Je kunt ervaringen benoemen, zoals grote twijfel, maar pas wanneer het licht bij jou opgaat, het leeg zich onthult voor wat het is, zul je verstaan dat woorden en teksten op zichzelf slechts een betrekkelijk onderscheidend vermogen hebben, dat ze in zekere zin als hordes tussen levende wezens en de ervaring van het inzicht in staan.
Columns
Leven in Thailand – War of the worlds
Ik moet tegenwoordig vaak aan War of the Worlds denken. Niet aan de volslagen belachelijke Spielberg-film uit 2005, die volkomen voorbij gaat aan het verhaal en waarin de halve wereld sneuvelt, maar er toch een happy end is omdat Tom Cruise zijn gezin weet te redden. Ook niet aan de meesterlijke muzikale versie van Jeff Wayne uit 1978, een van de grijs gedraaide albums uit mijn verzameling vinyl, hoewel het (voor mij) onmogelijk is om aan War of the Worlds te denken zónder die muziek weer te horen. Zelfs niet aan de hoorspelversie uit 1938, die naar verluidt tot paniek leidde omdat radioluisteraars dachten dat er werkelijk een invasie van marsbewoners aan de gang was. Nee, gewoon aan het boek van H.G. Wells, waarvan de eerste druk al in 1898 verscheen.
Taigu – ‘Onze Boeddha die in de hemel zijt, uw naam worde geheiligd’
Binnen het christendom bestaat meer dan de orthodoxie van ‘Rome’ tot gereformeerd. Er zijn gedeelde spirituele waarden die boeddhisme en christendom verbinden.
Dick – vreugde
Soms kun je een zinnetje lezen waarvan je opveert en dat pure vreugde bij je oproept.
Dick – Wat wij werkelijk zijn
Wat wij werkelijk zijn is lastig onder woorden te brengen. Of juist heel makkelijk. Wezenlijk zijn wij de bodhi-mind, zoals hele generaties White plum-leraren het formuleerden, steeds een beetje anders.
Taigu – absurd boeddhisme
Vijfentwintig eeuwen boeddhisme hebben geen gedragsverandering teweeggebracht. Of je nu verlossing zoekt in wereldverzaking of in een gedachteloze realisatie van bevrijdende wijsheid, het lijkt geen bal uit te maken.
Guy – dhammazaadjes – Dogma versus inzicht
Wanneer de leer van de Boeddha evolueert naar een institutionele religie wordt alles wollig en warrig.
Peter – Openbaringen
Met zijn twee dochters rende Lot de bergen in. Hij bedreef incest met ze. “Hij ging tot ze in”, schrijft de Bijbel, het boek door God geschreven.
Dick – Aandacht is toelaten
Is er iets dat onze aandacht trekt, dan ontstaat er vanzelf een focus. Geen focus van grijpen of pakken, maar een focus van toelaten, binnenlaten. De boom die we zien, laten we toe in ons bewustzijn. De merel die we plotseling horen, welkom!
Taigu – Kapot van Shinran
‘Doe je iets goeds, dan komt dat door je karmische erfenis. Doe je iets slechts, dan idem dito. Daar sta je dan, in de eenentwintigste eeuw, met je verwetenschappelijkte visie op ‘de werkelijkheid’ en je geloof dat meditatie iets voor je gaat betekenen.’
Wanneer goede woorden machtstaal worden
Er is iets vreemds aan de hand in onze samenleving.
Juist in kringen waar veel gesproken wordt over openheid, ontwikkeling en vooruitgang, kan ongemerkt een gesloten wereld ontstaan.
Dick – vreugde
Onze oergrond is geen angst, maar levensvreugde. Soms piekt die vreugde even door ons routineuze leven heen. De oervreugde kenmerkt ons van nature, maar zij is overwoekerd door denkbeelden die ons afscheiden en tegenhouden. Deze hardnekkige denkbeelden zo maar overboord kieperen is bijna niemand gegeven.
Taigu – De hunkering naar heil en de macht van zelfbedrog
Boeddhisme is naar ieders persoonlijke voorkeur uit voorraad op maat leverbaar in een veelheid van mengvormen. Met of zonder devotie.
