• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Achtergronden » Waarom faalde Jiddu Krishnamurti?

Waarom faalde Jiddu Krishnamurti?

20 augustus 2026 door gastauteur

‘Niemand heeft mij begrepen?’  – K.

Misschien waren het de luisteraars wel die faalden.
Als je alleen maar intellectueel bezig bent met zijn leringen.

Krishnamurti zelf deed aan lichaamsyoga, maakte dagelijks lange wandelingen om zijn brein fris te houden. De yoga beoefende hij om zijn lichaam soepel te houden. Ook gebruikte hij in het geheel geen drugs en alcohol. En was vegetariër.

Tekst Nathan Rozenhart

Hij was dus ook heel bewust fysiek bezig als mens, nietwaar?
Hij leerde geen methode en presenteerde zichzelf niet als een spirituele leraar en wees daarbij ook nog eens volgelingen af.
Maar hij vergeleek zichzelf met de historische Boeddha. En deze verkondigde wel een methode en had wel leerlingen om zich heen die hem volgden. Ook al zei de Boeddha dat de mens een licht voor zichzelf dient te zijn. En alles wat hij, Boeddha, leerde te onderzoeken in de praktijk op waarheid.

Krishnamurti zei: ‘De Waarheid is een land zonder paden.’

Het is beslist opvallend dat Boeddha wel succes had, niet zei dat niemand hem had begrepen. Want al meteen bij het begin van zijn prediking: in het hertenkamp van Sarnath, India, waren er vijf asceten die tot verlichting kwamen.
In mijn ogen waren de luisteraars van Boeddha veel meer fysiek verbonden, denk maar aan het leven in het woud.

In deze tijd zit bijna iedereen in zijn ivoren toren tussen zijn oren.
Door het lezen van boeken, door het kijken naar documentaires, door deel te nemen aan online discussiegroepen, kijken naar video’s van een of andere spreker.

In de tijd van Krishnamurti lazen luisteraars volop zijn boeken. Later volgden de video’s van en over hem.

Boeddha in zijn tijd pakte de neiging tot verstrooiing keihard aan: als prins had hij zijn ouderlijk huis en zijn gezin achter zich gelaten. Scheerde zijn hoofd kaal en koos voor in lompen te lopen. Ook bedelde hij, liet hij zijn bedelnap vullen door eten. Geld accepteerde hij niet.

Ja, er is een groot verschil, als je een intellectuele luisteraar bent geworden. Er wordt beweerd dat één leven niet voldoende is alle boeddhistische geschriften te lezen.

In de zomer van 2017 ontdekte ik voor mezelf, zintuiglijk gewaarzijn als meditatie: voelen wat je voelt, horen wat je hoort, zien wat je ziet, ruiken wat je ruikt en proeven wat je proeft. Laat daarbij de waarnemer het waargenomene zijn. Je hoeft je eigen denkgeest niet eerst te analyseren en te beoordelen. Je verlegt simpelweg direct je volledige aandacht naar het lichaam, dat altijd hier en nu is.

Wat je denkt en gelooft staat niet centraal maar wat je lichaam hier en nu spontaan ervaart. Je onderkent volledig je eigen lichamelijke ervaring.

Het denken gaat alleen maar uit naar het verleden en de toekomst. Een mens treurt over wat gebeurd is en hunkert naar het vervullen van bepaalde verlangens. Met je denkgeest je eigen denkgeest proberen te veranderen is als roeren in een verse hondenrol, hopende dat de lucht daardoor minder wordt.

Natuurlijk kun je niet om je eigen denkgeest heen. Maar als je vastzit tussen je oren in je ivorentoren, is daarbij het lichaam de beste leermeester. Radicaal en goud eerlijk. Door zintuiglijk gewaarzijn creëer je meer stilte en ruimte in je leven.

Je geest zal beslist rustiger worden als je je weet te verbinden met je zintuigen hier en nu. Begrijp dat je al ervaart. Continu wordt er ervaren. Je hoeft dus niet op zoek te gaan. Onderken wat nu spontaan het allereerste bij je binnenkomt en wat dan en wat dan en wat dan? Enzovoort. Er is geen bepaalde volgorde of hiërarchie binnen dit ervaren.

