De jaarwisseling bepaalt me bij het rare verschijnsel tijd. Ooit is in de mensengeschiedenis het label ‘tijd’ op een ervaring geplakt. Door het te benoemen, werd tijd bespreekbaar. Maar toch blijft het een probleem.

Waarom is tijd problematisch? Omdat tijd oneindig is, terwijl wij mensen onvermijdelijk van een eindtijd zijn voorzien. Dat geeft te denken.

De uiterste eindigheid is natuurlijk die van de dood. Maar voordat het zover is, maken we al talloze eindigheden mee. ‘Aan alles komt een eind’, verzuchten we met iets spijtigs in onze stem. Meestal gebeurt dat na een tijdgebonden iets – feest, vakantie – waar we weer een ander label op plakken: ‘geluk’.

We hebben het ook over ‘onze tijd’ en worden daar niet vrolijker van. Bij de overgang naar het nieuwe decennium kwamen de media met na- en voorbeschouwingen. De teneur is op zijn minst dat we nu een spannende tijd beleven. Er speelt nogal wat in de wereld: regeringsleiders van het type ongeleid projectiel, aanhoudend oorlogsgeweld, veel mensen onvrijwillig op trek, een economisch systeem dat zijn beste tijd gehad heeft, en een onafwendbare milieucrisis.

Weemoed typeert bij deze jaarwisseling onze omgang met tijd. We roepen ach en wee, en scheppen tegelijk moed uit onze goede voornemens.

Het probleem ‘tijd’ is zo oud als de mensheid. Religies hebben zich er altijd al mee beziggehouden. Tijd is een van die gehelen die ons overstijgen. Die vormen juist het meel waarvan religies brood bakken. Gelovigen van alle plaatsen en tijden spelen dat de tijd handelbaar is.

Rituelen vormen daarbij een belangrijk middel. Die markeren vaak vaste momenten. De religieuze jaarkalender, hoe dan ook concreet ingevuld, maakt tijd bewoonbaar.

Verder nemen gelovigen deel in de oneindigheid van de tijd. Dat doen ze dankzij het idee van de eeuwigheid en de mogelijkheid van leven na de dood. Hun lichaam offeren ze weliswaar aan de tijd, maar de ziel is hun reddingsvlot op de stroom van de tijd.

De tijd daagt ons uit om te spelen met alle repertoires die ons ter beschikking staan voor onze zingeving. We worden er graag wijzer van, maar weten ook dat elke remedie voor de problematische tijd iets tijdelijks heeft.

Troost: de ernst van dat zingevingsspel helpt ons voort door de tijd.

 

Categorieën: Columns
Tags: , ,

Lees ook:

Ochtend- of avondeditie

We hebben een gratis mailinglijst.
Abonneer je op onze ochtend- of avondeditie

1 reactie op Tijd

  1. Geert Bokxem schreef:

    Zoals altijd gaat dit artikel over, hoe wij tijd ervaren.Lang geleden heb ik het als volgt verwoord;

    Wat is dan………….tijd?

    Is het DAT wat we verlummelen,intens beleven
    en toch als water door je vingers glipt?

    Is het Dat wat voorbij vliegt of
    juist uitermate traag voorbij gaat?

    Is het DAT wat maakt dat we
    vooruitgang aan verval afmeten?

    Is het DAT wat er kennelijk altijd is
    maar buitengewoon vluchtig blijkt te zijn?

    Is het DAT wat in het zelfde moment verschijnt
    en weer verdwijnt

    Is het dat wat vaak een rechte lijn lijkt
    En toch vaak een cyclus blijkt te zijn?

    Is het DAT wat kennelijk niet bestaat
    en toch mijn bestaan bestendigt?

    Is het DAT wat mijn doods vijand
    en tegelijkertijd mijn leven is?

    Is het DAT wat we zelf creëren om
    te kunnen existeren in ruimte?

    Niets van dit alles.

    Tijd = bewustzijn.