Tijdens een vakantie in Thailand zag ik het levende boeddhisme: monniken in oranje gewaden, tempels, stoepa’s, ceremonies. Het voelde als een warm bad. In een gesprek met een monnik zei ik opeens: ik ben ook boeddhist. Ik wist het zeker. De monnik keek wat sceptisch: geloof je in reïncarnatie? Ja, zei ik. En toch niet in die rare boddhisattva’s? Ik denk van niet, zei ik. De monnik lachte.
verlichting
Hoe worden we humaan?
Johann Gottfried Herder leefde tegen het einde van de periode die gewoonlijk de Verlichting werd genoemd. Hij werd geboren in 1744 en stierf in 1803. De periode die erop volgde is de Romantiek. Herder is tegenwoordig vrijwel onbekend, toch zijn de inzichten die hij had vaak verrassend actueel. Hij is een van de weinigen die de slavenhandel, het kolonialisme en het imperialisme van zijn tijd scherp bekritiseerde. Hij verwerpt de rassenleer van de grote Immanuel Kant en ook de dweepzucht met de oude Grieken van Goethe en Schiller. Boekbespreking.
HO MU, zen onzin
Als je verlichting zoekt ren je als een kip zonder kop op zoek naar dat wat je niet denkt te zijn. Om het te verkrijgen ga je in de leer bij iemand die je leerstof aanbiedt, die je vertelt over de vier edele waarheden en het achtvoudige pad. Maar de beste les is een klap in je gezicht of een klap met een kyosaku om weer bij zinnen te komen. Er is geen boeddhistisch of achtvoudig pad en zeker niet om het te volgen.
Bodghaya, Lourdes in India
Wat me het meest is bijgebleven van mijn bezoek aan de dikke boom waaronder Boeddha al mediterend verlicht raakte, waarbij hij mogelijk vooral aan zichzelf dacht en toen pas aan arme mensen om hem heen, was een ontmoeting met een Thaise monnik die in Bodghaya op bedevaart was.
Verlichting een mysterieuze toestand?
Dat wat universeel is – bewustzijn – moet ook als zodanig begrepen worden. Alleen een universele visie kan het levensgevaarlijke sektarische denken in alle delen van de wereld transformeren in gezond verstand visies, en geestelijk volwassen visies. Door inzicht te krijgen in bewustzijn als zodanig, ontwikkelen we spontaan een universele visie op het leven en op de werkelijkheid als geheel. Met andere woorden: we worden geestelijk gezond en ook geestelijk volwassen. Daarom zeg ik graag: inzicht is alles. Tekst Frans Langenkamp.
Guy – dhammazaadjes – Parinibbana
Parinibbana is de absolute uitdoving bij de dood—bij het definitief uiteenvallen van de vijf khandha’s—van een Boeddha of van een arahant.
De parafernalia van de Oosterse wijsheid
Tussen de bedrijven door verdiepte ik me jarenlang ook in het sjamanisme. Erg interessant, maar ik werd er net niet psychotisch van. Blijf daarom altijd ver uit de buurt van types die zich sjamanistische healers noemen. Ze zijn alleen maar uit op je geld, en het zijn oplichters.
Het kind en het badwater
Minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yesilgöz noemde tijdens de 2022 HJ Schoo-lezing woke een bedreiging voor de rechtsstaat en de academische vrijheid. Hijgerig gretig stort extreemrechts zich op het stuk rood vlees dat het woke-denken in hun ogen is. Een grote groep mensen lijkt te vinden dat ons land hierdoor wordt bedreigd.
Enkele dingen die elk mens hoort te weten over meditatie
Meditatie wordt vaak begrepen in termen van concentratie. In het hedendaagse India bijvoorbeeld, wordt meditatie bijna altijd gelijkgesteld aan concentratieoefeningen. Mediteren betekent dan dat men zich op iets concentreert en dat men zijn best doet om vrij te worden van gedachten. Men wordt aangespoord om gedachten uit te bannen. In de westelijke christelijke traditie daarentegen wordt mediteren gewoonlijk begrepen in termen van contemplatie: diep nadenken over bepaalde waarheden die bijvoorbeeld in de bijbel te vinden zijn.
Ardan – hoe is het met jouw verlichting
…
Eindig of oneindig – misverstanden rondom dharma
En speciaal rond wedergeboorte…
Ardan – wat vinden boeddhisten nou eigenlijk
Vrijheid.
Faalde Jiddu Krishnamurti?
Mensen die van hem houden, vrienden, zouden deze vraag als aanmatigend kunnen ervaren. Het is beslist geen aanval op hem. Maar een kritische blik op zijn leven als spreker van de waarheid. Waarbij niemand verlicht werd: ‘Niemand heeft mij begrepen,’ zei hij dikwijls.
