Maranam bhavissati — De dood zal plaatsvinden. Niet de dood, maar geboorte is het probleem.
Wat is de dood in essentie? Het is slechts de afwezigheid van leven. Het is gewoon een onderdeel van het hele proces van ontstaan en vergaan. Van de natuurwet. Van Dhammo sanantano. Het is het uiteenvallen van het verschijnsel dat ooit tot ontstaan kwam. Net zoals het ontstond door een multitude van oorzaken (P. hetu’s) en voorwaarden (P. paccaya’s) komt er een einde aan. Eveneens door een multitude van oorzaken en voorwaarden.
Het bestaan van het verschijnsel ‘ik’ is niets meer noch minder dan een efemere, vluchtige ervaring die nergens vandaan komt en ook nergens naartoe gaat. Een wedergeboorte of reïncarnatie is hier absoluut niet aan de orde.
Het is gewoon het einde van een verschijnsel. Het terugkeren van de bestanddelen van de vorm naar de vier elementen (P. dhatu’s). Om aanleiding te geven tot het ontstaan van nieuwe verschijnselen. Het is gewoon een transformatie, een mutatie naar iets nieuws. Een transformatie van energie waarbij niets verloren gaat.
Observeer dit aandachtig én gelijkmoedig. Zo zal je ervaren dat je niet hoeft ‘weder’-geboren worden. Dat je enkel het ‘proces’ bent. Het eeuwige proces van ontstaan en vergaan. De zo-heid van de dingen. Tathata.
Siebe zegt
Het idee dat de Pali sutta’s dit leren dient volgens mij vermeden te worden. Er is geen sutta die dit soort ideeën letterlijk meedeelt.
Dit is wat Guy er uit haalt, met alle respect. Dit geldt voor al zijn teksten. Iedere schrijver zou eigenlijk duidelijk moeten maken dat ie zijn persoonlijke uitleg geeft.
Mensen gaan uit persoonlijk verlangens, volgens mij, zichzelf een expert voelen. Men zoekt dat aanzien, dat respect. En gaat dan persoonlijke uitleg, persoonlijk interpretatie brengen als onbetwistbare kennis van de Dharma. Jammer dat Guy deze ontwikkeling doormaakt en het pad van integriteit op die manier, wat mij betreft, verlaat. Hou het persoonlijk, dat is goed genoeg!
Ik weet natuurlijk wel dat mensen altijd de leraar gaan worden of durven te zijn omdat ze progressie voelen, vruchten van beoefening ervaren, door anderen worden gevoed in het idee dat ze kenner zijn etc. Allemaal enorm tricky. Valkuilen te over.
Waarom gewoon zaken niet persoonlijk houden?
Sandra zegt
Guy Dubois geeft zonder winstoogmerk prachtige boeken uit. Heel fijn dat er nog leraren zijn die vrijgevigheid en compassie hoog in het vaandel hebben staan… en er zal altijd discussie blijven. De Dharma zal ook in verschillende tijden verschillend uitgelegd worden… Niet alles stond letterlijk in de Pali canon.
(ik begrijp lang niet alles maar dank Guy voor zijn boeken)