Toen ik voor het eerst boeddhistische teksten las, had ik vooral moeite met het schijnbare fatalisme in gortdroge beweringen zoals ‘het leven is lijden’. Tot ik inzag: het is nuchter gezien toch zo? Het leven is vaak best moeilijk. Dat kon ik pas toegeven toen ik ‘lijden’ leerde vervangen door ‘stress’, het loutere feit dat we allen problemen en ongemakken ondervinden. Dat klonk al veel gewoner. Ook de schijnbaar strenge boeddhistische houding tegenover begeerte vond ik eerst erg veroordelend. Vooral een koele omschrijving als die van onze verderfelijke ‘dorst’ naar genot. Tot ik begeerte en genot leerde vervangen door gewoon ’zich hechten aan.’ We kleven tenslotte vast aan onze behoeften en onze opvattingen.
Columns
Het geweten uitschakelen: een praktische handleiding
Het wordt hoe langer hoe duidelijker: ons geweten is een hinderpaal. Zelfs een minister zei het op televisie: ‘We laten ons niet langer leiden door een moreel kompas maar door de realiteit’. Het ‘moreel kompas’ is een nieuwe term voor het wat ouderwetse ‘geweten’. Vroeger zouden we gezegd hebben dat iemand het hart op de juiste plek had, maar dat is ondertussen al helemaal achterhaald.
Boeddhistische doeners en denkers – de serie (55)
‘Boeddhisme, ja, geen geloof, maar beoefening. En mijn interesse kwam voort uit, jawel, lijden aan het leven. Eindelijk wakker geschud, ontwaakt en de rest van mijn leven oefenen en streven naar verlichting.’
Hoe bewust is mijn ethisch handelen?
Boeddha definieerde de drie vormen van lijden als drie obstakels voor geluk. Hebzucht, afkeer en onwetendheid noemde hij bovendien ook ‘vergif voor zowel het verstand als het lichaam.’ Die drie obstakels vormen een ketting en versterken mekaar.
Peter – Kaarten en legenda’s
Vandaag zou mijn zoon komen, maar hij belde af. Dringende bezigheden elders. Nog zo’n man van kaarten en legenda’s. Hij reist graag en veel, net als ik vroeger. We zijn allebei van de plattegronden. We weten overal de weg. En als we verdwalen, laten we ons leiden door elfen en trollen, en fluisterende sirenes. Zo vinden wij onze weg in de wereld.
Alles is geest
Wanneer ik mediteer, denk ik telkens weer: “hoe saai, al die gedachten en reacties in mijn geest, hoe vervelend toch al die krampen en kriebels in mijn lichaam.” Tot ik besef: ook dat is een gedachte.
Het kind in ons dat nog steeds vrij wil leven (5)
In het boeddhisme wordt vaak gesproken over wakker worden. Dat klinkt soms groot, bijna verheven. Maar wakker worden is niet opstijgen boven het gewone leven. Het is afdalen in wat we werkelijk voelen en helder zien wat ons gevangen houdt.
De fonkelende edelsteen in je hand
Jouw wezen is het lichaam van de Boeddha. ‘De fonkelende edelsteen ligt in je hand’ is een bekend zen- gezegde. Het symboliseert dat je ware natuur er altijd al is. Hakuin vat het kernachtig samen. Die eerste regel “Alle levende wezens zijn van nature Boeddha’s” is geen poëtische overdrijving, maar het is een stelling, een axioma. Als we dat als ‘waar’ aannemen, dan volgt daaruit dat onze beoefening geen ‘worden’ is, maar gaat het om het ‘herkennen’ van onze ware natuur. Want we zijn al Boeddha’s en in de handeling komt de expressie van onze ware natuur vanzelf tot uitdrukking.
Boeddhistische doeners en denkers – de serie (53)
Dit bracht me meer en meer terug naar mezelf, terug naar dat meisje kijkend naar de vogel die fladdert in de lucht. Door hier mee bezig te zijn werd ik steeds meer dat meisje van toen met een open aandacht en zonder oordeel kijkend naar de wereld om me heen.
Het zijperron
Daar sta je dan, helemaal alleen, achtergelaten, gepakt en gezakt… maar de wereld draait verder en tijd is iets waar wij naar leven, en héél stipt.
Over Antropologie 32 – Sjamanen
De naam ‘sjamaan’ vindt zijn oorsprong in Siberië, maar heeft zich inmiddels over de hele wereld verspreid en iedere cultuur heeft zo een eigen visie op – en benadering van sjamanen. Je vindt ze in het Amazonegebied, Noord-Amerika, Afrika, Nieuw-Zeeland en ook in Nederland. De meeste sjamanen zijn mannen, maar er zijn ook vrouwen. In het traditioneel joods-christelijke, overwegend rationele westen hebben sjamanen veelal een negatieve bijklank. Vroeger werden ze weleens weggezet als boodschappers van de duivel, en kregen de dames doorgaans namen als heks, toverkol of kruidenvrouwtje.
Boeddhistische doeners en denkers – de serie (52)
Ik keek in de spiegel en zag mijzelf niet meer staan, zag een omhulsel waar geen inhoud meer in te vinden was. Waar ben ik…?
