Het in ongenade gevallen voormalige lid van het (Chinese) Politbureau zit nu een levenslange gevangenisstraf uit wegens corruptie. Hield zijn val verband met de dood (of moord) van de beroemde monnik?
In januari van dit jaar berichtte Bitter Winter over de vervolging van de familieleden van Tenzin Delek Rinpoche, de charismatische Tibetaanse monnik uit Sichuan die werd beschuldigd van “terrorisme” en in 2002 ter dood werd veroordeeld. Na een internationale mobilisatie werd zijn doodvonnis omgezet in levenslange gevangenisstraf. Hij overleed op 12 juli 2015 in de Chengdu Chuandong gevangenis. Protesten barstten los onder Tibetanen, die de officiële verklaring van “hartfalen” niet geloofden, en beweerden dat de monnik was vermoord.
Netizens in China en daarbuiten discussiëren nu over een document dat vorige week door mensenrechtenactivisten op het internet werd geplaatst, waarin interne toespraken van de CCP uit het jaar 2000 door Zhou Yongkang, op dat moment de nieuwe partijsecretaris van Sichuan, worden samengevat en waarin een “Tienjarig Actieplan voor Etnisch Onderwijs” wordt geïllustreerd. In de toespraken wordt opgeroepen tot de “sinisering” van Tibetaans sprekende boeddhisten in de provincie en het onderwijs van hun kinderen in het Chinees in plaats van in het Tibetaans. Zhou riep op tot vervanging van kloosteronderwijs door inschrijving van Tibetaans sprekende kinderen in het officiële Chinese schoolsysteem.
In die tijd beheerde Tenzin Delek Rinpoche in Amdo en Kham, twee regio’s die deel uitmaken van het historische Tibet maar niet van de huidige Tibetaanse Autonome Regio, een zeer succesvol netwerk van scholen. Algemeen werd erkend dat de kwaliteit van het onderwijs gunstig kon zijn in vergelijking met openbare scholen, en zij bevestigden de Tibetaanse identiteit, wat de ouders verheugde.
In 2001 en 2002 ontploften drie bommen bij duistere incidenten in Sichuan, twee in de Tibetaanse autonome prefectuur Garzê en een in de provinciehoofdstad Chengdu. De CCP beweerde dat een “terroristische Tibetaanse boeddhistische groepering” verantwoordelijk was voor de bomaanslagen, en dat Tenzin Delek Rinpoche en zijn assistent Lobsang Dhondup de leiders ervan waren. Beiden werden na een proces in Chengdu in 2002 ter dood veroordeeld. Lobsang Dhondup werd in 2003 geëxecuteerd.
Uit Zhou’s toespraken blijkt zijn onverbiddelijke vijandigheid jegens degenen die particuliere Tibetaanse scholen runnen, en het maakt de door veel Tibetanen in Sichuan aangehangen theorie geloofwaardig dat Tenzin Delek Rinpoche erin is geluisd door middel van een valse terroristische aanslag om zijn onderwijsinstellingen uit de weg te ruimen.
In 2002 werd Zhou bevorderd tot nationaal minister van Openbare Veiligheid, en in 2007 werd hij lid van het Permanent Comité van het Politbureau, waarmee hij zich op het hoogste niveau van de CCP-hiërarchie bevond. Zoals Tibetanen in Sichuan kunnen getuigen, bleef hij vanuit Beijing onofficieel over Sichuan heersen via een kliek van beschermelingen.
In 2013 werd er echter een onderzoek tegen Zhou ingesteld wegens corruptie. In 2014 werd hij gearresteerd, uit de CCP gezet en in 2015 veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. Algemeen wordt aangenomen dat Zhou deel uitmaakte van een groep CCP-leiders die hadden geprobeerd zich te verzetten tegen de opkomst van Xi Jinping, het uitoefenen van de macht. Ze verloren, en Zhou was het eerste Politbureaulid dat terechtstond na de zaak van de Bende van Vier die volgde op de Culturele Revolutie.
Zhou werd veroordeeld op 11 juni 2015, en Tenzin Delek Rinpoche stierf in de gevangenis op 12 juli 2015. Was dit gewoon toeval? Sommige netizens geloven nu dat het niet zo was. Zhou was de kwade genius achter het complot dat leidde tot het doodvonnis, dat later werd omgezet, van Tenzin Delek Rinpoche. Hoewel Xi Jinping zeker voorstander is van de “sinisering” van het Tibetaans boeddhisme en de uitroeiing van de Tibetaanse identiteit in Sichuan, was hij in 2015 zeer bezorgd over mogelijke oppositie van Zhou’s machtige en uitgebreide netwerk van aanhangers. Mishandeling van de zaak Tenzin Delek Rinpoche werd toegevoegd aan de waslijst van aanklachten tegen Zhou.
In 2015 begonnen Zhou’s volgelingen in Sichuan uit machtsposities te verdwijnen. Maar sommigen waren nog op hun plaats. Misschien waren ze bang dat Tenzin Delek Rinpoche zou worden opgeroepen om te getuigen over Zhou’s (en hun) wandaden. Of misschien geloofden zij dat de Tibetaanse monnik al tegen Zhou had getuigd, en Tenzin Delek Rinpoche met de dood had gestraft. Hoe het ook zij, de wolken blijven zich opstapelen over het verdachte officiële verhaal van Tenzin Delek Rinpoche’s dood.
