Het feit dat er in een jaar tijd drie keer zo enorme inbreuk op mijn privacy is gedaan, heeft diepe indruk op mij gemaakt. Dat is misschien voor mij wel indrukwekkender dan de derde keer toen ik door gewapende mannen in mijn woning werd overvallen. De eerste keer was een insluiping, ik was toen niet thuis. Ik had toen de deur open laten staan en toen ik terugkwam merkte ik dat de televisie weg was. En ook de beamer en een computer van een half jaar oud.. Inclusief de bestanden. Ik had toen een dubbel gevoel, aan de ene kant is het natuurlijk niet goed dat ik al die bestanden kwijt was maar aan de andere kant voelde ik me een beetje verlicht. Een gevoel van dat ik niet gebonden ben aan die computer en ook niet aan de tv waarvoor ik te lang blijft zitten. Ik voelde me min of meer even bevrijd. Die insluiping was op 12 april 2011. Overdag, in de ochtend.
Los van die nu al genoemde emoties kreeg ik toch het besef dat er vreemden in mijn woning waren geweest en ik begon me unheimisch te voelen. Maar dat vond ik ook weer niet zo erg omdat ik die gevoelens ook al had in mijn meditatiepraktijk. Je wordt losser van alles, eenzamer, dat is de prijs die je er als het ware voor moet betalen. Om tot openheid te kunnen komen, moet je eerst de banden, de hechtingen doorsnijden. In die zin verwelkomde ik het gebeuren. Uiteindelijk in de maand mei heb ik mijn computer en tv wel weer vervangen. Maar dat bevrijdend gevoel heb ik wel ervaren. Maar ook het besef dat ik wel zorgvuldiger met mijn spullen om moest springen en niet zomaar ramen en deuren open laten staan. Ik had te veel vertrouwen in anderen. In je omgeving of in je hart. Maar het echte vertrouwen in mensen en omgeving is toch van diepere aard en dat is nooit beschadigd geworden.
In juli van dat jaar werd er bij mij ingebroken. Toen was ik op een retraite in Zuid-Frankrijk. Op een nacht in de nacht van maandag op dinsdag zijn er hier in de woning mensen geweest en hebben mijn nieuwe televisie en twee nieuwe computers meegenomen, en ook de kluis. Er lag verjaardaggeld in, van de boottocht die ik toen met gasten maakte. En ook een gouden horloge, een erfstuk van mijn vader. Dat lag ook in de kluis. En ook zilveren muntstukken, uit de tijd van Willem I. Dat was een echte inbraak en de daders hadden die nacht natuurlijk vrij spel omdat er niemand thuis was. Mijn boekhouder ontdekte pas een paar dagen later dat er bij mij was ingebroken. Voordat ik weg ging naar Frankrijk had ik me goed voorbereid. De buurvrouw kwam elke dag bij mij in huis om te kijken of er geen onraad was. De buurman kwam twee keer per dag langs met zijn hondje en keek dan of alles nog normaal was. De boekhouder kwam twee dagen per week en ook de huishoudelijke hulp die zou grote schoonmaak doen. Dus er was van alles te doen rond en in mijn woning.
Deze vond ik veel ingrijpender. Als architect heb ik altijd gezegd de beveiliging van je huis moet je niet zoeken in je afrastering maar in je gevel. Ik meen dat ook heel goed voor elkaar te hebben. Maar ze zijn wel door een schuifdeur binnengekomen. Met twee breekijzers hebben ze toch de deur kunnen optillen en wegschuiven. Ik vermoed dat het echte professionals zijn geweest – met tipgevers. Het wegnemen van het horloge van mijn vader en het oude geld, dat doet mij wel wat. Maar ik heb de idee dat ik dat een beetje wegdring. Wat betreft dat oude horloge van mijn vader kan ik toch niet bij mijn gevoel komen. Dus deze inbraak heeft mij veel meer aangegrepen dan de insluiping. Ik was ook nog niet eens klaar met het ordenen van gegevens en bestanden die op de vorige computer zaten. Gelukkig was de inhoud van mijn computer door een deskundige gedownload op een externe harde schijf. Vanaf 2010, dus ik miste alleen het laatste jaar. Ik ging op de bonnefooi naar afspraken toe, en dat bracht mij in verwarring.
Je kunt dus eens zien wat die inbrekers allemaal op hun geweten hebben. Het gaat niet alleen om materiële zaken, maar ook dat mensen erdoor geestelijk in verwarring raken. Dat ze hun houvast kwijt zijn, toch?
Ja, dat klopt, en het gaat door tot op de dag van vandaag. In een boeddhistisch opzicht had ik daar wel een antwoord op, ik was heel rustig. Mijn boekhouder was in feite meer ontdaan dan ikzelf. Maar zo ben ik altijd, ik raak niet gauw in paniek.
