelen komt voort uit juist begrip”: Indiase premier Modi beroept zich op de leer van Boeddha om de wereldwijde AI-routekaart te sturen
Modi: ‘India is het land van Boeddha, en Boeddha zei: ‘Juist handelen komt voort uit juist begrip.’ Daarom is het erg belangrijk dat we samen een routekaart opstellen die de werkelijke impact van AI laat zien. Werkelijke impact ontstaat alleen wanneer men op het juiste moment met de juiste intentie de juiste beslissingen neemt.’ De premier trok een parallel met recente mondiale uitdagingen en benadrukte de gezamenlijke respons tijdens de COVID-19-pandemie.
De kikker, de schorpioen en de Lethe
Een kikker stond op het punt om naar de overkant van een stroom te zwemmen, toen hij een mooie stem hoorde die vroeg: ‘Ach, meneer kikker zou u mij naar de overkant kunnen brengen, ik ben het zwemmen namelijk niet machtig.’
Henk – Leeftijd en dharma
Ik zag een oudere buurman (ik heb inmiddels dezelfde leeftijd) op straat stilstaan, terwijl hij zoekend om zich heen keek. Hij wist achteraf niet meer waarom hij naar buiten was gegaan. Maar hij wist ook de weg naar zijn huis niet meer. Hij had een dun overhemdje aan, waar de koude regen (het was november), overheen stroomde. Ik bracht ik hem snel naar waar hij wezen moest. Hij keek zoekend om zich heen, en mompelde: ‘Ah… ja, hier woonde ik.’ Ik begeleidde hem naar binnen en zette thee, die hij dankbaar naar binnen slurpte. ‘Weet je wat het is,’ zei hij en nam nog een slokje.’ Oud worden is niet zo erg. Maar oud zijn…’
Guy – dhammazaadjes – Van inzicht in anicca naar vimutti
Bevrijding (P. vimutti) uit dukkha verbergt zich in het helder begrip en diep inzicht (P. sampajanna) van anicca en anatta door persoonlijke experiëntiele ervaring—het rechtstreekse resultaat van een volgehouden beoefening.
Hallo, mijn naam is Klaas en ik ben boeddhist
Ferry van Haastert woonde voor het BD een bijeenkomst bij van aan samsara verslaafde mannen: Anonieme Anatmannen.
Het jaar 2026 – dag 48 – de poen en de boeddha
Poen, poen, poen, poen…
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Eeuwige ziel of ontwikkelend karma: wat kunnen we ermee?
Udo Teunis: ‘Ik probeer me vooral vast te houden aan het boeddhistisch-stoïcijns beginsel: laten waar je geen invloed op hebt, je doelbewust inzetten op waar je wel invloed hebt en waar je keuzes een verschil maken, en daarbij een duidelijk beeld van deugden en plichten als richtsnoer nemen. We zijn eigenaar en erfgenaam van onze daden. Hoe die gevolgen van daden overgaan naar een volgend leven, of er ‘iets’, een soort ziel, overblijft en overgaat of dat dit een onbenoembaar proces in de geestelijke dimensie is: we weten het denk ik niet, en vraag is hoeveel steun het ons biedt het te willen weten. Basaal gaat het erom het goede te doen en er dan maar op te vertrouwen dat dat gevolgen zal hebben, zonder daarin te willen sturen of beheersen, dus zonder hechting. Het leven is al moeilijk genoeg.’
Er zit een barst in alles — over Leonard Cohen, gebrokenheid en heel worden
Leonard Cohen zong het bijna terloops:
“There is a crack in everything, that’s how the light gets in.”
Die zin wordt vaak geciteerd omdat hij troost biedt. Maar hij zegt ook iets ongemakkelijks. Niet dat alles uiteindelijk goed komt. Niet dat gebrokenheid verdwijnt. Wel dat juist waar iets scheurt—waar het niet meer klopt—iets anders zichtbaar kan worden.
Dat is geen optimisme. Het is realisme.
‘We bestaan bij de gratie van diversiteit, we leven bij de gratie van dood en verderf’
Op balkons stonden vrouwen met hoofddoeken te wenen, Turkse tranen verschillen niet van Nederlandse tranen.
Internationale Vrouwendag – Feminist March – in verbondenheid meelopen
Zondag 8 maart is het Internationale Vrouwendag. Op die dag vindt in Amsterdam de jaarlijkse Feminist March plaats en zijn er verschillende andere activiteiten georganiseerd. Rond Internationale Vrouwendag verschijnt de bijzondere documentaire Just Our Heart in de filmtheaters, van de Nederlandse en voor een Emmy genomineerde regisseur Maartje Nevejan.
God zij dank!
Het boeddhisme is geen geloof; meer een levenswijze of psychologie.
Guy – dhammazaadjes – Rondjes draaien (2)
Wedergeboorte is een issue dat als een Hydra steeds opnieuw aan de oppervlakte komt. En net als de middelste kop van deze mythologische waterslang een eeuwig leven schijnt te leiden. Doe zoals Heracles: hak die kop eraf en begraaf hem onder een zware steen.
Ardan – Op zoek naar een goeie leraar
Veel mensen hebben vooral vertrouwen in wat anderen of instanties zeggen.
‘Kijk namelijk gewoon eens om je heen’
Het is niet moeilijk om kritisch te zijn en je eigen weg te volgen.
