Het schilderij dat in juli (2013) werd geëxposeerd van de Dalai Lama is ook door kunstenaars in China vervaardigd. Zij kregen zonder te weten om wie het ging van door Airco Caravan ingeschakelde Nederlandse bedrijven opdracht een schilderij te maken. De zestien werken werden in Nederland samengevoegd en vormde uiteindelijk het portret (olieverf op linnen, 120 x 160 centimeter) van de Dalai Lama.
Mahayana
Maitreya Instituut – Stoepa in Loenen vergunningen binnen, bouw begonnen
De bouw van de grote verlichtingsstoepa in de tuin van het retraitecentrum in Loenen is dan eindelijk begonnen onder leiding van Brigitte, eerwaarde Norbu, Rik van Keulen en Jan van der Haar. De benodigde vergunningen van de gemeente op basis van alle tekeningen van de architect zijn binnen. Je kunt namelijk niet zomaar een stoepa bouwen in Nederland, hiervoor is een gemeentelijke omgevingsvergunning nodig.
Ujukarin – Dharma-draaideuren
Deze week vieren de Mahayana-sanghas Paranirvana-dag, oftewel de dood van Gautama Buddha in zijn toenmalige lichaam; Theravada-sanghas doen dit meestal gezamenlijk met Vesak (geboorte en verlichting) in mei. Dat geeft een mooie gelegenheid om tijd te besteden aan onze inspiratie als volgeling-van-de-dharma, en diens grafische weergave in een toevluchtsboom. Belangrijke levensvragen kunnen zo de revue passeren, zoals ‘wie was of is jouw inspiratiebron?’ en ‘wat hoop je te bereiken qua spirituele kwaliteiten, en wat hoop je door te geven aan je medemensen?’.
Marc – Het nut van Boeddha’s en Bodhisattva’s
Zoals een landbouwer zijn grond bewerkt en de zaadjes plant heeft de Boeddha zijn verlichting bereikt op eigen kracht en mits zware inspanningen. Maar net zoals de landbouwer die na het ontkiemen van de zaadjes en het ontwikkelen van de planten overbodig is, was ook de Boeddha zijn hoofdrol uitgespeeld. Dit bevestigde hij trouwens op zijn eigen sterfbed met te zeggen: wees een lamp voor jezelf, geloof niet zomaar wat ik zeg, laat geen ander je leermeester zijn, maar onderzoek en werk nijverig, laat de dharma je richtlijn zijn.
De rol van spirituele vrienden op het vipassana-pad
Welke rol vervullen spirituele vrienden op ons vipassana-pad en hoe hebben we dat georganiseerd? Deze vragen kwamen bij mij op naar aanleiding van een idee om een retraite zonder leraren te organiseren.
‘Het is wel even wennen, Boeddha woont in de Ardennen’
Boeddha woont in de Ardennen, in het kasteel van het Tibetaans instituut Yeunten Ling in Huy. Kijk mee door de ogen van Emmaho.
Jan Paul Kool (1946 – 2024) – medeoprichter en drijvende kracht Maitreya Instituut
Op 9 december 2024 werd in het Maitreya Instituut in Loenen een herdenkingsdienst gehouden voor Jan Paul Kool, een van de oprichters en drijvende krachten van het Maitreya Instituut. Jan Paul overleed enkele dagen eerder na een lange periode van ziekte. Tijdens de dienst, die hij zelf had gepland, haalden een aantal van ons herinneringen op aan zijn geweldige prestaties en toewijding door de jaren heen en het mannenkoor waarin hij jarenlang zong bracht hem een prachtig en ontroerend vocaal eerbetoon.
Boeddhisme in Tibet
Vanaf het begin van zijn onderricht heeft de Boeddha grote nadruk gelegd op het feit dat je hem niet moest geloven, dat zijn leer geen dogma of religie was, en dat je het leven in al zijn facetten zelf moest onderzoeken. Alleen als je je eigen psyche onderzoekt, wordt dat wat je ontdekt je eigen inzicht. Daarom was een van zijn uitspraken ‘Wees je eigen eiland’, dat wil zeggen, vertrouw op jezelf en niet op de leer of op de leraar. Bovendien vertelde hij aan het eind van zijn leven, dat hij alle inzichten die hij zelf verworven had in zijn compleetheid had doorgegeven: ‘Er is niets verborgen gebleven in de gesloten vuist van de leraar’. En al die kennis over de werking van de psyche en de mogelijke bevrijding van frustraties en lijden is in de loop van vijfentwintighonderd jaar verder uitgewerkt en vervolmaakt.
Boeddhistische bevrijdingsparadigma’s
Naar mijn gevoel gaat boeddhisme te gemakkelijk over ‘mij’ en niet over de ‘ander’. En voor zover het op de ander gericht is, gaat het vaak om een naïef ‘lief zijn voor elkaar’ zonder de slag te maken van woorden naar daden, zonder een ketenverantwoordelijkheid te activeren die verder reikt dan ik-en-mijn-directe-omgeving. In het Mahayana van tegenwoordig komt paradoxaal genoeg gedrag voor dat men historisch gezien aan het Hinayana-kamp toeschreef. Velen schuilen binnen het boeddhisme tegen de boze buitenwereld in plaats van de bevrijding de wereld in te brengen.
De Grote Tent van Tegenspraak
De Grote Tent van Tegenspraak als beeldspraak kan richtinggevend zijn van het soort publieke boeddhistische discours dat je je zou wensen. De Grote Tent zelf als beeldspraak kan richtinggevend zijn voor het type boeddhisme waarvoor je je sterk wilt maken. In mijn voorstelling van de Grote Tent is er ergens ook ruimte om een kaarsje op te steken zonder dat het hele tentdoek in de hens gaat.
Afscheid van de Boeddha is niet nodig
De democratisering van de Dharma gaf, eeuwen na de dood van de historische Boeddha, de stoot tot Mahayana, van oorsprong een beweging binnen het ‘oude’ boeddhisme die de beeldtaal van het religieuze voorstellingsvermogen vernieuwde. Ergens in de latere doorontwikkeling van Mahayana is men zich, helaas, tegen dat oude boeddhisme gaan afzetten. Dat houdt mede verband met de culturen waarin het boeddhisme landde, maar het blijft jammer dat het onderscheid zich in de hoofden van mensen nu heeft voortgezet. Alsof bodhisattva’s superieur zouden zijn aan arhats.
Lof der zekerheid
De middenweg is voor iedereen toegankelijk. We moeten niet wachten tot we doodgaan om dood te gaan. Kijk naar onze meditatiepraktijk. We gaan zitten met een milde open aandacht. We sluiten niets uit, we houden niets vast, we weten niet wat er gaat komen. Soms is er rust en vrede, soms vliegt de angst ons aan. Het hoort er allemaal bij. Er is niets om ons aan vast te klampen, geen iets en geen niets. We doen het gewoon, van moment tot moment, van adem tot adem. Sommige boeddhistische tradities definiëren zichzelf als een voorbereiding op de dood. Maar onze praktijk is in de eerste plaats leven, leven de maalstroom, in de middenweg tussen illusie en desillusie.
