• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Geen dood, geen vrees (70) – Overlijden. Over lijden.

Geen dood, geen vrees (70) – Overlijden. Over lijden.

17 september 2026 door Jan Veenendaal Reageer

‘In een serie columns schrijft Jan Veenendaal aan de hand van  boeken, gedichten en lezingen van Thich Nhat Hanh over zijn ongeneeslijke ziekte en de bijzondere, spirituele reis die hij hierdoor maakt. Jan is lid van de ‘Orde van Interzijn’ en lid van de Sangha Den Bosch.’

Over lijden heen stappen. Op 23 januari 2015 schreef ik het onderstaande:

Overlijden is een prachtig woord en geeft aan dat er kennelijk vroeger ook al werd nagedacht hoe voorbij lijden te kunnen kijken, verder te kijken dan lijden en verder te kijken dan wat lijden gedacht werd te zijn.

Nog volledig onwetend dat ik prostaatkanker had, volledig onwetend wat er op mijn pad zou komen, net zoals iedereen daar onwetend van  is. Het enige dat ik wist was dat ik destijds ontzettend depressief was en niets anders wilde dan zo snel mogelijk dood te zijn. Ik leed enorm.

Gelukkig was ik in behandeling bij een psycholoog die mij – soms twee, drie keer per week- zeer nabij was. Met haar professionele ondersteuning en vertrouwen én door te mediteren (wat erg lastig was) is het me gelukt om de donkere, lange, lege dagen in mijn slaapkamer achter me te laten en weer contact te maken met de buitenwereld.

Ik was over mijn lijden heen gekomen.

Op dit moment staat me een heel ander over-lijden te wachten. Overlijden, het dood gaan van het fysieke lichaam is wat in de ‘wandelgangen’ overlijden wordt genoemd.

Over lijden heen, wat is lijden? Hoe kun je uit lijden komen? Thich Nhat Hanh schrijft er het volgende over:

‘Als je in je dagelijks leven mooie gedachten denkt, mooie woorden spreekt en mededogend handelt, dan zul je op vele mooie manieren voortleven in de toekomst. De ontbinding van het lichaam is niet het einde van alles. Dat inzicht is wezenlijk voor werkelijk geluk en onbevreesdheid.

Alles kan een bel van aandacht zijn, ook lijden. Het lijden teweeg gebracht door ouderdom, ziekte en dood kan een krachtige bel van volle aandacht zijn. Het zijn effectieve boodschappers. Laten we ons daarom op deze bellen afstemmen en ons in de richting bewegen die de mensheid op zou moeten gaan. Laten we elkaar bij de hand nemen en samen op weg gaan, want er is geen hoop voor ons, tenzij we het samen doen.’

Ik heb ervaren dat door hulp van anderen te vragen in moeilijke omstandigheden, het mogelijk is om over lijden heen te komen.

Door me af te stemmen op de Sangha, versterkt door de afstemming op de Boeddha en de Dharma, kan ik het laatste gedeelte van mijn reis naar mijn overlijden heel bewust leven.

Ik zou een ieder gunnen op een manier die hem of haar passend is, te mogen overlijden.

Categorie: Boeddhisme, Columns, Geluk, Gezondheid, Jan Veenendaal Tags: geen dood geen vrees 70, over lijden, Thich Nhat Hanh

Lees ook:

  1. Geen dood, geen vrees (42) Dood. Straf?
  2. Geen dood, geen vrees (46) – Als later vroeger komt
  3. Geen dood, geen vrees (64) – Lijden en doodgaan
  4. Geen dood, geen vrees (66) – Het gaat hard

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Lees Interacties

Geef een reactie Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Door:

Jan Veenendaal

Jan Veenendaal (1951) is lid van de Leven in Aandacht sangha in de traditie van Thich Nhat Hanh waarbinnen hij lid is van de internationale Orde van Interzijn’. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Basiscursus Zenmeditatie 2 september t/m 14 oktober 2026 in Arnhem
  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 14 september 2026
    zen introductie cursus
  • 14 september 2026
    Actieve Hoop: hoe ontwikkel je veerkracht in tijden van crisis?
  • 15 september 2026
    Introductie Zenmeditatie
  • 17 september 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 18 september 2026
    Ligmincha Amsterdam
  • 19 september 2026
    Medicijnboeddha ceremonie
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 23 – Het ontilbare gewaad

    Hans van Dam - 13 september 2026

    Wat ik je heb verteld is geen geheim en er is niets diepers dan je ware gezicht, antwoordde Huineng.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Geen dood, geen vrees (70) – Overlijden. Over lijden.
    • Vechten tegen het vluchten of vluchten voor het vechten?
    • Krimpen…
    • Boeddhistische ervaringsdeskundigen gezocht
    • ‘Opnieuw XR-demonstrant gearresteerd voor oproepen tot vreedzame demonstraties’

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.