Krishnamurti wist zijn lichaam te waarderen in het gehele plaatje, nietwaar? Hij was beslist fysiek verbonden. Tijdens zijn lange wandelingen moeten al zijn zintuigen volledig open zijn gegaan en ervaren.

Maar wat nu als je aan je bed gekluisterd bent? Dan kun je nog altijd door zintuiglijk gewaarzijn meditatie je denkgeest overstijgen, beslist.

Het verder aanpakken van de denkgeest ligt volgens mij in het beoefenen van vergeven.
Ook hier ontdekte ik iets voor mezelf, tijdens de avond van 5 januari 2026.
Boeddha en Christus leerden allebei liefde en vergeven.

Maar toch deed ik een belangrijke ontdekking.
Zelfcompassie is bijvoorbeeld binnen het boeddhisme niet vreemd.
En het vergeven van je vijanden is weer minder vreemd binnen de christelijke leer.

Je hebt diverse religieuze- en psychologische vergevingsmodellen maar zijn ze wel zo praktisch en geheel sluitend? En hoeveel geld en/of tijd ben je eraan kwijt?

Ik ontdekte voor mezelf een zeer praktisch en geheel sluitend vergevingsmodel. En snel en geheel gratis.

Driehoek van Vergeven:

  1. Je vergeeft anderen, die jou iets hebben aangedaan.
  2. Je vergeeft jezelf, wat je anderen hebt aangedaan.
  3. Je vergeeft jezelf, wat je jezelf hebt aangedaan.

 

Je past deze driehoek in zijn geheel toe. Dus je gaat niet in een workshop zitten met enkel punt 3: Jezelf naar jezelf vergeven. Geen retraite van zelfcompassie. Of je gaat ook niet binnen een christelijke gemeente bidden om je wrok los te laten naar anderen. Ook ga je niet in een psychologische sessie eindeloos praten over je schuldgevoelens.

Nee, je past direct alle drie de hoeken toe: Je vergeeft iedereen. En je vergeeft jezelf naar iedereen. En je vergeef jezelf naar jezelf.

Je doet dit alleen. Je hoeft daarbij geen bepaalde gedachten en gevoelens op te gaan zoeken. Want die komen boven of niet, tijdens het doorlopen van de driehoek. En dan kijk je deze spontaan opkomende gedachten en gevoelens rechtstreeks in de ogen en past de DVV toe.

Smokkel niet. Zeg bijvoorbeeld niet, ik vergeef mezelf wel maar niet de ander of net andersom. Zeg ook niet, hoe kan ik mezelf iets hebben aangedaan? Begrijp dat zelfdestructie veel voorkomt. Sommige mensen gunnen bijvoorbeeld zichzelf helemaal niets. Zoiets beïnvloed dan je leven.

Ook de Boeddha onderdrukte zichzelf destructief tot dat hij de middenweg vond.

Ja, het onderwerp vergeven is niet nieuw en los van elkaar ook niet de drie punten.

Door ze echter met elkaar te beoefenen (je doorloopt altijd alle drie de punten) verdwijnen de energetische lekken in je leven. Kan totale innerlijke vergeving worden ervaren en daarbij ongekende innerlijke vrolijkheid.

Jiddu Krishnamurti  (Madanapalle 12 mei 1895- Ojai (VS) 17 februari 1986) was een uit India afkomstige spiritueel leraar.

 

Categorie: Achtergronden, Geluk, meditatie, Nathan Tags: denkgeest, driehoek van vergeven, Jiddu Krishnamurti, vergeven, verlichting

Lees ook:

  1. Faalde Jiddu Krishnamurti?
  2. Dôgen over meditatie en verlichting
  3. ‘Alleen voor een ontwaakte is het achtvoudige pad een natuurlijke zaak’
  4. Een renaissance in boeddhisme?

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Lees Interacties

Reacties

  1. Siebe zegt

    21 augustus 2026 om 07:56

    Het edel pad is volgens mij meer een manier van leven leiden dat gebaseerd is op oprechtheid, integriteit, open onderzoek.

