• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Sta ik daar wat stof te vergaren…

Sta ik daar wat stof te vergaren…

21 mei 2026 door Emmaho

In deze tekst worstelt Manu met het maken van de rakusu, die door zenboeddhisten in de zendo wordt gedragen. Je maakt de rakusu zelf als voorbereiding op de jukai ceremonie. De voorkant symboliseert de vruchtbare rijstvelden. Op de achterkant staat een boeddhistisch vers, je dhammanaam en het stempel van de leraar.

Sta ik daar wat stof te vergaren…

‘Stof verzamelen’, dat heeft in onze maatschappij een negatieve bijklank, hè?

Iets wat statisch blijft, ongebruikt staat wat stof te vergaren …

Maar hier gaat het over helemaal iets anders. Ik moest stof vergaren: Een stukje stof vragen aan mensen die veel voor me betekenen, of ze nu nog leven of al gestorven zijn.

En telkens mijn verhaal doen : de Zen Peacemakers, wie-wat-waar-waarom. Bernie, Frank, het hele kader schetsen en hoe ze op mijn weg kwamen. Tot samen leven op straat toe.

Stof om over na te denken. In de dubbele betekenis van de zin. Sommigen stuurden al gauw een stukje stof op, anderen waren net aan het genezen van kanker toen ze plots keihard teruggeslagen werden, met nog twee jaar te leven. Daar was mijn vraag om een stofje niet meer zo prominent op de voorgrond.

En dan mijn grote leraren uit Tibet en Bhutan. Na mijn hele verhaal volgde een stilte … het was voor hen een zeer vreemde vraag en “I don’t know” was het antwoord. Via bevriende tolken het nog eens geprobeerd, maar de ogen bleven blijkbaar zéér gevuld met onbegrip. Wat vraagt die man aan ons?

Er waren vragen die onbeantwoord bleven en antwoorden van stof die zeer moeilijk in het beoogde resultaat konden verwerkt worden. Een hele training van niet weten, getuigen van mijn loslaten en toch vol  liefdevolle vriendelijkheid.

Dan , na een hele tijd wachten en nog enkele herhaalde verzoeken besloot ik dat de periode van stof vergaren ten einde is gekomen en volgde de tweede stap.

Getuige zijn van mijn “buit”, voelen aan de stofjes en de mensen er in terugvinden.

Ik kreeg van iemand en volledige geklede broek. Op mijn vraag “meen je dat?” kreeg ik het antwoord: “Ja, nu heb je het aan uw broek”

Hoe krijg ik die delen in een patroon? Een begeleidend boekje verhaalde over welke delen , welke afmetingen, en welke plooitjes dienden verkregen te worden. Sommige stofjes krompen bij het persen onder een strijkijzer, of een deel van de draden werd kleiner en de rest niet.

Tijd voor liefdevolle actie.

Naar mezelf toe, naar de opgave toe. Ik had een tolk nodig om duidelijk te maken wat er nu exact in de tekst stond en hoe ik dat moest doen.

O ramp o ramp. Na de stofjes in hoopjes te hebben gelegd na het knippen en vouwen persen volgde het naaien. Lapjes begonnen uit te rafelen en hadden professionele redding nodig om niet te eindigen in enkel een hoopje draadjes die niet meer geweven waren. Andere stukken leken na een tijd plots wonderbaarlijk andere lengten aan te hebben genomen. Rekken, strekken, vouwen, persen, peuteren, klooien, knoeien, afspelden, meten, hermeten, schikken, zuchten, vloeken, herbeginnen, herschikken…. het kwam allemaal aan bod. Toch zag ik achter die stukjes nog de mensen die door mijn handen gleden, de verhalen, de tranen, de vriendschap, de wijsheid…

Ik wist niet of  het mij ooit zou lukken, het garen zonk mij in de schoenen. Familie die van wanten wist kon nog redden, wijzen, tonen, en temmen.

