Een lezer vroeg me na het lezen van mijn vorige columns over het dementeren en de dood van mijn vader welke boeddhistische visies er zijn op het geheugen. Er is opvallend weinig gezegd of geschreven over ons ‘gewone’ geheugen, terwijl de westerse psychologie daar zeer veel theorieën over formuleert. Binnen het boeddhisme is het geheugen, net als andere psychische functies gewoon één van de vele middelen om al dan niet een dieper of breder bewustzijn te ontwikkelen.
meditatie
Vertrouwd raken met de dood
Meditatie op de dood is een oefening waarin we geleidelijk vertrouwd raken met onze eigen sterfelijkheid. In het boeddhisme wordt deze beoefening maraṇasati genoemd: sati betekent aandacht, opmerkzaamheid of bewustzijn, en maraṇa betekent dood. Maraṇasati wordt daarom vaak vertaald als ‘mindfulness van de dood’ of ‘de herinnering aan de dood’. Een beoefening waarin we ons bewust worden van het onontkoombare feit dat dit leven eindig is.
Geen dood, geen vrees (62) – Meditatie op pijn
Alles wat nog belangrijk leek is steeds meer naar de achtergrond aan het gaan. Meer en meer ontspannen vallen mijn ogen steeds vaker dicht.
Guy – dhammazaadjes-Meditatie op het afschuwelijke
In de Mahasatipatthana-Sutta wijst de Boeddha ons op het vestigen van aandacht op ons lichaam. Op alle aspecten ervan. En dat schildert niet altijd een mooi beeld.
Geen dood geen vrees (54) – Knopen doorhakken
Helaas is het niet in orde. Veel te grote en snelle stijging van de bloedwaarde. Dat betekent dat de medicatie die de uitzaaiingen zou moeten remmen niet meer werkt. Waar het bij sommige mannen twee jaar werkt, is dat bij mij maar een jaar. Weer een bevestiging dat ik met een agressieve kanker te maken heb. Verdrietig. De situatie goed doorgesproken met de behandelend specialist. De laatste fase is ingegaan.
Guy – dhammazaadjes – Aandacht op de dood
Toen de Boeddha zijn spirituele zoektocht begon, was de trigger het zien van een zieke man, een oude man en een lijk. Het bracht hem tot het inzicht dat ook hij hieraan niet kon ontsnappen.
Waarom faalde Jiddu Krishnamurti?
Je geest zal beslist rustiger worden als je je weet te verbinden met je zintuigen hier en nu. Begrijp dat je al ervaart. Continu wordt er ervaren. Je hoeft dus niet op zoek te gaan. Onderken wat nu spontaan het allereerste bij je binnenkomt en wat dan en wat dan en wat dan? Enzovoort. Er is geen bepaalde volgorde of hiërarchie binnen dit ervaren.
Sodis Vita – kunst is de uiting van mijn innerlijk
De Amsterdamse beeldend kunstenaar Sodis Vita (Delft, 1965) praktiseert ongeveer vijfentwintig jaar intensief het boeddhisme. Haar leraar is Lopon Tenzin Namdak, zij is zelf bonpo dzogchenpa. Daarvoor, vanaf haar eenentwintigste, volgde zij zo’ n zeven jaar intensieve no nonsense gurdjieff training. En daarna zo n vijf jaar intensieve advaita vedanta via een directe no nonsense leerling van Nisargadatta. Advaita vedanta is een levende traditie van spiritueel onderwijs, die deel uitmaakt van de Vedische cultuur. Haar werk wordt al tien jaar in het Boeddhistisch Dagblad gepubliceerd.
Kan mindfulness overleven zonder het boeddhisme?
Het is een vraag die ik mij vaak gesteld heb. Er zijn momenten geweest waar ik dacht, zelfs hoopte, dat mindfulness een traditie op zich zou worden. Voor alle duidelijkheid, ik gebruik het woord mindfulness hier niet als vertaling van sati, maar als de naam van een globale beweging.
Hoe knip je de verlichting aan? (1) – geen woorden-meer
Ik heb mezelf getraind in vertrouwen op intuïtief weten. Ik kan mijn denken vaak loslaten maar toch kan ik niet volledig vertrouwen op het totaal andere, de ondefinieerbare toestand van niets moeten ‘weten’ en je totaal durven overgeven aan de realiteit. Paradoxaal genoeg blijft het belangrijk om goed om te gaan met kennis, met het juiste onderscheid tussen de dingen.
Angst voor onze angst
Als contact verlangen oproept én spanning wekt.
Sommige angsten herkennen we gemakkelijk: angst voor ziekte, verlies, geweld of verlaten worden. Maar er is ook een stillere angst, minder zichtbaar en vaak moeilijker uit te leggen: de angst die opkomt in contact met andere mensen.
De wil die niet wil en het denken dat niet denkt: gewaarzijn (smriti) en mededogen (karuna)
Rudolf Steiner zegt in een voordracht te Dornach op 19 december 1920, die opgetekend staat in het boekje De brug tussen lichaam, ziel en geest, iets heel treffends: ‘Net zoals we tot vrijheid komen door het doorstralen van het gedachteleven met de wil, zo komen we tot de liefde door het doordringen van het wilsleven met gedachten.’ Veel kans zul je nu zeggen, hoezo iets treffends? Immers als we de verlangens en driftmatigheden van het ego in het denken brengen geeft dat onvrijheid in plaats van vrijheid en als we de concepten en oordelen van het denken in het handelen brengen geeft dit eerder afscheiding dan liefde en mededogen. Wat kraamt die Steiner voor nonsens uit die niets met het boeddhisme te maken hebben.