Taigu – Verlichtingskritiek en antimodernisme
Wie aan de Europese Verlichting komt, komt aan ons allemaal, want alle wereldburgers zijn in zekere zin kinderen van die Verlichting. De voorvechters van de Europese Verlichting en hun geestelijke nazaten hebben ideeën over samenleven, recht, humaniteit en identiteit geformuleerd, die de hele wereld over, tot ver buiten Europa, gedrag en bewegingen hebben voortgebracht en tot op heden weergalmen in de inspiratie van mensen
Sociale aspecten van het vroege boeddhisme – deel 6 en slot
De Boeddha was een spiritueel leraar die een pad naar de bevrijding van het lijden onderwees. Maar in het vorige delen bleek ook dat hij een visie had op politieke, sociale en economische vraagstukken uit zijn tijd. Maar in welke mate had hij maatschappelijke idealen die hij met de oprichting van de bhikkhu sangha (de gemeenschap van monniken) actief probeerde te realiseren. Was hij naast spiritueel leraar ook een maatschappelijk hervormer? De meningen daarover zijn onder boeddhisten en religiewetenschappers verdeeld.
Wat zou de Boeddha doen? (1)
Ik droomde zo’n twintig jaar geleden eens dat de helft van mijn schedel verlicht was. Die helft was gemaakt van mat glas, zoals sommige bolvormige lantaarns. Het glas gloeide van een zacht wit licht. Ik vond dat toen een bijzonder treffend beeld voor mijn bewustzijnstoestand. Half verlicht.
Guy – Ontwaken (1)
Het ‘ik’ is de illusie die dukkha veroorzaakt. Het is de begoocheling die de werkelijkheid verduistert.
Een renaissance in boeddhisme?
Reeds lang spreek ik op diverse plaatsen, ook in kloosters en met bekende andere leraren, over een mogelijkheid om eens te kijken naar wat veranderingen binnen het boeddhisme, zonder daarbij de kern te veranderen, integendeel: terug naar de kern te komen.
Hoe knip je de verlichting aan? (1) – geen woorden-meer
Ik heb mezelf getraind in vertrouwen op intuïtief weten. Ik kan mijn denken vaak loslaten maar toch kan ik niet volledig vertrouwen op het totaal andere, de ondefinieerbare toestand van niets moeten ‘weten’ en je totaal durven overgeven aan de realiteit. Paradoxaal genoeg blijft het belangrijk om goed om te gaan met kennis, met het juiste onderscheid tussen de dingen.
Wester boeddhisme (3 en slot)
Ongelijkheid leidt tot verharding van onze maatschappij. Mensen zijn bang omdat ze geen vaste grond onder hun voeten hebben en geen duidelijke, morele waarden om met anderen om te gaan. Vooral jongeren lijden daaronder omdat onze leiders blind blijven voor een ecologische ramp en de aanpak van massale migratie die daaruit zal volgen. Vooral wordt een hoopvolle toekomst gestolen.
‘Is sociale actie bevorderlijk voor vipassana?’
Privé moeten leraren zelf weten of ze betrokken willen zijn bij een zaak of niet. Echter, de geschiedenis laat zien dat als je bezig bent met concepten, dat polarisatie en wording (bhava) direct ontstaan. Betrokken boeddhisten zijn er altijd geweest, ook in Azië. Maar zodra men gewend raakt aan het aanhangen van visies, dan worden visies dwangmatig, bepalend, en confronterend.
Dharmapelgrim – Nog een keer ChatGPT
Als echte Dharmapelgrim zeg ik: Pas op met ChatGPT en alle andere (toekomstige) AI robots die teksten genereren. Ze worden steeds beter, maar missen iets heel belangrijks.
Gratis e-book: Waarom proberen we ons denken te beheersen?
Je zit (bijvoorbeeld) in een leegte ruimte, verder zit daar niemand. Wie is deze persoon dan, je buurman, je vader, Nathan of simpelweg jij? Kun je dat direct zien? Maar daarbij ben je ook voor de volle 100% de waarnemer, het zogenaamde ik.
‘Succesvol ondernemen als boeddhist doe je zo’
Als je ondernemer bent, dan heb je daar vaak voor gekozen om meer controle te hebben. Als boeddhistisch ondernemer heb je er waarschijnlijk voor gekozen om te gaan ondernemen, zodat je kunt streven naar verlichting en een zekere rust kunt ervaren. Omdat je jouw eigen tijd kunt indelen bijvoorbeeld en daardoor ruimte creëert voor jezelf. We horen dit vaak als argument, maar eigenlijk zorgt het hebben van een eigen bedrijf desondanks ook heel vaak voor stress.
