De liefde is niet alleen maar zoetsappig. De liefde kan ook snijdend zijn. Snijdend, maar niet gemeen. Zij is er nooit op uit de ander te kwetsen. Liefde is direct contact met de levende werkelijkheid die ons doordringt.
boosheid
Als kwetsbaarheid verboden wordt
Mensen doen soms merkwaardige dingen om maar niet te hoeven voelen wat er werkelijk in hen omgaat. Angst, verdriet, pijn, schaamte, machteloosheid, verlangen – soms worden gevoelens niet alleen voor anderen verborgen, maar zelfs voor onszelf.
Ksaf – Geweldloosheid
Geweldloosheid is een van de boeddhistische levenshoudingen. Het is goed om te beseffen dat geweld in de eerste plaats bestaat uit klein dagelijks geweld, bijvoorbeeld als we onze irritatie of kwaadheid op een ander gooien. De meeste mensen veroordelen fysiek geweld. Maar alleen al met woorden kunnen we een ander even diep kwetsen.
Henk – Valse Guru’s
Ja hoor… het is weer zover. Het zoveelste bericht – deze keer over een geestelijke die spiritualiteit via zijn geslachtdeel denkt te moeten uitdragen. Wat was er deze keer weer mis? Oh ja, iets met nonnen ergens in China in een klooster. Voorafgegaan door allerlei berichten over hetzelfde in theravadistische kring en in een behoorlijk groot aantal Tibetaanse centra en kloosters.
Guy – Dhammazaadjes – Uit niet-zelf vloeit wijsheid en mededogen voort
Op boosheid kan je geen beoefening bouwen. Wanneer je, zoals Avalokiteshvara, bereid bent om te kijken met je hart, wordt het lijden in al zijn facetten duidelijk zichtbaar. En bereidheid om te kijken met liefdevolle vriendelijkheid (P. metta) is bereidheid om die pijn ook onder ogen te zien en te trachten ze te lenigen. Net zoals Avalokiteshvara zijn elf gezichten en zijn duizend armen mededogend ontvouwt.
Guy – dhammazaadjes – Kwaadheid, haat, boosheid, vijandigheid (P. dosa, vyapada)
Haat conflicteert met een kalme en gebalanceerde geestestoestand en vormt juist hierdoor een onoverkomelijke belemmering voor bevrijding en ontwaken. Vyapada blokkeert elke spirituele progressie.
Boosheid versterkt de tegenstellingen met anderen. Ze werkt verdeeldheid in de hand. Ze blokkeert elke communicatie en veroorzaakt diep lijden.
Guy – dhammazaadjes – Laat boosheid (P. kodha) je niet destabiliseren
Boosheid is een verfoeilijke etter. De Boeddha laat er in de Dhammapada geen enkele twijfel over bestaan:
Geef boosheid op! Zweer eigendunk af! Overstijg alle ketens! Wie niet aan lichaam en geest gehecht is, wie niets bezit, wordt niet door lijden gekweld.’
Ardan – ‘Wanhoop is het ergste dat een mens kan overkomen’
Soms verwijten mensen boeddhisten dat ze alleen maar op hun kussentje zitten en niets doen.
Renske – haiku – speelgoedhondjes
In een drukke winkelstraat zet de eigenares elke morgen twee mooi aangeklede etalagepoppen buiten voor de zaak. Een van de poppen heeft een hondenriem in de hand met daaraan vast drie speelgoedhondjes.
Vipassana in het licht van Saṅkhittasutta
Wanneer de geest doordrongen is met concepten, en vervolgens gelieerd aan voorkeur en afkeer, dan ontstaan wensen en veelvuldigheid van wensen. Veelvuldigheid van wensen heeft als gevolg onrust en drukte, zowel mentaal als fysiek. Opnieuw zien wij hoe belangrijk het is voor de beoefening dat de yogi kundig is in zichzelf los te maken van concepten.
Gevoelens en hun waarde: een gids naar authenticiteit
Gevoelens zijn nooit op zichzelf een probleem; het zijn de overtuigingen en interpretaties die we eraan koppelen die spanningen veroorzaken. Bijvoorbeeld, als we ons “niet serieus genomen” voelen, is dat geen feit maar een interpretatie. Het werkelijke gevoel kan boosheid, frustratie of verdriet zijn, voortkomend uit overtuigingen die we als waar aannemen. Door onze interpretaties te onderzoeken, kunnen we misverstanden oplossen en ons beter verbinden met anderen. Het scheiden van wat we voelen en wat we geloven, is essentieel voor meer helderheid en zelfbewustzijn.
Boosheid of kwade wil – hindernissen die onze geestelijke ontwikkeling blokkeren
Kwade wil of boosheid valt onder de categorie haat, want ook een lichte vorm van kwade wil kan uitlopen tot boosaardigheid of zuivere haat. Een smeulend vuurtje kan al snel uitlopen tot een heuse bosbrand.
