Overconsumptie is een van de oorzaken van allerlei wereldwijde problemen, zoals broeikaseffect en klimaatverandering, natuurvernietiging en uitsterven van soorten, en verspilling en tekort aan drinkwater. Voor de mens wordt te veel en ongezond eten in verband gebracht met overgewicht, diabetes, hartproblemen en kanker. Overconsumptie van dierlijk eiwit, en in het bijzonder rundvlees, is de ergste vorm: het eten van rundvlees is direct of indirect gerelateerd aan ontbossing in Zuid-Amerika en de uitstoot van broeikasgassen. Voor de productie van 1 kilo rundvlees is 25 kilo voer nodig en 15.000 liter water (bron: wnf).
Eten met aandacht voor mens, dier en milieu kan dus vele gunstige effecten hebben. Als individu hebben we weinig macht, maar als we met velen zijn kunnen we een verschil maken. Het interview met zenmeester Thich Nhat Hanh in de Engelse kwaliteitskrant The Guardian van 21 januari 2013, met als kop ‘Zen master Thich Nhat Hanh: only love can save us from climate change’ gaat daar ook over (link http://www.guardian.co.uk/sustainable-business/zen-master-thich-nhat-hanh-love-climate-change).
Vandaag daarom recepten met linzen en veel groenten. Linzen zijn een gezond supervoedsel: een gewas dat al 10.000 jaar wordt verbouwd, rijk aan eiwitten, vitaminen en mineralen. Er bestaan verschillende soorten die verschillend smaken en een verschillende bereidingswijze kennen; vandaag koken we met de gewone, blonde linzen.
Dahl, Indiase linzenpuree
- 250 gram linzen
- 2 uien, gesnipperd
- 2 teentjes knoflook uit de pers
- 2 eetlepels olie
- Stukje gember van ca. 1½ cm, geraspt
- 1 theelepel koenjit
- 1 theelepel ketoembar
- ½ theelepel djintan (gemalen komijn)
- ½ theelepel kaneel
- ¼ theelepel kruidnagelpoeder
- 2 theelepels zout, peper naar smaak
- Enkele takjes peterselie
Was de linzen in een zeef en laat ze uitlekken. Fruit ui en knoflook enkele minuten in de olie, voeg dan gember, koenjit en linzen toe en roerbak dit enkele minuten. Voeg ca. 650 ml kokend water toe, roer alles goed door, en kook de linzen in ca. 45 minuten zacht op een laag vuur met deksel op de pan. Halverwege de overige ingrediënten toevoegen en eventueel nog wat water om aanbranden te voorkomen. Op het eind wordt alles met een pureestamper tot een dikke puree gestampt. Laat zo nodig nog even een teveel aan vocht indampen. Bestrooi voor het opdienen met fijngehakte peterselie
Avial, Indiase vegetarische curry met kokos en groenten
- 750 gram groente van het seizoen, bijvoorbeeld sperziebonen, courgette, broccoli, wortel
- 2 middelgrote aardappels
- 1 grote ui of 2 kleine, gesnipperd
- 75 g gemalen kokos
- 1 tl chilipoeder
- 2 tl koenjit
- 2 tl djintan (gemalen komijn)
- 2,5 dl Griekse yoghurt
- 2 onrijpe bananen in plakjes
- 2 el olie
- 1 el mosterdzaad
- Zout naar smaak
- enkele takjes bladselderij
Aardappels en groenten eventueel schillen, schoonmaken en in blokjes (aardappel), stukjes (broccoli, sperziebonen) of plakjes (wortel, courgette) snijden. De puntjes hoeven niet van de boontjes af, deze zijn prima eetbaar. De groenten worden in 8 minuten bijna gaar gekookt in een bodempje water met een bouillonblokje of een theelepel zout, maar sommige groenten hebben een langere kooktijd dan andere. Ik begin daarom met aardappel, wortel en boontjes (of andere groenten van het seizoen) en voeg de courgette en de broccoli later toe. Draai dan het vuur uit en haal de deksel van de pan, anders wordt alles te gaar.
Maak een papje van kokos, kruiden en yoghurt.
Ui en mosterdzaad enkele minuten op zacht vuur bakken in de olie. Yoghurtpapje erbij, groenten toevoegen met kookvocht en al en nog vijf minuten laten pruttelen, banaan laatste minuut mee laten stoven. Selderij erboven verknippen.
Serveer avial met dahl met rijst.
Bewaar de restjes. Ze zijn koud ook lekker, bijvoorbeeld als lunchhapje. Van een restje dahl kun je de volgende dag soep maken: voeg (soep)groenten en groentebouillon toe en kook even door. Restjes rijst kun je in een boterhamzakje invriezen. Een paar restjes samen zijn wellicht wél genoeg voor een complete maaltijd (zoals nasi). Volgende keer gaan we koken met restjes.
