Het Lied van de Liefde en het refrein van niet-weten.
Geachte meneer Van Dam, gisteren vond ik in een oud dagboek van zowat veertig jaar geleden een lied van Krishnamurti dat ik gedeeltelijk had overgeschreven. Het heet ‘Het lied van de Liefde’. Jiddu schreef het kort na zijn verlichting, omdat zijn hart overstroomde.
Op zoek naar de complete tekst kwam ik op uw website terecht. En wat voor een website! Het mooiste van al vind ik uw foto. Zoals ze zeggen: de ogen zijn de spiegel van de ziel:
Al weet ik precies niet wat de ziel is, die foto zegt mij alles. Hij doet me denken aan een gedicht van de grote soefimeester Hafiz:
The subject tonight is Love
And for tomorrow night as well,
As a matter of fact
I know of no better topic
For us to discuss
Until we all
Die!
In plaats van ‘Love’ kunt u wat mij betreft gerust ‘not-knowing’ lezen.
Hans: Dank voor uw vriendelijke opmerkingen over mijn foto. Zo kijk ik soms naar mijn geliefde, die zich op dat moment aan de andere kant van de camera bevond.
In werkelijkheid heb ik evenveel gezichten als mijn ziel facetten, maar daarom ben ik nog geen diamant. Nu eens zie ik er benepen uit, dan weer ernstig, kritisch, verveeld, vrolijk, ondeugend, gretig, angstig, moe.
De beste spiegel om mijn ziel mee te bekijken is de lachspiegel, die plaatst alles in het juiste perspectief. Als u mij beter wil leren kennen kan u ook even bij uzelf naar binnen kijken, zonder roze bril, schrik niet.
Hoe u het ook bekijkt, ik hoop niet dat u mij aanziet voor zo’n heilige alikruik barstensvol vriendelijkheid en mededogen. Er is meer in mij dan liefde alleen, net als in alle mensen die ik ken en heb gekend, en mogelijk in alle mensen ooit, maar die ken ik niet, net zomin als alle mensen die ik ken en heb gekend.
Voor Hafiz is Liefde de liefde voor God. Zijn God is onzienlijk, hij zal Hem nooit zien of het is Hem niet. Ikzelf heb Hem ook nog nooit gezien, of niet als God herkend. Sinds mijn weteloosheid kijk ik niet meer naar Hem op of naar Hem uit, noch zie ik op Hem neer of van Hem af.
Ik heb Hafiz’ gedicht hertaald overeenkomstig uw suggestie, en meteen het mes gezet in de regelomhalen, want verticale proza is nog geen poëzie:
Het onderwerp van vanavond is niet-weten, evenals dat van morgenavond, en als het erop aankomt weet ik niets beters om bij stil te staan tot we eindelijk het leven laten.
Mij is dit uit het hart gegrepen, wat Hafiz ervan zou vinden weet ik zo net niet.
Inderdaad zijn er steeds meer mensen die niet-weten liefde noemen en liefde niet-weten. Zelf vind ik dat te mooi of niet mooi genoeg, daar ben ik nog niet uit.
Ik omarm niet het hele leven, behalve in die zin dat ik ook mijn weerstand tegen van alles en nog wat, eh… zo niet omarm, dan toch onder ogen zie. Ik ben het keuzeloos gewaar, zou je met een woord van Krishnamurti kunnen zeggen, maar dan in die zin dat ik voor mijn gevoel geen keus heb, ook niet om weg te kijken.
Mij is dit uit het hart gegrepen, wat Krishnamurti ervan zou vinden weet ik zo net niet.
