In dit boek gaat het om het leven. Het gaat, tussen de bedrijven door althans, om het leven als dansen, vertellen, oogsten, nadenken en handelen. Het gaat om natuurlijke verbanden die het fundament van ons leven vormen: zeeën, bossen, wolken, bodems en de lucht die we inademen. Maar het gaat voornamelijk om het leven in een specifiek opzicht: de bevrijding van kapitalistische heerschappij. Deze bevrijding is geen overdreven pretentie, maar een dringende opgave. Want het kapitalisme vernietigt het leven.
solidariteit
Over vrijheid
Er zijn twee opvattingen van vrijheid: een negatieve en een positieve. Negatieve vrijheid betekent de afwezigheid van belemmeringen. Iedere burger is vrij om minister president te worden. Er zijn geen wetten die dit verbieden. Positieve vrijheid heb je als je niet alleen niet belemmerd wordt iets te doen, maar bovendien daartoe in staat wordt gesteld, dus als je de opleiding kunt krijgen en jezelf verkiesbaar kunt stellen. Het onderscheid tussen beide opvattingen heeft ingrijpende politieke consequenties. Rechtse partijen leggen de nadruk op negatieve vrijheid, want ze willen dat de overheid zich zo min mogelijk met het leven van de burgers bemoeit. Het gevolg is dat niet alle burgers gelijke toegang hebben tot onderwijs. Als je het niet kunt betalen, heb je gewoon pech, of je moet maar veel bijbaantjes nemen. Linkse partijen voelen zich verantwoordelijk voor het scheppen van gelijke kansen voor elke burger. Zij willen graag dat de overheid zich hiervoor inzet.
‘De vormen van vrijheid moeten dagelijkse praktijk zijn’
Negatieve vrijheid veronderstelt dat het wegnemen van een obstakel het enige zou zijn dat nodig is om vrij te zijn. Ook wordt Amerikanen verteld dat ze hun vrijheid kregen dankzij de Founding Fathers, het nationale karakter van hun land of dankzij de kapitalistische economie. Niets hiervan is volgens Snyder juist. Immers, vrijheid kan niet worden gegeven, of geërfd en geen enkel land is vrij. Alleen mensen kunnen vrij zijn en het moment dat je denkt dat vrijheid gegeven is, glipt het door je vingers.
Edel – Polariteiten
We hebben een grote verantwoordelijkheid. Voor mij als zenbeoefenaar is het boeddhisme hierin een belangrijke bron van inspiratie. Dat is zeker niet specifiek voor het boeddhisme. Ik zou willen dat alle levensbeschouwingen hier hun gewicht in de schaal leggen. Maar het is pijnlijk om te zien hoe bij voorbeeld het witte christelijke nationalisme hierin compleet faalt en in plaats van de liefde haat predikt.
Taigu – Gaza en geëngageerd boeddhisme
Dat Hamas en Hezbollah terroristische organisaties zijn die met raad en daad worden gesteund door het theocratische bewind van Iran, en dat zij bewust hun eigen bevolking gebruiken als menselijk schild, blijft meestal verzwegen wanneer we beelden van gewonde en gedode slachtoffers en hun radeloze familieleden op een scherm voorbij zien trekken.
Het volk mort
Een sprekende combinatie was eerder ook het echtpaar Schippers. Edith Schippers bezuinigde als minister stevig op de zorg met een veelheid aan regels en uitzonderingen daarop. Haar man verdiende een boterham als adviseur van ziekenhuizen om onder deze regels uit te komen. Door zijn huwelijk had hij een grote voorsprong als het ging om kennis over de mazen in de wetgeving die zijn vrouw doorvoerde. Mevrouw Schippers mocht later directeur worden van de DSM.
Boekbespreking – Antinihilisme, engagement in de 21ste eeuw
De filosofen Arthur en Jarmo Berkhout zijn ervan overtuigd dat we ons in een veelzijdige wereldwijde crisis bevinden. Het is een crisis die niet zomaar weggaat, die niet kan worden opgelost door de Vooruitgang, of door een sterke leider. Het is een crisis die ingrijpt in ons persoonlijke leven, zoals we inmiddels allemaal hebben gemerkt.
Boekbespreking – Vrije staatkundige stellingen
De “Vrije staatkundige stellingen” ademt de sfeer van de moderniteit, de sfeer die het meest treffend werd verwoord door René Descartes, die 15 jaar daarvoor was overleden. Alles wat werkelijk is, is redelijk en alles wat redelijk is, is werkelijk.
Boekbespreking – Michael Bakoenin, God, de Staat en andere vormen van dictatuur
Nog steeds, ook op de klimaatdemonstratie van 19 juni jl., ziet men groepen in het zwart geklede jongeren mee demonstreren die zich presenteren als vertegenwoordigers van het anarchisme. Deze groepen kunnen in het buitenland erg agressief optreden en zelfs banden onderhouden met extreemrechts. Vele oppassende burgers zien het anarchisme aan voor een uiting van jeugdige overmoed, die vanzelf wel zal overgaan. Hoe kun je immers een staat besturen zonder regering? Was het anarchisme niet een soort extreem communisme en hebben we niet gezien dat het communisme gewoon een slecht systeem is?
‘Het Communistisch Manifest’ als sturende norm in linkse samenwerking
Veel thema’s van de strijd in de tijd van Marx en Engels en die van nu raken dezelfde kwesties als waar vandaag de dag gezinnen van arbeiders en werklozen mee te maken hebben.
Over heilzame en on-heilzame gedachten
In het begin van de corona pandemie was er een enorme opbloei van solidariteit en onderlinge saamhorigheid, we hielpen elkaar. Ruim anderhalf jaar later is alles anders. Om uiteenlopende redenen wordt er verschillend gedacht over corona en het vaccin. Het heeft tot een tweespalt geleid, niet in het minst vanwege de teloorgang van de sociale structuur en samenhang, bovenop het toenemende wantrouwen in de overheid.
Het jaar 2021 – dag 110 – solidariteit
De werknemers worden dood naar buiten gedragen, het bedrijf kent geen ontslagen.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