Over Antropologie 26 – Religie (II) Totems
Omdat iedere geïnstitutionaliseerde religie een uiting is van de samenhang in de samenleving waarin zij bloeit en de manier waarop deze samenleving bij elkaar blijft, zijn sociologische inzichten waardevol voor de antropologie. Vanuit sociologisch perspectief kun je religie beschouwen als een gemeenschapservaring, niet als individuele beleving.
Column van Joop – buitenland
Moge iedereen een lang, gezond en gelukkig leven hebben, niemand uitgezonderd. Vrede en alle goeds, zeggen de Franciscanen. Laten we een eind maken aan oorlog en geweld, stop de wapenhandel. Moedig voorwaarts!
Guy – dhammazaadjes – De smaak van bevrijding
Dhamma laat zich niet opdelen in verscheidenheid. Er is slechts één natuurwet. Eén Dhamma. Er valt geen essentieel verschil te onderkennen tussen de veelheid aan denkbeelden, aan interpretaties, aan stromingen.
Column van Joop – npoverloedering
Vrede en alle goeds. Moge iedereen een gezond, gelukkig en lang leven hebben. Laten we een eind maken aan oorlog en geweld, stop de wapenhandel. Moedig voorwaarts!
B’eter: Kuku Sabzi met daslook en zevenblad
Mijn persoonlijke Schijf van Vijf bestaat uit – dit verzin ik ter plekke – in willekeurige volgorde: (1) groente, (2) fruit, (3) peulvruchten, (4) noten zaden en pitten, (5) volkoren graanproducten en zilvervliesrijst. Aangevuld met (6) paddenstoelen. Daarnaast vind ik het belangrijk om waar mogelijk producten uit het “big agro” systeem te vermijden, dus lokaal en biologisch in te kopen of mijn voedsel deels zelf uit het bos te halen. Uiteraard alleen algemene soorten. Zo is er de elfjesregel: als je 10 of minder exemplaren ziet blijf je er vanaf, de elfde mag je plukken. Pluk dus alleen wat in grote hoeveelheden voorkomt. Doorgaans wordt het gezien als onkruid.
Dick Verstegen – Democratie
We leven in een oordelende samenleving. Dat moet vaak ook wel, want anders kunnen we in dit dualistische ondermaanse niet functioneren. Maar we moeten ook iets anders zien en toelaten: en dat is dat liefde en compassie onze belangrijkste drijfveren zijn.
Taigu – Het lijden in de wereld
Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.
Vrijdag Zindag – Taal komt met gebreken
Voor de zingeving is taal een belangrijk hulpmiddel. De eigen werkelijkheid kan er tot in detail mee benoemd worden. Daardoor kunnen mensen met elkaar ideeën uitwisselen over de inrichting van hun bestaan. Maar helaas komt taal met gebreken.
Dick – De zin van zen
Een monnik zei tegen zijn meester Sozan: Ik ben totaal radeloos, kunt u me helpen? De meester riep zijn naam: ‘Seizei!’ ‘Ja meester’ antwoordde de monnik. ‘Je hebt al drie glazen van de beste wijn uit China achter je kiezen en je blijft volhouden dat je nog niet eens natte lippen hebt!’
Taigu – Het eerdere en het latere
Hisamatsu was een vriendelijke, maar messcherpe man met een karakteristieke witte baard en een leraarsstok. Behalve filosoof verbonden aan een universiteit was hij een natuurtalent in zen. Na een kloostertraining stond hij op en vestigde zich op eigen gezag als zenleraar. Zijn missie na de Tweede Wereldoorlog was het vermolmde Japanse zen ingrijpend te vernieuwen en het toegankelijker te maken voor leken.
Dick – Altijd weer terug naar de ervaring
De onwetendheid waarop de Boeddha doelt, ontstaat als je je laat meeslepen door primaire, door het ego-gestuurde impulsen. Allemaal angst. Primair: Angst voor tekort, onveiligheid, ziekte en dood. Op een subtieler niveau: angst om gekwetst te worden, angst om de schuld te krijgen, angst om ongelijk te krijgen, angst niet serieus te worden genomen, angst dat je iets verkeerd hebt gedaan. Dat is de onwetendheid waar we het liefst vanaf willen en die we ook kunnen doorzien.
