De jongeman keek haar met grote, donkere ogen aan, duidelijk ten prooi aan verbijstering. ‘Suiker niet goed?’ vroeg hij verbouwereerd. ‘Ik misschien dood?’ ‘Dat zou op termijn wel kunnen, ja’ antwoordde de vriendin. De jongeman dacht met een verslagen uitdrukking op zijn gelaat een tijdje na. Hij schoof vervolgens met een resoluut gebaar zijn koffie ter zijde en sprak: ‘Niet meer suiker.’ Nooit meer.’
Henk – Eenheid, tweeheid, meerheid…
‘Alles is één.’ Ik hoorde deze laatst uit de mond komen van iemand die op een nogal esoterische manier zijn geloof belijdt. Alles is een, je bent één met het Al. Kun je dat zo zeggen? Ja, dat kun je zo zeggen, om Eerwaarde Mart Smeets te citeren. Maar dat betekent nog niet dat het […]
Henk – Binnen en buiten
Het verschil kent iedereen wel. Vooral als je zelf lekker droog binnen zit terwijl buiten de regen neergutst. Je kunt je ook voorstellen dat je buiten bent en je daar voorstelt dat je binnen zit, terwijl het buiten plenst van de regen.
Henk – Liefde en zo
Liefde is een gevoel! Zingt de popzanger. Dat is ook zo. Een mooi gevoel zelfs. Liefde is lijden… zingt een bluesartiest. Andere musici, een dichter, een literair romanschrijver, auteurs van chicklit en wat dies meer zij, roepen met variaties allemaal iets zoals: ‘Liefde geeft vleugels!’ en meer van dit soort romantische kretologie. Niks hoor, gewoon een hormonaal aangestuurd proces in het lichaam, maar dat klinkt natuurlijk veel te prozaïsch. Een postzegelverzamelaar heeft liefde voor zijn collectie – en daarmee voor zichzelf. Elk nieuw stukje bedrukt papier geeft hem een euforisch gevoel en zijn ego wentelt zich daar knorrend van de pret in rond en beloont het gevoel van eigenliefde. ‘Een psychofysieke response op een primair externe stimulus,’ zei een bevriende psycholoog ooit tegen mij.
Henk – Valse Guru’s
Ja hoor… het is weer zover. Het zoveelste bericht – deze keer over een geestelijke die spiritualiteit via zijn geslachtdeel denkt te moeten uitdragen. Wat was er deze keer weer mis? Oh ja, iets met nonnen ergens in China in een klooster. Voorafgegaan door allerlei berichten over hetzelfde in theravadistische kring en in een behoorlijk groot aantal Tibetaanse centra en kloosters.
Henk – Postnatale verkiezingsstemming.
Ik kon weer de natuur van de boom zien, de ware aard, van dingen die verschijnen, komend en gaand in een onbegrepen ritme, niet verschillend van alle andere verschijnselen. De natuur van de boom, die hetzelfde is van de natuur in mij, de kerktoren, de gouden bol, de windwijzer, de verkiezingsuitslag en de uitbarsting van groene bladeren aan de beuk. En ik begreep weer dat het allemaal goed was zoals het was, is en altijd zal zijn.
Henk – (De illusie van) vrijheid
Naarmate mijn leeftijd vordert, vraag ik mij steeds vaker af wat vrijheid nou eigenlijk is, of het wel echt bestaat, en zo ja, waar in -vredesnaam- het te vinden is?
Henk – (Boeddhistisch) beledigd
In de jaren zestig was er een bevlogen christelijke meneer (in die tijd waren dat nog altijd meneren) die het volk opriep om toch vooral ‘rododendron!’ te roepen als je vinger tussen de deur of onder een hamer kwam. Je bedoelde precies hetzelfde als de godslastering, maar het klonk véél beschaafder. Of je nou ‘chips’ of ‘crisis’ roept, de intentie blijft hetzelfde: een krachtterm pakweg richting het universum lanceren om uiting aan pijn en frustratie te geven.
Henk – Boekenwijsheid
Rondom de Eerste Wereldoorlog was er een Engelsman uit een gegoede familie, die op zoek was naar de zin van het bestaan nadat hij op de slagvelden van België en Frankrijk gediend had. Hij overleefde de verschrikkingen van de oorlog, maar de structuur van zijn denken en voelen was uiteengereten door de granaatinslagen en het gedonder van het geschut. Thuis, in de beschutte omgeving met zijn aristocratische ouders, kon hij die structuur ook niet zelf herstellen, met of zonder whisky. Hij herbeleefde in menig nachtmerrie de hel van verscheurde lichamen in loopgraven vol modder. Hij vond zijn draai ook niet meer in zijn voormalig veilige familiebestaan. En trok op een regenachtige novemberochtend het hek van het voorvaderlijk landgoed achter zich dicht en ging, met vrijwel geen bagage, doch slechts een een rugzakje en weinig geld op zak op zoek.
Henk – Nu
Ik vraag me wel eens af of die in spirituele kringen hardnekkige neiging om een niet-bestaand momentum ‘nu’ te noemen, iets te maken heeft met de menselijke behoefte aan ‘vastigheid.’ Een ‘nu’ om vast te grijpen, terwijl er niets is om vast te grijpen.
Henk – Sloddervos
Hoewel hij een naam had, was hij die helemaal vergeten, omdat niemand met wie hij omging hem ooit riep. Hij was anders dan andere vossen, al zag je dat niet aan hem op het eerste gezicht. Zijn soortgenoten meden zijn gezelschap.
Henk – Wie ben ik?
Dit is al gedurende vele jaren de Vraag der Vragen; althans voor mij.
Mijn naam is Henk, maar dat is niet wie ik ben.
