Arrestatie opruiing - Meer dan zeventig 'opruiers' roepen op tot A12-blokkade

Gisteren riepen meer dan zeventig zogenaamde ‘opruiers’ Nederland op om de A12 bij Den Haag op zaterdag 19 september te blokkeren in protest tegen fossiele subsidies. De oproepen werden tussen 11.00 en 17.00 uur, verspreid over acht video’s, gepubliceerd op de socials van Extinction Rebellion.

De video-actie volgt op de arrestatie voor ‘opruiing’ van afgelopen dinsdag waarbij een volgens XR vreedzame demonstrant van Extinction Rebellion thuis werd gearresteerd. In een herhaling van vergelijkbare arrestaties in 2023 is zij van haar bed gelicht voor oproepen tot vreedzame demonstraties, nadat zij tijdens een confrontatie met de politie tijdens de A12-blokkade van het weekeinde ervoor haar pols brak.

Woordvoerder Lucas Winnips: ‘Meer dan zeventig ‘opruiers’ roepen Nederland op mee te doen aan de A12-blokkade deze zaterdag. Omdat ze ermee in hun recht staan en vóór een rechtvaardige wereld. Stop Fossiele Subsidies! Iedereen weet dat de klimaat- en ecologische crisis niet te negeren is, net als de genocide in Palestina. Het is onbegrijpelijk dat het OM vreedzame demonstranten vervolgt in plaats van de echte misdadigers: zij die verantwoordelijk zijn voor de crises waarin we ons bevinden. Dit slaat kant nog wal en is in strijd met de mensenrechten. Wij laten ons niet afschrikken en gaan door met actie voeren. Omdat het niet anders kan.’

Het is volgens XR duidelijk dat de Nederlandse overheid er alles aan doet vreedzaam protest te onderdrukken door gebruik te maken van het ‘chilling effect’ dat uitgaat van repressieve maatregelen. De overheid rekent er volgens de demonstranten op dat dit effect ervoor zal zorgen dat demonstranten niet langer burgerlijk ongehoorzaam in actie durven te komen. Deze arrestatie voor ‘opruiing’ van afgelopen dinsdag is daar volgens XR onderdeel van. Dat Extinction Rebellion en Utrecht for Palestine zich niet laten weerhouden door onderdrukking staat buiten kijf. Meer dan zeventig mensen presenteerden zichzelf gisteren als ‘opruier’. Daarnaast gaat de A12-blokkade van zaterdag 19 september door.

Het is de derde keer dat Extinction Rebellion en Utrecht for Palestine de handen op de A12 ineenslaan om een einde te maken aan fossiele subsidies en de Nederlandse medeplichtigheid aan de genocide van Israël op de Palestijnen. De wereld staat volgens XR in de fik door klimaatrampen veroorzaakt door de fossiele industrie en door oorlog en geweld. Dat de overheid jaarlijks tussen 39,7 en 46,4 miljard euro aan fossiele subsidies verstrekt noemt XR bizar en extreem onrechtvaardig. Extinction Rebellion en Utrecht for Palestine zullen niet rusten voor de fossiele subsidies zijn afgeschaft.

Arrestaties voor ‘opruiing’ onrechtmatig

De arrestatie voor ‘opruiing’ van afgelopen dinsdag sluit direct aan op eerdere onrechtmatige arrestaties. Op 19 januari 2023 werd demonstrant Lucas Winnips door de politie van zijn bakfiets getrokken vlak nadat hij een van zijn kinderen naar school had gebracht. Een week later werden zes andere vreedzame demonstranten van hun bed gelicht, in een aantal gevallen terwijl hun kinderen stonden toe te kijken, en een zevende, die op dat moment niet thuis was, moest zich later melden om zich te laten arresteren.

De arrestaties leidden tot grote ophef, niet in het minst omdat ze in strijd waren met de mensenrechten. Speciaal VN-Rapporteur voor het Aarhus-verdrag, Michel Forst, heeft de Nederlandse regering herhaaldelijk op de vingers getikt voor de vervolging van de zogenoemde ‘opruiers’. Hij stelde dat Nederland er zorg voor moest dragen dat de veroordelingen en straffen van deze demonstranten in hoger beroep vernietigd zouden worden. Dat is vooralsnog niet gebeurd. In plaats daarvan kiest de Nederlandse overheid er volgens XR voor door te gaan op de ingeslagen weg met een nieuwe arrestatie voor ‘opruiing’.

Toegenomen staatsrepressie

Het Civic Space Rapport 2026 laat zien dat Nederland in de categorie ‘narrowed’ valt, terwijl dit een paar jaar geleden nog ‘open’ was.[2] De onderzoekers stellen dat het recht op protest flink onder druk is komen te staan door de invoering van verschillende wetsvoorstellen, zoals het verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Ook heeft de politie surveillancemiddelen ingezet om persoonsgegevens van organisatoren en demonstranten te verzamelen en hebben de klimaatbeweging en de Palestinabeweging te maken gehad met onevenredige beperkingen op hun demonstraties.

Ook uit de rapporten Demonstratierecht onder druk (2022) van Amnesty International[3], Demonstratierecht in de knel (2023) van Investico en de Groene Amsterdammer[4], de Civicus Monitor (2024)[5] en de jaarrapportage 2024-2025 van het College van de Rechten van de Mens[6] blijkt dat het demonstratierecht in Nederland ernstig onder druk staat.

Bron persbericht XR

Video’s

Video 1: https://www.transfernow.net/dl/20260918kGCsA280

Video 2: https://www.transfernow.net/dl/20260918X67zb3Zb

Video 3: https://www.transfernow.net/dl/20260918SK7LaeRK

Video 4: https://www.transfernow.net/dl/20260918q974uby0

Video 5: https://www.transfernow.net/dl/20260918x42qSHwc

Video 6: https://www.transfernow.net/dl/20260918pdlm4Iqj

Video 7: https://www.transfernow.net/dl/20260918aHW9laKO

Video 8: https://www.transfernow.net/dl/20260918AQco4nZp

Bronnen

[1] https://unece.org/sites/default/files/2024-04/ACSRC_2023_16_NL_to_HE_MFA_from_Aarhus_SR_EnvDefenders_complaint_14.02.2024.pdf