Negen september 2025 markeert de 60e verjaardag van de oprichting van een entiteit die bekendstaat als de ‘Tibetaanse Autonome Regio’ (TAR), een bestuurlijke regio op provinciaal niveau in de Volksrepubliek China (VRC) die slechts de helft van Tibet omvat. Hoewel de Chinese staatsmedia een voorspelbaar optimistische toon aanslaan op deze verjaardag, is de realiteit dat Tibetanen weinig te vieren hebben.
Boeddhisme
In een dorre woestijn
“We denken wakker te zijn als we niet slapen” maar wat ons bewustzijn aangaat, leven we in een slaaptoestand waarin we niet ontvankelijk zijn voor de totale werkelijkheid. Toch koesteren we de illusie de gehele werkelijkheid te zien. […] Het wortelgestel van bomen kunnen we niet zien en we zien al helemaal niet welke processen zich onder de grond afspelen. “Mediteren maakt ons wakker voor de gehele werkelijkheid, de voorkant, achterkant, de zichtbare maar ook onzichtbare kanten”
Guy – dhammazaadjes – Afhankelijk ontstaan (P. paticca samuppada)
Verschijnselen, fenomenen, dingen (P. dhamma’s) hebben geen schepper nodig voor hun ontstaan, bestaan en vergaan. Ze ontstaan, bestaan en vergaan eenvoudigweg uit en door elkaar.
Ardan – Wees je eigen leraar
Als leerling moet je denk ik, oppassen om niet je idealen, dromen en verwachtingen op je leraar te projecteren.
Sangha of sekte? Ook in het boeddhisme kan men verwachten dat sektes in negatieve zin bestaan
Het woord ‘sekte’ heeft (evenals de Engelse tegenhanger ‘cult’) pas sinds enkele decennia een negatieve klank gekregen. Het is afgeleid van het Latijnse woord voor snijden en betekende een afsplitsing van een geestelijke stroming.
Na langdurige detentie – Tibetaanse lama Tulku Palden Wangyal overleden in Chinese gevangenis
Uit rapporten blijkt dat hij meedogenloos werd gemarteld, terwijl oproepen tot zijn vrijlating onbeantwoord bleven. Er werden strenge beperkingen opgelegd aan elke vorm van communicatie of bezoek, waardoor zijn volgelingen in angst verkeerden. In 2025 werd Tulku Palden Wangyal overgebracht naar de provincie Gansu, waar zijn lijden voortduurde. Op 19 juli stierf hij terwijl hij nog steeds in hechtenis zat.
Historische ontmoeting benadrukt langdurige samenwerking tussen Tsjechië en Tibet
Deze historische eerste officiële ontmoeting van een buitenlands staatshoofd met Tibetaanse leiders in India vormt de afsluiting van een maand vol feestelijkheden voor Tibetanen en Tibetanen wereldwijd. De CTA heeft dit jaar uitgeroepen tot een “Jaar van Compassie” en ICT draagt hieraan bij via haar “Compassion Rising World Tour”.
Premier van boeddhistisch Bhutan prijst de ‘Nalanda-geest’ als een tijdloos baken
De Bhutanese premier Tshering Tobgay benadrukte woensdag dat de ‘Nalanda-geest’, geworteld in het oude kenniscentrum in Bihar, India, moet blijven bloeien, en bevestigde dat Bhutan zal bijdragen aan de verspreiding en koestering ervan.
CD met soetra’s – ingaan tot het hart dat luistert
In de traditie van Maha Karuna Ch’an spelen het zingen van sutra’s een belangrijke rol. Het resultaat is de prachtige cd “Ingaan tot het hart dat luistert“, uitgegeven in eigen beheer in 2003.
Natuurmeditatie
Ik heb dan al gebeden tot de beekgod om, stroomafwaarts, al mijn zorgen mee te nemen. Want al dat loslaten, de Panta Rhei, de wetenschap dat alles verandert en niets hetzelfde blijft, en vooral dat je niet tweemaal in dezelfde rivier kunt stappen, is me even te gecompliceerd.
Het jaar 2025 – dag 246 – zeebonk
Er zijn maar weinig goede boeddhistische leraren, zei een boeddhistische vriend laatst tegen mij.
Guy – dhammazaadjes -Spontaan Bewust Zijn
Meestal zijn we niet bewust. Wetenschappelijk onderzoek leert dat slechts 5% van wat we doen bewust is; de rest in onbewust. Verdwalen we in het bos van onze geconditioneerde droomwereld. Bewegen we ons voort in de mallemolen van onze gewoontepatronen. Hoe meer we ons dit dwangbeeld ‘eigen’ maken, hoe meer we daarin ‘geloven’, hoe meer we geconditioneerd zijn, hoe meer we er last van hebben. Hoe meer de begoocheling (P. moha) greep op ons krijgt. De Boeddha noemde dit ‘rondjes draaien’. Samsara. Dit is het eindeloze ronddwalen van wezens in de eindeloze, onbevredigende cyclus van dukkha.