De politie heeft mij een brief geschreven dat het onderzoek naar de insluiping in april was gestopt. En dat geldt ook voor de inbraak. De dossiers liggen nog bij justitie dus het onderzoek kan wel heropend worden.
Hoe ging het in het werk toen de echte overval plaatsvond in augustus? Vind je het moeilijk om daar over te praten?
Ja, daar kan ik wel over praten. De politie vond dat ik heel nauwgezet en heel veel had waargenomen tijdens de overval. Om half twaalf in de avond komen hier drie mensen binnen. Ik was alleen thuis en zat achter de computer een verslag te maken voor de volgende dag. Ik zat heel geconcentreerd te werken, op een gegeven moment keek ik op en zag dat de man de deur open had gedaan en twee anderen naar binnen liet. Ze waren helemaal in het zwart gekleed met handschoenen aan en hadden een bivakmuts op waardoor alleen de ogen te zien waren. Ik vroeg aan die mannen: “is dit een grap?” Nee, zei een van hen, maar als je meewerkt dan doen we niks en anders schieten we. We komen voor geld. Ik dacht even dat mijn zoon misschien een grapje maar mij uithaalde, maar dat was dus absoluut niet het geval. Een van hen sprak vloeiend Nederlands en de anderen met een buitenlands accent. In ieder geval schrok ik zo enorm en ik voelde me, zoals dat heet, door de grond zakken. En ik dacht ho, hier moet ik bijblijven. En ik begon te schreeuwen, te schreeuwen, ik heb nog nooit zo hard geschreeuwd in mijn leven. In eerste instantie om mijzelf erbij te houden. Ik begreep natuurlijk wel dat zij daarvan schrokken en ze begonnen gelijk op mij af te rennen. Een van hen legt een hand op mijn mond en ze trokken me naar de grond. Even later zette hij mij weer overeind. En nog wat later lagen alle bankpasjes op tafel. En mijn portemonnee. Heel even dacht ik eraan om mij te verzetten maar dat idee verwierp ik al snel. Ik was dus vreselijk blij dat ik wegzakte, dat ik die angst ook beleefde. Want meestal beleef je dat niet als angst. Ik besefte, dit is mijn angst, ik wil weg maar ik kan niet. Dus ik moet er bijblijven. Dat denk je allemaal niet, maar dat schiet wel door je heen. De daders zelf waren erg in paniek. De ene, die mij op de grond trok, dat bleek dus later de gijzelnemer te zijn. De andere twee die zaten elkaar meer in de weg, de een probeerde een stuk tape over mijn mond te doen, terwijl de andere riep, nee dat moet je niet doen. Uiteindelijk hebben ze alleen mijn armen en handen getaped.
Had jezelf een idee dat je overwicht had op die daders, omdat je erbij wilde blijven zoals jij dat noemt.
Nou, dat interesseerde me niet. De twee mannen met een buitenlands accent hebben met mijn pasjes het huis verlaten en zijn bij een bank hier in de buurt gaan pinnen. Met die andere man, de gijzelnemers, zeg maar, kreeg ik toen meer contact. Hij begon zelf door te vragen aan mij of ik medicijnen gebruikte. Hij had mij in een stoel in de kamer neergezet, met de handen bij elkaar geknoopt. De gordijnen waren dicht. Ik zei ja, maar dat is nu niet aan de orde. Toen bood hij mij water aan, dat wilde ik wel drinken. Alsof hij er al geruime tijd woonde liep hij in de keuken naar de koelkast, haalde het enige flesje mineraal water eruit wat erin stond en gaf mij dat. Achteraf denk ik dat hij een vriend is van iemand die bij mij over de vloer kwam. En dus de situatie in het huis kende. Ze hebben beiden ook drie dagen vastgezeten, maar hebben niet bekend. De politie moest ze loslaten omdat het bewijs tegen hen te dun was. Zo rond half één die nacht bevrijdende gijzelnemers mij van mijn tape en wilde opnieuw mijn handen stevig bij elkaar binden. En ook aan de stoel vastbinden.
Voor de twee mannen die gingen pinnen had ik de pincodes opgeschreven op een blaadje. Ze hadden niet het geduld dat ik erbij schreef welke pas er bij die codes hoorde. Dat maakte mij nog meer angstig omdat ik bang was dat als ze zo paniekerig zouden blijven, ze dan de verkeerde codes bij een pasje zouden invoeren en mij dan weer op kwamen zoeken in dit huis. Daar was ik wel bang voor. Ze gingen met zes pasjes hier de deur uit, omdat ik net van de ene bank op de andere aan te overstappen was. En die pasjes waren allemaal geactiveerd. Uiteindelijk hebben ze nog met vier passen geld kunnen pinnen.
