• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Achtergronden » Beeldende kunst » Boeddhabeelden – Twee beelden en twee beeldtalen

Boeddhabeelden – Twee beelden en twee beeldtalen

16 november 2026 door gastauteur Reageer

Boeddhabeelden van dichtbij · deel 3: Myanmar en Thailand

Begin bij wat ze delen

Een boeddhabeeld uit Myanmar en een Thais exemplaar kunnen hetzelfde verhaal vertellen en er toch heel anders uitzien. In de galerie vind ik het leerzaam om zulke beelden naast elkaar te bekijken. Niet om een winnaar te kiezen, maar om te zien welke keuzes de makers hebben gemaakt binnen een gedeelde religieuze beeldtaal.

Door Peter Vredeveld

De twee beelden in dit artikel hebben een duidelijke overeenkomst. Ze zitten met gekruiste benen en laten hun rechterhand naar de aarde reiken. Dat gebaar verbindt ze met het verhaal van het ontwaken van de Boeddha. Hun houding geeft ons een gezamenlijk vertrekpunt. Daarna worden de verschillen juist interessanter.

Bij het houten beeld in Mandalay-stijl uit Myanmar krijgt het gewaad veel aandacht. Versieringen en de behandeling van het oppervlak helpen om de kleding zichtbaar te maken. Het goudkleurige oppervlak en de ingelegde details dragen bij aan de uitstraling. Kijk hoe het gewaad het lichaam omgeeft, zonder dat ieder onderdeel afzonderlijk om aandacht hoeft te vragen.

Bij het bronzen Thaise beeld in Sukhothai-stijl spreken vooral de vloeiende lijnen. De schouders, taille en armen vormen samen een helder geheel. De rechter schouder blijft zichtbaar en boven het hoofd rijst een vlamvormig element op. Het zijn kenmerken die helpen om de gekozen beeldtaal te herkennen.

Houten Boeddha in Mandalay-stijl uit Myanmar, met vergulding en ingelegde versiering. Foto: Original Buddhas.

Een andere uitwerking van hetzelfde gebaar

Daarmee hebben we nog geen sluitende datering. Een stijlnaam is niet hetzelfde als de geboortedatum van een voorwerp. Makers bleven oudere vormen gebruiken en konden daar later opnieuw op teruggrijpen. Een negentiende-eeuws beeld in Sukhothai-stijl is dus niet automatisch gemaakt in de historische Sukhothai-periode.

Ook de naam Mandalay vraagt om zorgvuldigheid. Hij kan een stilistische traditie aanduiden. Daarmee staat niet vanzelf vast in welke werkplaats of stad een afzonderlijk beeld is ontstaan. Voor zo’n conclusie zijn meer aanwijzingen nodig dan een herkenbaar gewaad of een bepaalde gelaatsvorm.

Bovendien vergelijken we hier hout met brons. Een houtsnijder en een bronsgieter werken met andere mogelijkheden. Niet ieder verschil is daarom een nationaal kenmerk. Binnen Myanmar en Thailand bestaan grote regionale en historische verschillen. Twee beelden kunnen iets verduidelijken, maar vertegenwoordigen nooit alle kunst uit een land.

Wie zelf wil vergelijken, kan drie eenvoudige vragen stellen. Hoe loopt de lijn van de schouder naar de hand? Hoe is de kleding weergegeven? En welke verhouding heeft het hoofd tot het lichaam? U hoeft de stijlnaam nog niet te weten om iets te ontdekken. Juist door eerst goed te kijken, krijgt de naam later betekenis.

Bronzen Thaise Boeddha in Sukhothai-stijl. Foto: Original Buddhas.

Een overzicht van stijlen en periodes.

Peter Vredeveld verzamelt en bestudeert al meer dan 25 jaar boeddhistische kunst. Hij is eigenaar van Original Buddhas, een galerie voor antieke boeddhistische en hindoeïstische beelden in een voormalige kerk in Deventer.

Categorie: Beeldende kunst, Boeddhisme Tags: Mandalay-stijl, Myanmar, Original Buddhas, Peter Vredeveld, Thjailand

Lees ook:

  1. Boeddhabeelden – Zitten staan en liggen
  2. Boeddhabeelden – Wat de handen vertellen
  3. ‘My Friend’, poging om haatzaaiende boeddhisten te stoppen
  4. Podcast #14 – Verbonden met Myanmar

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Lees Interacties

Geef een reactie Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Door:

gastauteur

diverse schrijvers 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 3 oktober 2026
    Workshops Kum Nye yoga - Leven ademt
  • 6 oktober 2026
    Basiscursus Zenmeditatie 6 okt.t/m 17 nov. Zen Spirit Rosmalen.
  • 6 oktober 2026
    Basiscursus Zenmeditatie leren mediteren
  • 6 oktober 2026
    Basiscursus Zenmeditatie Rosmalen/'s- Hertogenbosch
  • 6 oktober 2026
    De Hartsoetra: Wijsheid voorbij vorm en leegte
  • 26 oktober 2026
    Zen and the Art of Saving the Planet - winterse oefengroep
  • 26 oktober 2026
    Zen Spirit Basiscursus Zenmeditatie 28 oktober-2 december in Arnhem
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 32 – Raspaarden rennen al bij de schaduw van de zweep

    Hans van Dam - 15 november 2026

    Een monnik vroeg: ‘Bent u een boeddhist?’ Boeddha antwoordde: ‘Dat hebben anderen verzonnen, het boeddhisme is van na mijn tijd.’

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Boeddhabeelden – Twee beelden en twee beeldtalen
    • Guus – Vriendelijk zijn voor elkaar
    • Sogenji desu: Hiroshima
    • Een Waarheid als een krant, of hoe historicisme historie werd
    • Column van Joop – bagger

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.