    Compassie en liefde kan gebaseerd zijn op het inzicht dat er geen innerlijke doener is. Niet een innerlijk goed of slecht Ik dat van binnenuit alles wil en bestiert. Er zijn processen, reacties, mentale vermogen die heersen. Condities, niet een Ik. Dat is volgens mij een hele degelijke basis voor barmhartigheid, vergeving, genade. Voor jezelf en anderen.

    Misschien kan dit ook een rol spelen bij DVV.

  2. Piet Nusteleijn zegt

    21 augustus 2026 om 09:46

    Nathan, de titel dekt de lading niet. Krishnamurti maakte een einde aan de godsdienst. We zijn allemaal hetzelfde als de historische Boeddha…er is geen sprake van succes.

    • Nathan zegt

      21 augustus 2026 om 14:12

      Beste Piet,
      Denk aan een ouder die al het goede geeft aan zijn/haar kinderen maar deze kinderen groeien op voor galg en rat. Zo’n ouder zal zich dan serieus afvragen aan het einde van haar/zijn leven: Wat heb ik over het hoofd gezien?

  3. Rob de Klerk zegt

    21 augustus 2026 om 10:29

    Ik denk dat voor Krishnamurti de vraag over eigen falen of slagen irrelevant was. Dus wat is de interesse voor jou ten aanzien van dit gegeven?

    • Nathan zegt

      21 augustus 2026 om 14:16

      Beste Rob,
      Ik denk dat je helemaal gelijk hebt.
      Maar Krishnamurti sprak ook regelmatig over ‘samen denken’.

      • Rob de Klerk zegt

        22 augustus 2026 om 07:58

        Beste Nathan: Hoezo ‘Maar…’

  4. Siebe zegt

    21 augustus 2026 om 16:56

    Er is nogal wat te zeggen over die opmerking die K. gemaakt zou hebben dat niemand hem begrepen had. Vraag maar eens aan chatgpt hoe dit zit of diep de bronnen op waarin K. dit gezegd zou hebben. Context is belangrijk.

    Ik heb het zelf zo ervaren dat K. lezingen/toespraken er in gingen als zoete koek bij mij. Bij mahayana sutta’s net zo.
    Maar juist daardoor ontstaat het illusoire gevoel dat je alles al begrijpt en gerealiseerd hebt. Dat krijg je als je echt voor iets openstaat en weerstand loos iets recht naar het hart gaat. Dat lijkt iets heel moois maar het levert eigenlijk alleen maar waanideeen op, vreemd genoeg. Je moet juist zaken verteren, geleidelijk, langzaam, want anders wordt het nooit echt eigen.

    Je kunt eigenlijk veel beter iets kritisch ontvangen en onderzoeken en dan groeien naar begrip maar als iets meteen binnenkomt als volledig begrepen, leidt dit tot wanen, is mijn ervaring. K. was zo helder in zijn manier van analyseren en uitdrukken dat het er allemaal weerstandsloos in ging. Althans wel bij mij. Vreemd genoeg is die kwaliteit een gebrek voor de ander.

Primaire Sidebar

Door:

gastauteur

diverse schrijvers 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Basiscursus Zenmeditatie 2 september t/m 14 oktober 2026 in Arnhem
  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 10 september 2026
    Nieuwe Dharmagroep
  • 11 september 2026
    Ligmincha Utrecht
  • 14 september 2026
    zen introductie cursus
  • 14 september 2026
    Actieve Hoop: hoe ontwikkel je veerkracht in tijden van crisis?
  • 15 september 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 15 september 2026
    Introductie Zenmeditatie
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 22 – Hoe Mahakashyapa de vlag streek voor Ananda

    Hans van Dam - 6 september 2026

    Ananda: Zeg maar Jan hoor. Mahakashyapa: Zeg maar Jaap.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • De natuurlijke gang van het leven I
    • Onderzoek naar Tata Steel: geen 2 maar bijna 11 miljard subsidie voor fossiel staal
    • Boeddhistische ervaringsdeskundigen gezocht
    • Guy – Verlangen (P. tanha, lobha)
    • Na meer dan twee maanden in Ladakh keert Dalai Lama terug naar Dharamshala

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.