Iedereen krijgt tijdens het leven met lijden te maken. In het boeddhisme spreken we van ‘dukkha’. Lijden of dukkha bestaat uit meer dan fysieke pijn ondergaan. Dukkha kan bestaan uit zowel fysieke- als uit mentale-, sociale- of spirituele pijn, maar ook uit onbevredigende ervaringen, onvervulde verlangens, ongemak, disstress en nog veel meer. De hele wereld is en wordt wel eens een tranendal genoemd omdat er zoveel mensen zijn die lijden. Het antwoord van Boeddha op al dat lijden kennen we als de ‘VIER EDELE WAARHEDEN
achtvoudige pad
Henk – Dilemma
Soms kun je als beoefenaar van boeddhisme en dzogchen voor van die dilemma’s geplaatst worden.
Zo ontdekte ik laatst een rode vlek op mijn voormalige perzikhuidje, ter hoogte van mijn rechterschouder. Ongeveer in het midden een donkere, knopachtige uitwas, die als je goed keek ook pootjes bleek te hebben.
Jawel, een teek.
‘Alleen voor een ontwaakte is het achtvoudige pad een natuurlijke zaak’
Negen jaar lang mediteerde de rooms-katholieke monnik Hein Thijssen twee uur per dag in zijn kloostercel. Hij noemt ze nu de meest frustrerende uren van de dag. Later beoefende hij oosterse meditatietechnieken. Deed verwoede pogingen om zijn geest leeg te maken en nam een perfecte lotushouding aan. Uiterlijk zag het er prima uit, maar geestelijk bleef hij echter wegzakken in drijfzand.
Boeddhisme en marxisme: een nieuwe toekomst?
Er valt wat voor te zeggen dat het boeddhisme in de wereld moet worden aangevuld of begeleid door een politiek waarin niet het verlangen, maar de innerlijke vrede wordt gestimuleerd. Ambitie zou weer plaats moeten maken voor dienstbaarheid en welwillendheid. Alleen zo kan er een bloeiende wijsheidscultuur ontstaan en dat zou misschien wel het beste zijn wat de mensheid zou kunnen overkomen. Het is echter niet gemakkelijk om dit voor elkaar te krijgen en Priest geeft geen duidelijke analyse van het probleem. We zullen dit moeten overlaten aan de nieuwe generatie politici en misschien zullen sommigen daardoor worden geïnspireerd door het boek van Priest.
De reiziger
Niet de mens is de reiziger, maar wel het boeddhisme. Het heeft zich steeds aangepast aan de gewoontes en culturen van landen waar het opgang maakte, en dit zonder evenwel zijn kernleer te verliezen, laat staan te verloochenen.
Het jaar 2025 – dag 269 – bonifatius
Dokkum is een mooie stad, maar niet voor predikers.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Moeten boeddhisten sociaal activisten zijn (deel 3 en slot)
In het eerste en tweede deel van deze serie probeerde ik twijfel te zaaien over de daadwerkelijke trouw van geëngageerd boeddhisme aan de leer van de Boeddha. Mijn doel is niet om het boeddhisme in diskrediet te brengen, noch om de morele ernst van veel van deze doelen in twijfel te trekken. Ik wil alleen twijfel oproepen over de vraag of het ethos van het geëngageerd boeddhisme wel consistent is met wat de Boeddha onderwees. Er zijn genoeg redenen te vinden om racisme, economische ongelijkheid en het onduurzaam misbruik van het milieu aan te pakken. Maar weinig, zo niet geen van deze redenen, zijn rechtstreeks te herleiden tot de leer van de Boeddha.
Guy – dhammazaadjes – De Middenweg (P. majjhima patipada)
Zo komt de dhammanuvatti tot harmonie met zichzelf. In balans met het Proces. Ver weg van de extremen. Voorbij Geboorte. Voorbij Dood. In het Midden. Het pad naar het Ongeborene en het Doodloze. Bevrijding uit dukkha.
Moeten boeddhisten sociaal activisten zijn?
Wat is er veranderd waardoor het beeld van het boeddhisme verschoof van passiviteit en pessimisme naar dat van energiek sociaal activisme? Dat is een lang verhaal. Historici en boeddhistische geleerden benadrukken allemaal dat ‘het boeddhisme’ niet één enkele traditie is, maar vele vormen kent, en dat politiek, cultuur, handel en kolonialisme allemaal een rol hebben gespeeld.
Leed Palestijnen – Oproep aan meditatiebeoefenaars en leraren geïnspireerd door het boeddhisme
‘Het gebrek aan expliciete aandacht en respons binnen de boeddhistische gemeenschap op deze humanitaire crisis is alarmerend en staat in schril contrast met de fundamentele boeddhistische waarden die we hooghouden. Onze traditie leert ons het pad van mededogen (karuna) te bewandelen, waarbij we er actief naar streven het lijden van alle wezens te verlichten. Geweldloosheid (ahimsa) is een kernbeginsel dat ons oproept om alle vormen van geweld en onderdrukking af te wijzen en te voorkomen.’
Leed Palestijnen – Oproep aan meditatiebeoefenaars en leraren geïnspireerd door het boeddhisme
Dorine Esser: ‘Het gebrek aan expliciete aandacht en respons binnen de boeddhistische gemeenschap op deze humanitaire crisis is alarmerend en staat in schril contrast met de fundamentele boeddhistische waarden die we hooghouden. Onze traditie leert ons het pad van mededogen (karuna) te bewandelen, waarbij we er actief naar streven het lijden van alle wezens te verlichten. Geweldloosheid (ahimsa) is een kernbeginsel dat ons oproept om alle vormen van geweld en onderdrukking af te wijzen en te voorkomen.’
Dhamma zonder wedergeboorte?
Conform de huidige nadrukkelijke behoefte aan religieuze leringen die persoonlijk relevant en direct verifieerbaar zijn, wordt de aloude boeddhistische wedergeboorteleer in bepaalde Dhamma-kringen aan een strenge herbeoordeling onderworpen. Hoewel slechts enkele hedendaagse boeddhistische denkers er nog steeds voor pleiten dat deze leer als ‘onwetenschappelijk’ wordt geschrapt, wint een andere mening terrein, die erop neerkomt dat, of wedergeboorte nu een feit is of niet, de leer van wedergeboorte geen wezenlijke invloed heeft op het beoefenen van de Dhamma, en dus geen aanspraak kan maken op een vaste plaats in de boeddhistische leringen.