En die egocentrische zeurzak dan, die op vele slakken zout legt en van alles over van alles vindt? Hm, dat is meer hoe ik me gedraag, maar dat is niet wie ik ben. Misschien dan die vent, die middels vele zware inspanningen zijn buik in toom en zijn kracht op peil wil houden?
Henk – Ietsniets
Geen idee waarom, of waardoor, maar wel wanneer. Laatst, s’ ochtends in alle vroegte vond ik mijzelf terug in bed en lag ik ‘lagen af te pellen.’
Henk – Dagje tussen de rolkoffers
Rolkofferstad. Ik woon al vele jaren elders en kom er nu zo weinig mogelijk. Mijn Mokumse hart, dat vlakbij de beroemde Jordaan ter wereld kwam, is te teerhartig om een hele dag moeizaam over de hoofden van honderdduizenden toeristen te lopen. Begeleid door het onafgebroken geluid van duizenden rolkoffers.
Henk – Woede
Hoewel ik in intieme kring bekend sta als een driftkop, heb ik me in mijn leven vrijwel niet bezondigd aan geweld. Niet tegen wie dan ook, een korte periode in de bokssport niet meegerekend. Mijn vader – naar ik hoop zaliger dan tijdens zijn leven- deed dat wel. En met harde hand en overtuiging. En ik heb daarvan geleerd dat ik me niet in navolging van hem wilde laten gaan in de destructieve kracht van geweld tegenover wie dan ook. De hippietijd, love and peace, gevolgd door pacifisme – dat hielp allemaal mee om aan deze levenshouding vorm te geven.
Henk – Begeerte, verlangens en ander leed
In de Pali-canon neemt begeerte en het opgeven en beëindigen daarvan een centrale plaats in. Maar wat is begeerte? Begeerte die lekker duidelijk is kun je gemakkelijk identificeren als een aan de oppervlakte liggend verlangen wat je meestal zonder al te veel problemen kunt onderdrukken.
Een zintuiglijke prikkel activeert de dirigent van ons hormoonorkest en een immens innerlijk koor zingt fortissimo: “Ik wil dit hebben!”
Een ander deel van ons brein begint redelijke tegenwerpingen te componeren (beter van niet, jôh, onverstandig, je hebt al te weinig tijd, je bent te dik, te dun, niet sterk genoeg, te sterk, niet mooi genoeg, te mooi, enzovoorts).
Henk – Geloof en intieme zaken
Er is natuurlijk helemaal niemand die het alleenrecht op karma-kennis kan claimen, evenmin als geloof in een archetypische opperbaas. En er is al helemaal niemand die de baas in je onderbroek, baarmoeder of slaapkamer hoeft te spelen en er is tenslotte niemand die voor u en mij bepalen kan of we wel of niet nog even door moeten lijden. Geloof, geboren of ongeboren, het is in de palm van je eigen hand.
Henk – Spiegeltje – over gedachten en gehechtheid
Gedachten. Soms klinken ze als het onafgebroken gemurmel van een niet al te snel stromende beek. Soms als een woeste waterval. Soms voelen ze als elektrische impulsen (wat het trouwens ook zijn) die luid en knetterend in mijn hoofd voortrazen. Of een gedachten-explosie. Beelden, geluiden, herinneringen, associatiereeksen, gevolgd door analyses en oordelen.
Henk – Denken en twijfelen, of twijfelen en denken
Wie denkt, die twijfelt. Wie twijfelt, die denkt.
Denk ik. Of niet soms?
In de vele dharma’s zijn onderwerpen te vinden over de invloed van ons denken op onszelf en het karma, de ketens van oorzaak en gevolg, de invloed op het individu en anderen.
Henk – Spiegeltje – bekentenissen van een twijfelaar
Meestal onderdruk ik de neiging om mijn eigen tegels te lichten. Wat mij weerhoudt is een instinctieve angst die ik voel om kruipende en wriemelende wezens te ontdekken, hoewel die – goedbeschouwd – hetzelfde willen als ik. Liefst een beetje veilig leven, zonder al te veel zorgen en andere ongemakken. Simpelweg gelukkig zijn.
Henk – Een leraar, nodig of niet?
‘Ja, maar die leraren verdienen alleen maar geld aan jullie en je hebt ze helemaal niet nodig. Zalig worden kun je helemaal op eigen kracht bereiken en daar is niemand voor nodig behalve jijzelf!’
Henk – Spiritueel materialisme
In een piepklein winkeltje, met een eigenaar die naar schatting 1.50 meter was, gebogen, verschrompeld, en met een gerimpelde, tandeloze gelaatsuitdrukking alsof hij al het menselijk lijden op zijn schouders had genomen, vond ik mijn beeldje. ‘Special offer!’ vermeldde het kaartje in kinderlijk aandoend handschrift, dat erbij hoorde. Ik raadpleegde de lama die ons begeleidde en hij vond het een prachtig beeldje, maar ik weet achteraf nog dat hij zacht zei: “Enlightenment can be found only within yourself. Not in a statue.’
Henk – Dilemma
Soms kun je als beoefenaar van boeddhisme en dzogchen voor van die dilemma’s geplaatst worden.
Zo ontdekte ik laatst een rode vlek op mijn voormalige perzikhuidje, ter hoogte van mijn rechterschouder. Ongeveer in het midden een donkere, knopachtige uitwas, die als je goed keek ook pootjes bleek te hebben.
Jawel, een teek.
Henk – Mijmeringen over vertrouwen
Niet-vertrouwen is ook vertrouwen, op dezelfde manier waarop geloven hetzelfde is als niet-geloven. En zijn hetzelfde is als niet-zijn.

