Na Adam en Eva begint het echte werk pas.
Het paradijsverhaal eindigt in veel hoofden bij de poort: ze moesten eruit, klaar. Maar je kunt het ook lezen als het begin van volwassenwording. Wat gebeurt er met een mens zodra hij zichzelf als “ik” ervaart—met vrijheid, kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid?
bewustzijn
Van onschuld naar verantwoordelijkheid
Er zijn verhalen die je op school leert als een soort moraal: dit was goed, dat was fout, en daarom ging het mis. Het verhaal van Adam en Eva is misschien wel het bekendste voorbeeld. Maar soms wordt een verhaal pas écht vruchtbaar wanneer je het niet gebruikt om te oordelen, maar om te onderzoeken: wat zegt dit eigenlijk over ons mens-zijn?
In de open ruimte van bewustzijn
Soms lijkt het leven vast te zitten. Alsof alles al is uitgestippeld: de agenda’s, de meningen, de rollen waarin we onszelf gevangen houden. De dagen rijgen zich aaneen, gevuld met gewoonten, verplichtingen en verwachtingen. En ongemerkt verdwijnt er iets wezenlijks: de speelruimte voor het onbekende.
De leegte die leeft – Nishida en McGilchrist in dialoog
De Japanse filosoof Kitarō Nishida (1870–1945) en de Britse neuropsychiater Iain McGilchrist (geb. 1953) hebben elkaar nooit ontmoet. Toch lijken hun denkbeelden elkaar te spiegelen, alsof ze vanaf tegenoverliggende oevers van dezelfde rivier spreken. Beiden wijzen op een fundamentele verschuiving in bewustzijn: van een gefragmenteerde, controlerende manier van waarnemen naar een ervarende, relationele manier van zijn.
Epiloog – De ziel en de chip
Misschien is dat wel de erfenis van deze reeks: niet alleen een oefening in denken over bewustzijn, maar vooral een oefening in mens-zijn.
Wat gebeurt er in ons als we een zucht naar macht voelen?
Wanneer laten we ons reduceren tot functie of rol?
En wanneer kiezen we voor kwetsbaarheid, creativiteit en ontmoeting?
De ziel en de chip 6 – de dans van de seities
In onze serie De ziel en de chip onderzoeken we wat er gebeurt wanneer de ziel – de binnenkant van ons bestaan – de ontmoeting aangaat met de chip, het symbool van een wereld die steeds meer wordt gedomineerd door technologie en algoritmen. Vandaag kijken we met Federico Faggin en Thich Nhat Hanh naar een nieuw perspectief op leven en dood: het universum als een voortdurende dans van verschijnen en verdwijnen.
De spiegel in de chip 5 – Hoe AI ons terugbrengt naar binnen
De Italiaanse natuurkundige en denker Federico Faggin – medeontwerper van de microprocessor – ziet bewustzijn als het fundament van de werkelijkheid. Materie, zegt hij, is slechts gestolde energie: de buitenkant. Leven ontstaat pas wanneer die buitenkant wordt bezield door de binnenkant: bewustzijn, gevoel, ervaring. Hij introduceert zelfs een nieuw woord: seities – bewuste “knooppunten” die een eigen innerlijke ervaring hebben. Deze seities communiceren met elkaar via live information – geen dode, reproduceerbare data, maar levendige informatie die betekenis draagt en creatief werkt. Volgens Faggin is vrije wil geen illusie, maar een werkelijke, niet-voorspelbare keuze die voortkomt uit deze levende kern.
‘Tibetaanse boeddhistische geleerde na zijn dood 28 dagen in thukdam’
Hoewel zij klinisch dood worden verklaard, tonen de organen van deze overledenen dagen of weken geen teken van bederf.
Eerste landelijke hypnose estafette
Hoewel hypnose inmiddels in meer dan 70 Nederlandse ziekenhuizen wordt toegepast, bijvoorbeeld om angst en pijn te reduceren tijdens medische ingrepen, blijft het voor veel mensen onbekend of onbegrepen.
Meditatief lopen om de Boeddha dhamma toe te passen op lichaam en geest
De Bodhgaya Marathon route is ontworpen als een heilige pelgrimstocht, die de loper langs plaatsen van religieuze betekenis voert die de essentie van spiritualiteit in het gebied hebben gevormd. Naast het bevorderen van de wereldvrede, heeft het evenement een uitgebreid doel om de dorpen en wegen te ontwikkelen die verbonden zijn met de marathonroute, die ook belangrijke locaties zijn die bezocht en bewoond werden door de Boeddha, zoals Sujata Stupa, Dungeshwari, Dharmaranya Tempel enz.
Nathan – Het nut van zintuiglijk gewaarzijn
Het lichaam wordt door heel veel spirituele zoekers geminacht. Je vindt het ook terug in de zoektocht van de Boeddha bij het begin, van zes jaar in het woud. De volledige onderdrukking van het lichaam maar dat verwierp hij gelukkig op een bepaald moment. Het uiterste zal je niet bevrijden.
Vrijdag Zindag – Bewust zijn
Om enigszins zicht te krijgen op bewustzijn, haalt men er andere begrippen bij. Niet dat die begrippen wél duidelijk zijn, maar zo kom je dichter bij de horizon van het begrip bewustzijn. Dus hebben woordvoerders het over subjectiviteit, het perspectief van de eerste persoon, eigen ervaring, het zelf, de ziel, de geest, maar ook het lijfelijke kader van bewustzijn. Het individuele perspectief is trouwens betrekkelijk, want elk individu heeft een sociale kant en moet dus veel aanbod verwerken vanuit samenleving en cultuur. Bewustzijn is daardoor meer dan zelfbewustzijn – of zelfbewust zijn. Sommige natuurkundigen suggereren zelfs onvermoede verbindingen: het hele universum zou bewustzijn hebben. Biologen vermoeden dat dieren ook bewustzijn hebben, al is de vraag of zij net als wij kunnen nadenken over hun nadenken.
