• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Geen dood, geen vrees (66) – Het gaat hard

Geen dood, geen vrees (66) – Het gaat hard

6 oktober 2025 door Jan Veenendaal

‘In een serie columns schrijft Jan Veenendaal aan de hand van  boeken, gedichten en lezingen van Thich Nhat Hanh over zijn ongeneeslijke ziekte en de bijzondere, spirituele reis die hij hierdoor maakt. Jan is lid van de ‘Orde van Interzijn’ en lid van de Sangha Den Bosch.’
Jan was een mensenmens op wie je kon rekenen. Hij bezocht onder meer gedetineerden in gevangenissen en tbs-inrichtingen. Jan overleed op 27 november 2023. We herhalen zijn serie. Deze aflevering werd eerder, op 29 april 2023 in het BD geplaatst.

Het lijden aan kanker en pijn zijn tragische ervaringen die vele mensen op aarde helaas moeten doormaken. Thich Nhat Hanh (Thay) heeft gedurende zijn leven veel geschreven over het lijden en hoe we ermee om kunnen gaan.

Hij geloofde dat lijden en pijn deel uitmaken van het leven en dat we ze niet kunnen vermijden. In plaats daarvan stelde hij voor dat we ons bewust worden van ons lijden en het omarmen met liefde en begrip. Door onze pijn te omarmen, kunnen we leren hoe we onze geest kunnen kalmeren en vrede kunnen vinden in ons hart.

Toen Thich Nhat Hanh stierf, was hij omringd door zijn dierbaren en volgelingen. Hij geloofde dat de dood slechts een verandering is in ons bestaan en dat we niet bang hoeven te zijn voor de dood. In plaats daarvan moeten we de dood omarmen als onderdeel van het leven en ons voorbereiden op het moment waarop het komt.

Thay geloofde ook dat bevrijding komt door het loslaten van ons lijden en onze angsten. Hij leerde dat we ons moeten richten op het huidige moment en ons niet moeten laten beïnvloeden door onze zorgen over de toekomst of spijt over het verleden. Door ons te concentreren op het heden, kunnen we onze geest kalmeren en innerlijke vrede vinden.

Loslaten van mijn lijden en angsten is in de fase waar ik me nu in bevind een pittige klus, zeker nu sinds een paar weken de pijn regelmatig doorbreekt en alleen met steeds zwaardere opiaten onderdrukt kan worden. Iedere nacht en ochtend is er de angst om weer met nog meer pijn wakker te worden. Hoe goed ik ook probeer me te concentreren op mijn ademen, welke (begeleide) meditatie ik ook doe, ik loop net aldoor achter de pijn aan.

Het gaat hard, op steeds meer plaatsen in mijn skelet is de pijn voelbaar. Het is vreemd en verdrietig te ervaren wat er zich in deze manifestatie afspeelt. Na een relatief goede dag kan er zo maar een slechte dag en/of nacht zijn. Een dag met meer pijn of een dag waarin ik erg warrig ben en me niet kan concentreren op schrijven of lezen. Ik luister dan in bed naar de  gratis te downloaden Plum Village app die erg uitgebreid is en heel ondersteunend.

Vanochtend bedacht ik me dat dit mijn laatste column zou zijn. Ik weet niet of ik volgende week nog kan schrijven. Toen ik ruim een jaar geleden begon te schrijven hoopte ik dat ik de 100 zou halen; zoals het nu gaat ben ik blij als ik de 70 haal. Iedere week een column schrijven lukt niet meer. Wanneer neem je afscheid, hoe neem je afscheid van je lezers?

Ik ben erg blij en dankbaar dat ik de columns mocht en kon schrijven voor het Boeddhistisch Dagblad. Het heeft me een grote verdieping in het omgaan met mijn ziekte gegeven. Ik heb begrepen dat de columns regelmatig gelezen worden en dat behoorlijk wat mensen er wat aan hebben en ze doorsturen aan anderen die er ook wat aan kunnen hebben. Dank daarvoor!

Deze columns had ik niet kunnen schrijven zonder de inspiratie van mijn geliefde leraar Thich Nhat Hanh. Ik voel nog steeds dezelfde dankbaarheid en blijdschap, net als toen hij voor het eerst in mijn leven kwam.

Vanuit die dankbaarheid ben ik bezig een website www.thichnhathanh.nl voor hem aan het maken met zijn gedichten, teksten uit boeken en filmpjes. Op de website staat een contactformulier dat je kunt gebruiken als je zou willen reageren.

Hopelijk tot een volgende keer.
NB De eerste vier alinea’s zijn gemaakt door een chatbot.

Categorie: Boeddhisme, Columns, Geluk, Gezondheid, Jan Veenendaal Tags: 66, angsten, geen dood geen vrees, loslaten, pijn, Thich Nhat Hanh

Lees ook:

  1. Geen dood, geen vrees (62) – Meditatie op pijn
  2. Geen dood, geen vrees(36) – Onze grootste angst
  3. Geen dood, geen vrees (63) – De grootst mogelijke bevrijding
  4. Geen dood geen vrees (65) – Na een moedige strijd …

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Jan Veenendaal

Jan Veenendaal (1951) is lid van de Leven in Aandacht sangha in de traditie van Thich Nhat Hanh waarbinnen hij lid is van de internationale Orde van Interzijn’. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 28 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 29 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 30 mei 2026
    Workshop Kum Nye - Ons ware zelf belichamen
  • 1 juni 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 4 juni 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 4 juni 2026
    Lezing Hoe je een natuurlijk leider wordt
  • 4 juni 2026
    Lezingen Boeddhisme is een levensfilosofie door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 5 juni 2026
    Lezing De kracht van stilte in het hart door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 7 – Na het eten je schaaltjes afwassen

    Hans van Dam - 24 mei 2026

    De huishoudschool van Zhaozhou.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Wat brengt je alles en kost je niets?
    • Column van Joop – mantelexplosie
    • Guy dhammazaadjes – Moraliteit. Concentratie. Wijsheid.
    • Peter – De ijle atmosfeer laat de mens in tongen spreken
    • Gedachten over een haiku nr. 63 Bashō

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.