Werkelijkheid is één stap recht vooruit.
Het gaat nergens heen, het is niet ergens anders, het is hier, nu, dit moment

Het ‘hier en nu’ wat ik bedoel is niet een hier dat wij met ons dagelijks bewustzijn vatten,  een ‘hier en nu’ zo als wij het in ons dagelijks doen en laten gebruiken.  Het is een alomvattend ‘hier en nu’, niet gebonden aan tijd of ruimte.

Het is een mysterieus hier en nu, dat zich niets van tijd aan trekt, dat is nog wel te begrijpen. Nu is hier aanwezig, hoe je dat dan ook beziet of invult. Maar dat het zich niets van ruimte aantrekt wil zeggen dat er sprake van ‘niet ruimte’ is . ‘Niet ruimte’ gaat ons bevattingsvermogen te boven, ik heb het niet over datgene wat ruimte inneemt maar over een non-dualistische ‘niet ruimte’, de afwezigheid van zijn. Een stap recht vooruit die over de oerknal, over ontstaan, over bevattingsvermogen heen stapt.

Omdat het niet te duiden is overstijgt het ‘weten-schap’ is geen ruimte voor zelfreflexie. Die stap voorwaarts, daar heb ik het over. Je kunt je natuurlijk inzetten voor de vrede, omdat je in een vreedzame wereld wilt leven. Maar strijden voor de vrede is nog steeds strijd, en sinds Kain zijn broer doodsloeg is er geen dag meer geweest dat er niet ergens op de wereld moord en doodslag gaande was, alle wereldverbeteraars ten spijt. Je kunt je inzetten voor wereldgezondheid, maar na de cholera en de pest kreeg je kanker, aids, ebola. Je kunt je inzetten voor het milieu; na asemmer kregen we de vuilnisbak, vuilniszak, plasticsoep, waterzuiveringsinstallaties, enzovoort. Dit zijn allemaal niet meer dan mechanisme die je beletten een stap voorwaarts te nemen. Het is niet mijn bedoeling om kwetsend te zijn, om de tragedie van het bestaan te bagatelliseren. Maar ga eens bij jezelf ten rade waarom je begaan bent met het lot van de wereld, het milieu, je medemens? Je weet toch dat het leven eindig is je weet toch dat alles wat een begin kent ook een einde heeft? Of zou er toch…

Ik ben geen onheilsprofeet, ik ben een nog overgebleven ‘porder’ uit de dertiger jaren, een eerzaam beroep dat nooit door uitsterven bedreigd zal worden. Ik zeg er niets van als je je nog een keer wilt omdraaien. Ik maak mijn ronde af, roepend: ‘Kijk Onvermogen Aan Novice’. Dat is de vraag, dat is het enige wat je redden kan.  Ik blijf je het antwoord schuldig, ik ken alleen de echo van de vraag.  Eén stap, samen met alle wezens in het universum verwerf je boeddhaschap

Teisho Zeshin, Leiden 4 oktober 1999.

Categorieën: teisho, Zen
Tags: , , ,

Ochtend- of avondeditie

We hebben een gratis mailinglijst.
Abonneer je op onze ochtend- of avondeditie

23 reacties op Mysterie

  1. Hans van Dam schreef:

    Kijk onvermogen aan, zegt Zeshin.
    Planet Earth is blue / And there’s nothing I can do, zegt Bowie.
    Tranen in mijn ogen.
    Mensen, dit is geen defaitisme maar een wormgat uit defaitisme én activisme.

  2. G.J. Smeets schreef:

    Hé porderman,
    “…een alomvattend ‘hier en nu’, niet gebonden aan tijd of ruimte.”
    Dat doet me denken aan die scholier die een opstel over het vacuüm schreef. Dat ging zo:

    ‘Een vacuüm is een niets.
    We benoemen het enkel om te laten weten dat we weten dat het bestaat.’

  3. Stiltespinster schreef:

    Lees ik hier nu weer de angst voor de dood?
    Waarom wil je “gered ” worden?

  4. Arjan Schrier schreef:

    Eén stap, samen met alle wezens in het universum verwerf je boeddhaschap

    Zo gezegd een korte en krachtige beschrijving van het bodhisatva ideaal.

    Maar hoe denkt men dat in vredesnaam te gaan doen? Je hoeft geen bioloog te zijn om te weten dat er alleen al in het dierenrijk een nauwlijks voorstelbare veelheid en verscheidenheid aan individuen zijn. En geen enkele van die dieren heeft voldoende verstand om de boodschap van de Boeddha te doorgronden, is mij nooit gebleken tenminste.
    Niemand legt me uit hoe je een nematode (soorten aaltjes)of Chlostridium, een zichzelf voortbewegende bacteriesoort die in rottende aardappels voorkomt, verder kan helpen.

