In dit lichaam en in deze geest wordt bevrijding en innerlijke vrede gerealiseerd. In dit lichaam/geest-complex wordt de vergankelijkheid van alle samengestelde fenomenen (P. sankhara’s) ervaren. Hun ontstaan en hun vergaan. En de oorzaak van hun ontstaan en vergaan: het ‘worden’ (P. bhava). Elk verlangen leidt naar ‘worden’. Zo ook elke afkeer.
Maar in dit namarupa-complex (het complex van materie en mentale fenomenen) wordt ook het Ongeborene ervaren (P. ajata). En het Doodloze (P. amata). Het Ongeborene en het Doodloze zijn synoniemen voor zelfrealisatie, voor nibbana—het ‘uitdoven’—het ‘zien en weten’ (P. janami passami) dat er geen ‘worden’ meer is.
Breng daarom je lichaam en geest tot rust door ethisch te leven. Zet je neer in stille afzondering (P. viveka) en concentreer je (P. samadhi). Beschouw en begrijp vervolgens de wereld zoals ze werkelijk is (P. yatha-bhuta) in al haar vergankelijkheid (P. anicca) en zie je lijden (P. dukkha sacca); laat de oorzaak van je lijden (P. samudaya sacca) los; besef dat jij je lijden kan beëindigen (P. nirodha sacca), en cultiveer het pad waardoor je lijden uiteindelijk beëindigd wordt (P. magga sacca).
Dit is de sacrale boodschap van alle Boeddha’s.