De man die mij bewaakte vroeg iedere keer hoe laat het was. Hij kreeg een paar keer een sms’je, waarschijnlijk van de mannen die aan het pinnen waren. De gijzelnemers heeft mij nog wel een paar keer bedreigd, een beetje vriendelijk, maar toch…Hij zei, als je gelogen hebt over de pincodes, ben je nog niet jarig. Dat zei hij wel 5 keer. Met een pistool op mij gericht. Vlakbij. Ik was niet echt bang, ik dacht, misschien is het wel een neppistool. Ik had voldoende vertrouwen in die man dat hij niet schieten zou. Het kan zijn dat die man een vriend was van iemand in mijn omgeving, maar ik weet dat natuurlijk niet zeker.
De man die mij gijzelde was de tipgever, niet de baas. De ene die wegging was een Nederlander de andere een allochtoon. Steeds als er een sms’je kwam, zei hij niks. Ik begreep dat er contact was, mar wat voor contact wist ik niet. Hij dreigde wel dat de anderen terug zouden komen als het verkeerde codes waren. Hij bleef me dreigen, waarschijnlijk was hij een beetje bang van mij. Ik ging gewoon met hem in gesprek. Ik vroeg hem hoe ze binnen waren gekomen. Die heb ik 3 keer herhaald. Hij zei, je moet je deuren en ramen niet open laten. Ik dacht, hoe kan hij het weten van die insluiping. Dat gaf aan dat hij in relatie staat met de tipgever. Ik vroeg hem wat hij voor de kost deed. Hij zegt niks. Ik: heb je nooit gewerkt? Nee, zei hij, nooit. Later zei hij dat hij een dealer is geweest. Van Russische computers. Ik zei: moet je dan niet eens een keer wat anders gaan doen? Hij zei, nee, dit bevalt me goed, inbreken. Hij vertelde over zijn privéleven, hij had een vrouw en kind. Hij raakte verward door mijn vragen, wist niet wat hij er mee aan moest. Ik reageerde natuurlijk niet zoals andere slachtoffers, ik ging met hem het gesprek aan.
Een onnozel type? Hij sprak ook over ze, als hij het over die anderen had.
Even na twaalven werd hij erg zenuwachtig, toen was er gepind. Ze zouden niet meer terug komen, hij stond er alleen voor. Hij wilde me opnieuw knevelen, ik moest mijn handen naar voren steken. Ik dacht, ja, maar dan ben ik hulpeloos. Ik ging in de meditatie zit en dacht na. Werd erg rustig. Als in een vertraagde film sprong ik op hem af. Zijn pistool lag op tafel. Het was nu of nooit, ik wilde vrij zijn, als de anderen zouden terug komen wist ik niet wat er zou gebeuren. Hij gooide mij op de grond en weer sprong ik op hem af. Stompte hem tegen de tafel aan. Hij draait zich om, pakt zijn telefoon en pistool en loopt naar buiten. Hij rechts, ik links. Bij de buren is de politie gebeld.
En nu?
De gewelddadigheden die ik in het verleden heb meegemaakt, die ik zelden aan anderen heb verteld, komen nu naar voren. Ik zag hoe een Duitser met een geweer voorbereidingen trof om zich in een hooimijt te verhangen. Toen was ik 6 jaar. En de enige getuige. Op een zondagmorgen, in de oorlog. Hij wuifde mij dat ik door moest lopen, vlak langs hem.
Ik was een verzamelaar van hulzen, met een kruiwagentje. Ik kwam thuis met hulzen van het luchtdoelgeschut. En in mijn studententijd ging ik werk doen aan de grens tussen Joegoslavië en Griekenland. Ik kreeg er ruzie met een gewapende douanier over een document dat hij mij af wilde pakken. Dat kwam allemaal boven, de combinatie van geweld en wapens ook. Het vreemde is dat ik dan zo rustig kan blijven. Het gaat om de situatie, niet om jij of ik. Ik kan gewoon in de situatie blijven, eigenlijk wel bewonderingswaardig.
Heeft het boeddhisme een meerwaarde gehad, dat je bij jezelf bleef?
Ik zag hem en mij niet als persoon, maar we zaten samen in dezelfde situatie. We deelden iets. Een hele merkwaardige situatie. Ik vraag me nu ook af, hoe ik in deze situatie heel koel ben, neutraal ook, niet op de borst kloppen, mezelf ook niet kleiner maken. Maar dat lukt me niet met grotere intimiteit. Dat is voor mij een levensvraag geworden.
Ik ben niet echt bang in mijn huis, maar als het gaat schemeren komen er wel angstgevoelens boven, maar ik raak daar niet van ondersteboven. Kijk naar die gevoelens en doe er verder niets mee, dan ebben ze weer weg.’
Geef een reactie