    Ik vroeg het vorig jaar aan een Tibetaanse monnik: wat te doen voor alle vliegjes die in stroken tegenlicht oplichten in de tuin? Volgens hem moest ik dat aan de hogere wezens overlaten en was hij een klein beetje bezorgd over dat ik me daar geen zorgen over ging maken, wat aardig was.
    Maar, ik ben juist gereformeerd af geworden omdat het mij onmiskenbaar duidelijk werd dat hoger(e) wezen(s) om wat voor reden dan ook het leven op aarde niet goed regelen. Ik zou me in een hoekje gaan zitten schamen voor de wan- of nonprestaties op leven en geluk gebied die zich elke avond via het journaal aan je opdringt.

    Op school, met name bij natuurkunde, heb ik geleerd dat bij weten je niemand op zijn woord dient te geloven. En ik heb die hogere wezens er niet eens over kunnen horen of spreken omdat ik ze niet te spreken krijg… Geen idee of ze, die bodhisatva’s, wel echt bestaan. Het is een ‘van horen zeggen’ verhaal. Geen directe ervaring, in dit geval. En zo te zien een latere toevoeging.

    Bij gebrek aan bewijs is het bodhisatva verhaal nu dus slechts een verhaal. (Het bodhisatta, met dubbel t, verhaal, zoals ik dat ooit in een artikel weergaf, luidt anders en kan ik me wel voorstellen).

    Als de historische Boeddha het al niet vermag om de bevrijding van alle levende wezens te bewerkstelligen, waarom mindere geesten dan wel? Alle boeddhisten na hem zitten toch in zijn kielzog, zijn in wezen volgelingen van hem.

    Ook Boeddha’s kunnen sommige zaken domweg niet veranderen. Daar heeft hij het zelf over in de vermogens van de Boeddha in deze mooie sutta met wat scenes uit het dagelijks leven van die tijd:

    http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/mn/mn.012.ntbb.html

    Duidelijke taal m.i. zonder overdreven poetisch gedoe.

    Er zijn dus zaken die buiten het vermogen van een Boeddha liggen omdat ze simpelweg onmogelijk zijn. En dat verklaart ook waarom hij klaarblijkelijk niet alle wezens bevrijd heeft, ze niet nirvana ingekegeld heeft.

    Sakyamuni (lett. de wijze uit de Sakya clan) kreeg een keer de vraag voorgelegd of alle wezens bevrijd zullen worden/zich zullen bevrijden. Pas na aandringen kwam hij met de vergelijking van een stad met maar 1 poort en hoge muren waardoorheen zelfs geen kat kon ontsnappen. De poortwachter zou dan weten dat iedereen die de stad uitgaat dat via die poort zou doen. De stad staat voor samsara en de poort voor het achtvoudige pad.

    De sutta waarin dit verhaal staat kan ik op dit moment alleen niet terug vinden.

    Dus, de grote eindmarcheer-stap van alle levende wezens tegelijk nirvana in? Samsara is zonder zichtbaar begin zegt de Boeddha, ik zou niet weten waarom men dan niet al eerder afgemarcheerd zou kunnen zijn. En ik hou overigens ook niet zo van dat soort massa gebeuren.

    • Stiltespinster schreef:

      Misschien staan we wel voor de grote eindmarcheer-stap,
      maar dan niet het nivana in.

      Wie het wéét mag het zeggen!

      • wv schreef:

        Doet me denken aan die Amerikaanse presidentskandidaat die zich een beetje ongelukkig uitdrukte: “Het land staat aan de rand van de afgrond, wat nu nodig is is om met z’n allen een flinke stap voorwaarts te maken…”

    • Zeshin schreef:

      Voor Arjan

      Zo reëel als karma, de wet van oorzaak en gevolg is, zo reëel is wat ik geschreven heb.
      Kijk eens wat mijn artikeltje te weeg heeft gebracht, hoeveel personen gereageerd hebben.
      Wat jou commentaar teweeg heeft gebracht. Daar antwoord Dharmapelgrim op, ik reageer op jou schrijven, oorzaak en gevolg.

