Koan 5 – Aan je tanden in een boom hangen
Meester Xiangyan zei: Zen is als een man die met zijn tanden aan een tak hangt terwijl zijn handen en voeten nergens houvast vinden. Een generaal van de keizer vraagt hem waarom Bodhidharma naar China kwam. Geeft hij antwoord dan valt hij, zwijgt hij dan faalt hij. Wat nu?
5.1 Stel
Een monnik zei: ‘Je hangt met je tanden aan een tak en je handen en voeten vinden nergens houvast. Een generaal van de keizer vraagt waarom Bodhidharma naar China kwam. Spreek je dan val je, zwijg je dan faal je. Wat nu?’
‘Ik hang daar toch niet?’ zei de meester.
‘Nee, maar stel.’
‘Dan liet ik me bovenop die generaal vallen.’
‘Die man gaat toch niet pal onder u staan’, zei de monnik ongelovig.
‘Nee, maar stel.’
‘Stel dan maar dat hij een stukje verderop staat.’
‘Dan sla ik mijn vleugels uit’, zei de meester en bewoog zijn armen op en neer.
‘Ha, u heeft helemaal geen vleugels!’
‘Nee, maar stel.’
‘Zo kun je je wel overal uit lullen’, zei de monnik.
‘Zo kun je wel overal in blijven hangen’, zei de meester.
5.2 Klappertanden
Een monnik zei: ‘Je hangt met je tanden aan een tak en je handen en voeten vinden nergens houvast. Iemand vraagt waarom Bodhidharma naar China kwam. Spreek je dan val je, zwijg je dan faal je. Wat nu?’
‘Waar mensen zich al niet druk om maken’, zei de meester.
‘Dat is geen antwoord,’ zei de monnik.
‘Was het een vraag?’
‘Aan u heb je ook niets’, mopperde de monnik.
‘Waar mensen zich al niet druk om maken’, herhaalde de meester en klapperde met zijn kaken.
5.3 Heilloos
Monnik, hoofdschuddend: Hang je met je tanden aan een tak, vraagt een of andere bodhisattva waarom Bodhidharma naar China kwam.
Meester, hoofdschuddend: Aan boeddhisten heb je ook niks.
5.4 Oost west, zentest
Monnik: Waarom kwam Bodhidharma uit het westen?
Meester: Waarom niet.
Monnik: Wat is dat nu weer voor antwoord.
Meester: Hij moest toch ergens vandaan komen.
Monnik: Even serieus, waarom kwam hij uit het westen?
Meester: Omdat er al drie wijzen uit het oosten waren.
Monnik: Waarom hij hierheen kwam, bedoel ik.
Meester: Omdat hier nog lege grotten waren.
Monnik: Geef nou eens normaal antwoord.
Meester: Om van dit soort vragen af te zijn.
5.5 Niet voor niets
Monnik: Waarom kwam Bodhidharma uit het westen?
Meester: Zodat jij deze vraag kon stellen?
Monnik: Waarom geeft u dan geen antwoord?
Meester: Omdat Bodhidharma uit het westen kwam.
5.6 Laat maar hangen
Monnik: Het hangt aan een tak en het zwijgt.
Meester: Een boeddhist natuurlijk.
Monnik: Hoezo natuurlijk?
Meester: Zwijgen is onnatuurlijk.
Monnik: Waarom doen we het dan toch?
Meester: Vanwege dit soort vragen.
5.7 Oost west, huisarrest
Monnik: Waarom kwam Bodhidharma uit het westen?
Meester: Omdat het oosten niet naar Bodhidharma kwam.
Monnik: En waarom kwam het oosten niet naar Bodhidharma?
Meester: Omdat het dan het westen zou zijn.
5.8 Laat maar zitten
Monnik: Het zit onder een boom en beweegt niet.
Meester: En weer een raadsel.
Monnik: En wat is de oplossing?
Meester: Een dode.
Monnik: Aha.
Meester: Een lamme.
Monnik: Ach ja.
Meester: Een beeld.
Monnik: Dat kan ook nog.
Meester: Wat dacht jij dan?
Monnik: De Boeddha natuurlijk.
Meester: Of een boeddhist natuurlijk.
Monnik: Hoezo natuurlijk?
Meester: Stilzitten is onnatuurlijk.
Monnik: Waarom doen we het dan toch?
Meester: En weer een raadsel.
Monnik: En wat is de oplossing?
Meester: En wat is het probleem?
Monnik: Dat het niet helpt.
Meester: Ga dan maar in een boom hangen.
5.9 Tijdbom
Meester: Het hangt in een boom en het tikt.
Monnik: Een skelet?
Meester: Tik.
Monnik: Een kunstgebit?
Meester: Tik.
Monnik: Een wandelstok?
Meester: Tik.
Monnik: Een kachel?
Meester: Tik.
Monnik: Een bodhisattvahart?
Meester: Tik.
Monnik: Een geigerteller?
Meester: Tik.
Monnik: Een klok?
Meester: Tik.
Monnik: Ach natuurlijk.
Meester: Wat?
Monnik: Het Eeuwige Heden.
Meester: Tik.
Monnik: O, ik snap het al.
Meester: Tik.
Monnik: Het is je geest.
Meester: BOEM.
