De wereld is radicaal veranderd, als het over het katholicisme gaat. Wat ooit richting gaf aan levens en samenlevingen, is verschoven naar de marge. Kerken sluiten, symbolen worden erfgoed, geloof wordt keuze, of simpelweg verleden. De secularisatie is geen proces meer, maar een feit. We kwamen terecht in een wereld van ontdoping, nieuwe gezinsvormen, religieuze diversiteit én van pijnlijke waarheden die lang verzwegen bleven.
Chinees boeddhisme
De Yijing (易經), het Boek der Veranderingen
Sommige boeddhistische denkers gebruikten de Yijing om boeddhistische ideeën uit te leggen of te vergelijken. De hexagrammen en het idee van voortdurende verandering (yi) leenden zich voor vergelijking met boeddhistische begrippen als onbestendigheid (anicca) en wederzijdse afhankelijkheid. Beroemde monniken, zoals Ouyi Zhixu in de Ming-tijd, schreven zelfs commentaren op de Yijing vanuit een boeddhistisch perspectief, waarin het boek werd geherinterpreteerd als een uitdrukking van boeddhistische waarheden.
Ksaf – Waar eindigt de aarde en begint de hemel?
Hoe vertelde je, nog niet zo lang geleden, een klein kind dat het zijn broertje verloor? Bijvoorbeeld door te zeggen: ‘Je broertje is naar de hemel gegaan.’ Nu zouden we eerder een rationele uitleg moeten bedenken. ‘Je broertje is niet meer op aarde. Maar we kunnen nog wel aan hem denken.’ Ons kleine kind zal dan vragen: ‘Maar als mijn broertje niet meer op aarde is, waar is het dan?!’ Ons kleine kind brengt ons meteen weer bij af, wie niet meer op aarde is, moet logischerwijze toch in de hemel zijn? Of is er nog een andere plek?
Ksaf – Waarom schrijven en lezen manieren zijn om ter communie te gaan
Voor mij is zelfverkozen eenzaamheid een van de grootste vormen van rijkdom die een mens kan verwerven. De grote, heilige paradox van het menselijk bestaan is dat wij alleen zijn, maar ons enkel eenzaam voelen als we niet beseffen dat elke ervaring van je afgescheiden voelen een illusie is.
Boeddhistische doeners en denkers – de serie (34)
Elsbeth Wolf: ‘Iedere leraar brengt de Dharma op een unieke manier tot uitdrukking en met hun teisho’s wijzen zij slechts met hun vinger naar de maan. Het is aan jou wat je ermee doet.’
Boeddhistische doeners en denkers – de serie (28)
Manon van Wijk: ‘Op dag 4 was net de boel een beetje rustig – en toen kwam het verhaal, over een vrouw die werkelijk alles verloor. Woedend was ik, compleet overstuur. Hoe kon een leraar nou toch met zo’n afschuwelijk verhaal op de proppen komen, juist nu ik wat tot rust gekomen was.’
Taigu – Het lijden in de wereld
Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.
Taigu – Boeddhistisch universalisme
De geschiedenis is een grillige optelsom van wegen en afslagen. Tiantai baarde het Japanse Tendai dat eeuwen later uit de gratie raakte en grote hervormers als Honen en Shinran, Eisai en Dogen, en Nichiren voortbracht.
Vrijdag Zindag – vreze op aarde
Als volwassenen hun conflicten oplossen met wapengeweld, geldt de weerloosheid van een kind.
De woorden van de Oude Cheng (6 en slot)
Wat jullie aan het doen zijn, is net zo stom als wanneer iemand die de maan direct wil zien, daartoe het water in de plas schoonmaakt, de planten eruit haalt, een bamboeschutting om de plas zet om te voorkomen dat de wind er golfjes in maakt, of zelfs de plas laat leeglopen.
De woorden van de Oude Cheng (5)
Op alle vragen die me worden gesteld over de Oorspronkelijke Geest kan ik er alleen maar het zwijgen toe doen of antwoorden met ‘nee’. En iemand die de Oorspronkelijke Geest gezien heeft, heeft de oude Cheng niet meer nodig.
De woorden van de Oude Cheng (4)
Niet in staat de Oorspronkelijke Geest te zien en zo uit jezelf te leven, verstoppen jullie je onbeduidendheid door de kleren van anderen aan te trekken, van levenden of van doden.Kaalgeschoren schedels, jullie zijn niets meer dan woordenmolens, niets meer dan goochelaars op de kermis.