      Dharma geschriften lezen of horen geven geen oplossing, net zo min je honger over gaat door een kookboek te lezen. Zelf gaan experimenteren,….zelfs ik kan niet allemaal bedenken wat er mis kan gaan als je recepten die in een kookboek staan gaat maken. Je zou je kunnen branden aan de pannen, je kunt in je vingers snijden. Als je wilt leren koken is het zaak dat je een kookcursus gaat volgen om de ongelukjes tot een minimum te beperken, maar zelfs dan is dat geen garantie. Als je interesse in boeddhisme hebt is het zaak dat je een sangha vind waar je je goed bij (in) voelt De meest wijze raad die je in je leven gekregen hebt is ‘nooit iemand op zijn woord geloven’. Maar wijze raden zijn vaak ook pijnlijk als je niemand op zijn woord geloofd betekend dat je het zelf uit moet zoeken, heb dus een beetje mededogen met jezelf en jaag je zelf niet op om een antwoord te vinden. Dat antwoord loopt niet weg vertrouw er maar op dat wat je zoekt zal je vinden en in die tussen tijd,……Laat ik het zo zeggen geniet van alles wat mooi is, ik hoop dat je je in een liefdevolle omgeving bevind. En,…… ik wil je nog een raad mee geven. ‘Verwerp iemand zijn woord nooit zo maar, neem het voor waar aan tot je overtuigd bent van het tegendeel. Uiteindelijk bepaal jij dat zelf, buiten jou zelf is er geen waarheid dus er is geen haast bij het loopt niet weg.”

      • Stiltespinster schreef:

        Ik weet het niet zeker Zeshin , maar zo ongeveer zal het wel zijn : niet alleen lezen , maar ook leven… en je snijden en branden aan van alles en nog wat.Garantie dat het dan goed is krijg je niet , als je het leven maar leeft!”De meest wijze raad ” zou eerst eens door iedereen begrepen moeten worden , pas dan gaan we de goede kant op en kunnen we hopelijk eens elkaars gelijken in elkaar zien.

        • kees moerbeek schreef:

          ‘De meest wijze raad ” zou eerst eens door iedereen begrepen moeten worden , pas dan gaan we de goede kant op en kunnen we hopelijk eens elkaars gelijken in elkaar zien.’

          Dan kunnen we het wel schudden met zijn allen. Hoe kom je er in nirvana’s naam ooit achter dat iedereen het begrepen heeft. Iedereen, dat zijn er veel. Begrepen, wat is dat?

          Het is veel simpeler: opstaan, tanden poetsen, toiletgang, goed ontbijten (de belangrijkste maaltijd van de dag!)….niet hopen en gewoon doen wat je altijd doet, Stiltespinster. Als je schrijft wat je schrijft, is er meer niet nodig. Maar ja, soms hebben we onze dag niet. Maar dan is er altijd een andere dag :-)

          Sommigen bij BD zijn zeer zwaar op de hand en hebben allerlei meningen e.d., ik ook. Lees het, aai de poes een keer extra, geef je planten water, doe een plas en leidt je leven. Dat is nirvana, al duurt et maar een seconde voordat de muizenissen je weer in de nek springen :-)

          Een lotgenoot in samsara/nirvana :-)

          • Stiltespinster schreef:

            “De meest wijze raad” slaat op wat Zeshin schrijft dat je nooit iemand op zijn woord moet geloven.
            Zoek het alleen in jezelf. En ja, ik schrijf immers dat je je leven moet leven , dus opstaan, tanden poetsen enz.Het gaat inderdaad om DOEN , maar wel in de goede richting.

      • Kees moerbeek schreef:

        ‘Zo reëel als karma, de wet van oorzaak en gevolg is, zo reëel is wat ik geschreven heb.’

        Zo, dat is nogal een uitspraak, Zeshin. Wat je schrijft moet dan wel een erg grote autoriteit hebben, namelijk net als de werking van karma. Dat is nogal wat :-)

        De Boeddha raadt ons af om over karma te speculeren :-) Het is niet alleen zinloos en ongezond, maar het is ook een ‘bezoedeling’. Overigens welk karma bedoel je? De ‘eigen schuld, dikke bult-versie (en dat vele levens terug’, de ‘het is het lot-versie’…..? Wat je schrijft over karma is een metafoor, die verwijst naar de natuurwetenschap. Wellicht dat de Boeddha, als boeddha, wel exact wist hoe karma werkt. Hij heeft dit nooit helemaal uitgelegd en waarom zou hij?

        Check dit: http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an04/an04.077.than.html

        ‘Ook waarschuwt hij (de Boeddha KM) in de Sabbasava Sutta (Majjhima Nikaya, MN 2) dat de preoccupatie met speculaties over karma āsavas (bezoedelingen, vervuilingen) opwekken, die mensen binden aan samsara. Dit maakt onderzoek naar de relatie tussen karma en sociale rechtvaardigheid hachelijk, want zelf veroorzaker van ‘slecht karma’. In plaats van te speculeren over iets dat onontwarbaar en onoverzichtelijk is, kunnen we beter ons korte leven en onze beperkte energie steken in juist handelen,…’
        http://www.vriendenvanboeddhisme.nl/2014/rechtvaardigheid.html

        ‘‘Verwerp iemand zijn woord nooit zo maar, neem het voor waar aan tot je overtuigd bent van het tegendeel. Uiteindelijk bepaal jij dat zelf, buiten jou zelf is er geen waarheid dus er is geen haast bij het loopt niet weg.” Is dit een citaat uit de Kalama soetra?

