In een recent gepubliceerd onderzoek analyseert professor Christine Wamsler in samenwerking met Plum Village de impact van Thich Nhat Hanhs onderricht via de online cursus Zen and the Art of Saving the Planet. Het onderzoek toont aan dat de innerlijke beoefening van interzijn bij ongeveer 60% van de deelnemers klimaatangst vermindert en hun veerkracht verhoogt. Door innerlijk bewustzijn te koppelen aan betekenisvolle actie, rust deze benadering mensen uit om maatschappelijke en ecologische crises duurzaam bij de wortel aan te pakken.
“Meditatie is niet bedoeld om te ontsnappen aan de samenleving, maar om terug te keren naar jezelf en te zien wat er gaande is. Zodra er inzicht is, moet er gehandeld worden. Met aandacht weten we wat we wel en niet moeten doen om te helpen.”
— Thich Nhat Hanh
In een wereld die geconfronteerd wordt met meerdere, samenhangende crises, biedt de visie van Thich Nhat Hanh een krachtige uitnodiging: het verbinden van innerlijk bewustzijn met betekenisvolle actie. Wat gebeurt er wanneer we meer aandacht besteden aan de manier waarop we de uitdagingen om ons heen begrijpen — en hoe we daarop reageren? En hoe kan het cultiveren van onze innerlijke vermogens ons helpen om te navigeren door de complexiteit van de wereld van vandaag en bij te dragen aan een bredere maatschappelijke transformatie?
Een nieuwe, door vakgenoten beoordeelde (peer-reviewed) studie door professor Christine Wamsler onderzoekt deze vragen aan de hand van de ervaringen van beoefenaars die met het onderricht van Thich Nhat Hanh aan de slag gingen via de online training ‘Zen and the Art of Saving the Planet’ (ZASP), gebaseerd op zijn gelijknamige boek. Haar studie, getiteld ‘The Seeds We Sow: From Polycrisis and -Isms to Interbeing and Societal Transformation’, is recent gepubliceerd in het Journal of Awareness-Based Systems Change.
Het artikel belicht de belangrijke rol van Thays’ onderricht in het versterken van de veerkracht van deelnemers, het stimuleren van duurzame betrokkenheid en het ondersteunen van maatschappelijke transformatie door de diepere oorzaken van de huidige polycrisis aan te pakken.
De resultaten zijn opvallend:
Ongeveer 60% van de deelnemers rapporteerde een afname in klimaatangst en een toename in veerkracht.
76% rapporteerde een sterkere verbondenheid, hoop en een gevoel van bekrachtiging (empowerment).
Daarnaast beschreef ongeveer 85% betekenisvolle transformaties op het gebied van zelfbewustzijn, zingeving, hoop, daadkracht en betrokkenheid.
In een tijd waarin maatschappijen steeds meer onder druk staan, bieden deze bevindingen een belangrijk richtinggevend kompas voor hoe het onderricht en de beoefening van Plum Village kunnen bijdragen aan een bredere maatschappelijke verandering.
Hoe geven we zin aan de wereld van vandaag?
Professor Wamslers onderzoek identificeert vijf belangrijke verschuivingen in de wijze waarop deelnemers betekenis verlenen aan hun ervaringen:
Het herkaderen van identiteit door onderlinge verbondenheid en interzijn (interbeing):
Deelnemers begonnen zichzelf minder te zien als geïsoleerde individuen en meer als een geïntegreerd onderdeel van het grotere web van het leven.
Een verschuiving naar relationele waarden en wereldbeelden:
Een beweging weg van individualisme en consumptiedrang, richting waarden die zijn gebaseerd op zorg, mededogen en wederzijdse afhankelijkheid.
Het omarmen van lijden als een bron van transformatie:
Lijden wordt niet langer gezien als iets dat vermeden moet worden, maar als een ingang om dieper inzicht, mededogen en veerkracht te ontwikkelen.
Het herkaderen van ons begrip van tijd, vergankelijkheid en continuïteit:
Een verruiming van ons perspectief voorbij de korte termijn, met aandacht voor de generaties voor en na ons en het besef dat onze daden doorklinken in de toekomst.
Het integreren van tegenstrijdigheden en complexiteit:
Het vermogen om schijnbaar tegengestelde waarheden tegelijkertijd te laten bestaan en te navigeren door de onzekerheid van de huidige maatschappelijke uitdagingen.
De manier waarop we betekenis geven aan onze ervaringen vormt hoe we naar de wereld kijken — en uiteindelijk hoe we daarin handelen.
Waarom is dit onderzoek belangrijk (voor Plum Village)?
Dit onderzoek levert wetenschappelijk bewijs voor wat veel beoefenaars al intuïtief en door eigen ervaring weten: dat innerlijke transformatie en maatschappelijke verandering onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Het toont aan dat de benadering van Engaged Buddhism (geëngageerd boeddhisme), zoals ontwikkeld door Thay, niet alleen gericht is op individueel welzijn of spirituele rust, maar een concrete en effectieve basis biedt om de maatschappelijke en ecologische crises van deze tijd aan te pakken.
Welke rol speelt innerlijke verandering in bredere systeemverandering? En welke impact kan dit onderzoek hebben?
Om maatschappelijke systemen duurzaam te veranderen, is het niet voldoende om alleen beleid of technologieën aan te passen; we moeten ook de onderliggende denkbeelden, paradigma’s en waarden veranderen die deze systemen in stand houden.
Het onderzoek van professor Wamsler laat zien dat het onderricht van Thay mensen helpt om de wortels van de huidige ‘polycrisis’ — zoals individualisme, materialisme en vervreemding van de natuur — te transformeren. Door het cultiveren van interzijn, veerkracht en actieve hoop worden beoefenaars toegerust om op een duurzame en geweldloze manier bij te dragen aan systeemverandering, zonder te bezwijken aan burn-out of wanhoop.
Achtergrond van het onderzoek
Het onderzoek werd uitgevoerd door prof. dr. Christine Wamsler, hoogleraar Duurzaamheidswetenschappen aan het Centre for Sustainability Studies van de Universiteit van Lund (LUCSUS) in Zweden. Wamsler is expert op het gebied van de ‘innerlijke dimensies’ van klimaatactie.
De onderzoeker richtte zich in deze studie op de vraag in hoeverre contemplatieve beoefening en het boeddhistische concept van interzijn kunnen bijdragen aan maatschappelijke en ecologische systeemverandering. Ze analyseerde de effecten van de 7-weekse online training aan de hand van kwalitatieve en kwantitatieve vragenlijsten (voor en na de cursus).
ZASP-training: plumvillage.org/zasp
Boek: Zen and the Art of Saving the Planet (Nederlandstalige editie: Zen en de kunst van het redden van de planeet)
Wetenschappelijk artikel: Wamsler, C. (2026). The Seeds We Sow: From Polycrisis and -Isms to Interbeing and Societal Transformation, Journal of Awareness-Based Systems Change.
Meer informatie over Christine Wamsler en het Lund University Centre for Sustainability Studies.


Geef een reactie