Ik merk dat tussen de naaisessies door de draden in mijn leven blijven doorlopen, de mensen die ik om stof vroeg, of ik het nu kreeg of niet, blijven verder weven in mijn geest, ze duikelen op tijdens het fietsen, terwijl ik in een boterham bijt, wandel, steeds verankeren ze zich steekje per steekje verder in mijn hoofd en hart.

En er komen nieuwe mensen bij, de steen die in het meer werd geworpen, de kringen worden breder, er is meer plaats, meer mensen die ik graag zie, zonder dat ze iets moeten doen of los van hoe ze er uit zien of in mijn leven opduikelen. Een grote virtuele omarming, liefdevolle uitdeining, maar dan zonder limiet, zonder oever waar de kring zou ophouden of terugkeren.

Onbekende mensen nestelen zich in de vormen en kleuren van mijn rakusu geest. Geen onderscheid. Geen nood om hen te veranderen. Geen dovemansoor.

Toen de hoofdvorm plots uit het kluwen tevoorschijn dook en vast was genaaid bleek dat het geheel omgekeerd was en dan volgde de actie waar ik héél goed in ben: lostornen en losrijgen, liefdevol draadjes lus per lus ontknopen en de poreuze stof proberen te ontzien. Geduldig, en zó blij dat ik een vertaalster had die in mijn taal kon uitleggen wat er moest gebeuren of overnam om erger te voorkomen. De duiding geven waarom sommige stukken niet of moeilijk lukten en waarom het mislukte was ook nodig.

Prikken in vingers, prikkelbaar worden, en terugkeren naar de adem. Gelukkig is daar de adem. De rode draad zonder naald. Na een boel werk ligt alles even terzijde. Er is nog wat naaiwerk maar de handleiding zegt “nu heb je het moeilijkste achter de rug”. Herademen!

Het is, denk ik, een duidelijk Tibetaans georiënteerd naaiwerkje geworden , kleurig en eigenzinnig. Hopelijk vindt de Sensei het goed. Er steekt veel zweet in, wat bloed en enorm veel liefde! Ik ben dichter bij mensen gekomen! Maar ik zou er nog zoveel meer mensen in willen verwerken. Die steek ik er dan symbolisch in. Hen draag ik ook mee.

Sommigen zullen er misschien niet meer zijn, als het officieel wordt, sommigen zullen er zeker niet meer zijn, anderen wel. Ik blijf ze meedragen, ze zijn een stukje van mij.

Een stukje van die man die ze met naald en draad in zijn leven naaide.

Er zitten nog enkele steekjes los en vastgespelde delen dienen nog toe genaaid, verbondenheid.

Er zullen wel steeds wat steekjes loszitten aan mij, ruimte en gelegenheid om anderen op te nemen in mijn hart.

Pfffft, nog even en dan is de Rakusu af!

Laat de Sensei maar alvast een datum zoeken!

 

Categorie: Boeddhisme, Columns, Emmaho, Geluk, Zen Tags: jukai ceremonie, Manu Grisar, rakusu

Lees ook:

  1. Sta ik daar wat stof te vergaren…
  2. ‘En plots borrelde op die vroege ochtend van diep binnenin dat gevoel van ‘juist’ zitten, op de goede weg, de juiste manier’
  3. Ver weg en dichtbij – een knikje hier en daar
  4. Emmaho – Jukai…

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Emmaho

Emmaho is boeddhist in de Tibetaanse traditie. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 28 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 29 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 30 mei 2026
    Workshop Kum Nye - Ons ware zelf belichamen
  • 1 juni 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 4 juni 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 4 juni 2026
    Lezing Hoe je een natuurlijk leider wordt
  • 4 juni 2026
    Lezingen Boeddhisme is een levensfilosofie door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 5 juni 2026
    Lezing De kracht van stilte in het hart door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 7 – Na het eten je schaaltjes afwassen

    Hans van Dam - 24 mei 2026

    De huishoudschool van Zhaozhou.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Boeddhistische doeners en denkers – de serie 39
    • Aan iedere blijde boodschap hangt een prijskaartje
    • De uitgebreide Dhammapada van STI
    • De Lena
    • Column van Joop – terugkeer

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.