        Kees Kaido Moerbeek

        • Arjan Schrier schreef:

          ‘‘Verwerp iemand zijn woord nooit zo maar, neem het voor waar aan tot je overtuigd bent van het tegendeel. Uiteindelijk bepaal jij dat zelf, buiten jou zelf is er geen waarheid dus er is geen haast bij het loopt niet weg.” Is dit een citaat uit de Kalama soetra?

          Nee, er staat daar juist om iets NIET te geloven. Maar iets pas nadat de voorgestelde handeling aan een grondig onderzoek onderworpen is te accepteren en toe te passen. De criteria die de voorgestelde mentaliteit-handeling aan getoetst wordt zijn.
          A Is de voorgestelde mentaliteit-handeling-spraak behulpzaam voor mij en-of anderen
          B Wordt de mentaliteit/handeling/spraak geprezen of gelaakt door de wijzen.

          Als beide criteria, liefst met vlag en wimpel, gehaald worden dan is het bevordelrijk voor het welzijn en geluk van velen om uit die activiteit of mentaliteit voluit te leven.

          De boeddha waarschuwde er wel voor om geen overhaast beoordelaar van iemands karakter te zijn. Dat kan nadelig uitpakken. Zijn sutta hierover staat hier in de Anguttara Nikaya.
          http://www.bps.lk/olib/wh/wh208-p.html#22.Don’tJudgeOthers!

          • kees moerbeek schreef:

            Wat is ‘een mentaliteit-handeling-spraak’ in vredesnaam, Arjan?

            De Boeddha onthield zich inderdaad van uitspraken over iemands karakter (wat is dat?), maar had het wel over intenties en handelingen. Niet alleen intenties, want die kunnen verkeerd uitpakken. Niet alleen over handelingen, want die kunnen toevallig (door omstandigheden) goed uitpakken. Maar oordelen deed de Ontwaakte wel degelijk.

            ‘Verwerp iemand zijn woord nooit zo maar, neem het voor waar aan tot je overtuigd bent van het tegendeel. Uiteindelijk bepaal jij dat zelf, buiten jou zelf is er geen waarheid dus er is geen haast bij het loopt niet weg,’ is dus een persoonlijke mening van iemand. Niks mis mee, maar voordat je het weet is het een “Boeddha-waarheid” en komt het op tegeltjes en wenskaarten :-(

  5. Dharmapelgrim schreef:

    En het is maar een beeld, om te helpen een voorstelling te krijgen van het onvoorstelbare: een wiel met zes spaken, acht spaken, duizend spaken, een oneindig aantal spaken … zodra één spaak het hoogste punt bereikt,schuiven alle spaken één heel klein beetje op richting dat hoogste punt, omdat het niet anders kan. En aan de andere kant daalt één spaak van het hoogste punt af naar het diepste punt… omdat het niet anders kan. Door te streven naar het boeddhaschap, voer je alle wezens dichter naar het boeddhaschap, door het diepste dal heen. Alleen: dit is een beeld. De realiteit is niet rond als een wiel. Alle bewuste wezens zijn geen spaken aan een wiel. Het hoogste punt is niet boven, en het diepste punt niet beneden. Desondanks hoop ik dat duidelijk is dat zolang er beweging is naar het boeddhaschap, alles zich naar het boeddhaschap meebeweegt… en ooit zal bereiken. Met jou dus alle anderen. En tegelijk? Tijd bestaat niet! In die éne is alles besloten. Zo ook in die éne die het diepste dal bereikt. Compassie compassie compassie.

  6. Nic Schrijver schreef:

    De semantiek is erg ongelukkig gekozen.

    ‘Een stap voorwaarts’ duidt op ruimte en richting.
    ‘Hier’ is een plaats bepaling altijd gerelateerd aan ruimte.
    ‘Nu’ is een tijdsbepaling wijzend naar tijd.
    Als je naar iets wilt verwijzen zonder ruimte of tijd gebruik dan het woord ‘niets’.
    Probeer nog eens te omschrijven wat je precies wilt duiden.
    Ik ben trouwens blij dat die asemmer een vuilnisbak is geworden en dat het na onderzoek steeds duidelijker wordt wat aids of kanker is.

    • kees moerbeek schreef:

      Waar gaat je bericht van 16:10 helemaal over, Nic?

      Dit schreef je op 15:52
      Mooi !
      _/\_

      • Nic Schrijver schreef:

        ‘Waar gaat je bericht van 16:10 helemaal over, Nic?’

        Over het artikel helemaal bovenaan.

        ‘Dit schreef je op 15:52
        Mooi !
        _/\_ ‘

        Klopt !

Menu