Vanuit de psychologie en neurologie weten we dat we geen auto’s of fietsen zien. We zien een gestalt, een beeld dat we daarna als in een flits interpreteren als iets dat op eerdere zintuig impressies lijkt. Baby’s en kinderen zijn hard bezig om zich daarin te bekwamen. Het zintuig object van het oog is slechts die zichtbare vorm. De wereld is echt zegt de Boeddha
Elementen feuilleton deel 16 – mentaal gewaarzijn (2)
Ieder mens en dier vindt zijn ‘oorsprong’ bij de conceptie. Een conceptie gebeurt wanneer drie voorwaarden aanwezig zijn: Er is een vader, een moeder in de vruchtbare periode en er is een wezen dat wedergeboorte zoekt.
Elementen feuilleton deel 15 – mentaal gewaarzijn
In de voorgaande afleveringen is besproken hoe de Boeddha materie beschrijft in termen zoals de vier grote elementen, en de daarvan afgeleide elementen. In diverse suttas preciseert hij de afgeleide materie o.a. als die van zintuig en zintuig object. Zoals de afgeleide materie van oog en zichtbare vorm. Deze tekst is materie en in het samenstelsel van oog bevindt zich materie ten dienste van het zichtvermogen. Het zesde zintuig is de geest, het denken, voelen herkennen, willen en de zes vormen van zintuigbewustzijn. In mens en dier treedt dit mentale fenomeen op met een materiele basis voor dat mentale proces. Acharn Tippakorn, een meditatieleraar stelt echter dat bewustzijn van tast wel degelijk zich ter plaatse van het zintuig bevind. Bijt maar eens zachtjes op een vinger…
Elementen feuilleton deel 14 – De tastzin.
In dit feuilleton, waarin elementaire, unieke aspecten van de werkelijkheid besproken worden zijn we nu aangeland bij de materie die betrokken is bij de tastzin. De tast wordt in de opsommingen van de Boeddha altijd als vijfde genoemd.
Elementen feuilleton deel 13 – De smaakzin
Het vierde type van elementaire zintuig materie is de materie die onontbeerlijk is voor de smaak ervaring. De ervaring is specifiek en daarmee ook een elementair aspect van het fysieke bestaan.
Elementen feuilleton deel 12 – De Reukzin
De materie die specifiek gevoelig is voor geur wordt in de leer van de Boeddha het neus element of geurzintuig genoemd. Het is de specifieke gevoeligheid voor geuren. Dit mag een ingetrapte deur observatie lijken. Maar er is een systematisch getraind onderscheidingsvermogen nodig om de de causaliteit van de zes types van bewustzijn te doorzien. Elk zintuig, elk zintuig object, elk zintuigbewustzijn, is specifiek, waarbij de eerste twee stoffelijk (rupa) en het derde aspect geest (nama).
Elementen feuilleton deel 11 – De gevoelige materie van het oor, geluid en gehoorbewustzijn.
De Boeddha stelt herhaaldelijk dat inzicht in de interne en externe bases (āyatana) gunstig is voor het ontwikkelen van inzicht. De sensorische elementen en de sensorische objecten vormen de basis van alle ervaring. En het onderscheidend inzicht erin ruimt al aardig wat ego op.
Elementen feuilleton deel 10 – zintuiglijke indrukken
De fysieke wereld wordt gekend door zintuigelijke indrukken. Elk zintuig (indriya, vermogen) doet dat op een specifiek zintuig gebied (gocara). In principe ziet het oog contrasten, die zo goed als onmiddellijk als een vorm, ‘Gestalt’ ervaren worden. Bij hoge alertheid is wel ervaarbaar dat de zintuigelijke indrukken zich tot een beeld van de werkelijkheid opbouwen. Bijvoorbeeld als je gewaar wordt dat je van een ongefocusde mijmerblik weer over gaat op actief rondkijken. In de loop van ons leven leren we allerlei vormen herkennen.
Elementen feuilleton deel 9 – Empirie, met specifiek een blik op het oog
In wezen is de leer van de Boeddha simpel. Een 6 jarige kan een Arahant, een waardige worden die alle hunkeringen te boven is gekomen. Het zal een kind duidelijk zijn dat de tastzin iemand in staat stelt om dat wat we de primaire elementen noemen te voelen. Wat gevoeld wordt en de tastzin zijn zelf evident, direct waarneembaar. Het begrip dat een knikker uit elementen bestaat is echter wel een diep inzicht. Dit vergt een beschouwing, een dieper inzicht, dat het alledaagse verstand overstijgt.
Arjan – Mindfulness in het recht
Een holistische, op begrip en vergeving gerichte stijl, in het strafrecht.
Arjan – Geef deze keer voor Kerst een universum
Het was moeilijk om een geschikte beenmergdonor te vinden, haar familie matchte niet. Uiteindelijk werd een donor gevonden in Duitsland.
Elementen feuilleton deel 8 – Materie bestaat als een waarneming
Zowel mensen als dieren en zelfs engelen hebben te doen met de materie. Het kan de materie van hun lichaam zijn. Of de materie waar ze dankbaar gebruik van maken zoals nesten en huizen. Het woord materie heeft een interessante etymologie.