Klimaatverandering en de persoonlijke beoefening
‘In elke sangha zijn er mensen met een dominante mentale gesteldheid uit de boeddhistische psychologie: lobha (hebzucht), dosa (boosheid) en moha (onwetendheid). Een dosa-type zal zoeken naar heilzame acties; een lobha-type zal plannen maken en met oplossingen komen; en een moha-type heeft genoeg aan zijn eigen leven en trekt zich bij voorkeur terug. Wat ik op mijn kussen ontdek, de realiteit die zich in mijn geest ontwikkelt en hoe ik in het leven sta, is het meest wezenlijk activistische dat ik te bieden heb.’
China verlengt gevangenisstraf Tibetaanse leider – ondanks internationale protesten
Zijn zaak heeft al lang internationale bezorgdheid gewekt. In 2020 drongen negen mensenrechtenexperts van de Verenigde Naties er bij Peking op aan hem vrij te laten, waarbij zij waarschuwden dat zijn opsluiting neerkwam op het strafbaar stellen van legitiem gemeenschapsleiderschap en mensenrechtenwerk. Zij uitten ook hun ernstige bezorgdheid over zijn fysieke en psychische toestand in slechte detentieomstandigheden.
Geloof niet alles wat je denkt
Als de Boeddha een mens was en geen uit een of andere hemel neergedaalde god en het boeddhisme dus geen godsdienst is, waarom wordt er dan in de suttas regelmatig over goden en godheden gesproken?
25 jaar boeddhistische programmering op de Nederlandse televisie
Van Boeddha in de Polder met Joris Linssen tot het dagelijkse yogaprogramma Zentijd: al 25 jaar zijn boeddhistische programma’s een vaste waarde op de Nederlandse televisie. Daarmee neemt ons land een bijzondere plek in, want wereldwijd bestaan er nauwelijks boeddhistische omroepen die iets vergelijkbaars doen. Uniek aan deze situatie is dat de boeddhistische programma’s een structurele en erkende plek hebben binnen het publieke omroepbestel.
Het jaar 2025 – dag 244 – gewichtheffer
De vuurhond met de slechte knieën.
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
Take care out-there.
Ven. Gendun op tournee & de start van een nieuw jaar IDMT
In september start alweer het derde jaar van IDMT, dit keer met nog een grotere internationale gemeenschap omdat er nog meer FPMT-centra zijn aangehaakt. Dit jaar wordt er gericht op de kern van het Tibetaans boeddhisme: de aard van leegte en het stralende potentieel dat in elk levend wezen aanwezig is. Met radicale vrijheid van Madhyamaka in evenwicht met de warmte en aanmoediging van Maitreya over de boeddhanatuur in alle wezens.
De ziel en de chip 7 – Weten dat leeft
Onze samenleving lijkt zich steeds meer te verliezen in cijfers en modellen. Alles moet meetbaar zijn, en dat voedt de groei van steeds meer bestuurders, managers en toezichthouders. Zij plaatsen zichzelf daarmee boven de werkelijke ervaring en bepalen van bovenaf wat telt en wat niet, waardoor het geleefde weten naar de marge wordt geduwd. Maar wie in cijfers en modellen leeft, ziet vaak het wezenlijke niet meer: de ervaring, het contact, het geleefde weten.
Bhikkhu Bodhi – Honger en klimaatverandering
Bhikkhu Bodhi: ‘Toen we begonnen met BGR, was ons doel mensen helpen die getroffen zijn door armoede, rampen en sociale verwaarlozing. Al gauw beseften we dat dit te vaag was en onpraktisch. Zelfs grote, gerenommeerde humanitaire organisaties zoals CARE en Oxfam hebben duidelijker omschreven doelen. Als kleine boeddhistische organisatie konden wij niet alle problemen van de wereld aanpakken zonder dat onze energie zou verdwijnen.’
Guy – dhammazaadjes – Vreugde in jouw beoefening
Ervaar vreugde (P. piti) in jouw beoefening. Geniet ervan. Vreugde scheppen in jouw meditatie vormt een belangrijk onderdeel van je beoefening. Zonder vreugde kan de beoefenaar nooit tot ontwaken komen. Vreugde is de brandstof, de voeding, het substraat dat de meditatie helpt om sterk en stabiel te worden. Niet voor niets is piti één van de zeven ontwakingsfactoren (P. sambojjhanga).
Ardan – Innerlijke rust met vipassanameditatie
Vipassanameditatie is het meest in trek bij al wat oudere dames. En slechts een zeer klein deel van de beoefenaars noemt zichzelf boeddhist. Vipassana is goed voor de geest, maar is al dat zitten nou wel zo gezond?
Drie maal scheepsrecht
Mijn boeddhistische thema in deze column gaat over oordelen als: Dit is boeddhistisch en dàt is on-boeddhistisch.
B’eter – Japanse maaltijdsoep
Dit gerecht schijnt in boeddhistische tempels geserveerd te worden, en een typisch voorbeeld van shojin ryori (“buddhist temple food”) te zijn.
